Vladimir Horowitz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Vladimir Horowitz
HorowitzBain.jpg
Imię i nazwisko Władimir Samojłowicz Gorowic
Data i miejsce urodzenia 1 października 1903
Berdyczów
Data śmierci 5 listopada 1989
Instrument fortepian
Zawód pianista
Wytwórnia płytowa Columbia
Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone) Kawaler Legii Honorowej (Francja)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Vladimir Horowitz (ros. Владимир Самойлович Горовиц, Władimir Samojłowicz Gorowic; ur. 18 września?/1 października 1903 - zm. 5 listopada 1989) – pianista amerykański pochodzenia rosyjskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Berdyczowie w rodzinie żydowskiej, wkrótce przeniósł się z rodzicami do Kijowa. Konserwatorium Kijowskie ukończył w 1921 roku. Wśród jego profesorów byli W. Puchalski, S. Tarnowski oraz F. Blumenfeld.

W roku 1925 wyemigrował do Europy Zachodniej, gdzie szybko zdobył sobie sławę pianisty wirtuoza. Od 1928 r. mieszkał w Stanach Zjednoczonych (w 1944 dostał obywatelstwo). W 1933 r. wziął ślub z Vandą Toscanini, córką dyrygenta Arturo Toscaniniego. Pomimo tego faktu, niektóre opisy źródłowe uważają, że był w istocie homoseksualistą[1]. Przypisuje się mu słynny cytat: Są trzy rodzaje pianistów: pianiści Żydzi, pianiści homoseksualiści i źli pianiści[2].

Przez prawie całe życie, z krótkimi przerwami (1953–1965 oraz 1975–1981) prowadził aktywną działalność koncertową. Posiadał obszerny repertuar; jego gra nacechowana była wirtuozerią i ekspresją. Styl Horowitza był unikatowy i niepodrabialny, znakomicie interpretował Chopina; jego wykonania istotnie różnią się od wykonań uznanych mistrzów takich jak Artur Rubinstein, bodajże najlepszym przykładem jest walc op. 64, nr 2, gdzie równy rytm w wyk. A. Rubinsteina zupełnie nie przystaje do subtelnych „poślizgów” dynamiczno-rytmicznych w wyk. Horowitza. Przykładem techniki Horowitza są wariacje na temat Carmen (wykorzystane w słynnej kreskówce Tom i Jerry); prawdopodobnie najlepsze nagrania tego utworu pochodzą z 1967 r., choć niektórzy twierdzą, że Horowitz grał go jeszcze lepiej w latach czterdziestych XX wieku, przy czym ówczesna technika nagrywania nie była w stanie oddać głębi jego wykonania.

Horowitz był jednym z pierwszych współczesnych muzyków, którzy zwrócili swoją uwagę na zapomnianą twórczość kompozytorską Muzio Clementiego. Już w latach 50. powstały pierwsze znane historii nagrania sonat fortepianowych tego kompozytora, dokonane przez Horowitza.

Stosunki Horowitza z władzą radziecką były dramatyczne. Po wyemigrowaniu władze radzieckie wielokrotnie mu groziły; w radzieckich obozach koncentracyjnych w latach 30. zginęli brat i ojciec Horowitza. Dopiero w 1986 roku, po 61 latach, Horowitz odwiedził ZSRR, grając z triumfem recitale w Moskwie i Leningradzie.

Pod koniec życia Vladimir Horowitz otrzymał najwyższe odznaczenie USA – Medal Wolności. W 1989 został pośmiertnie uhonorowany Narodowym Medalem Sztuki.

Od 1995 roku w Kijowie regularnie są organizowane międzynarodowe konkursy pianistów im. V. Horowitza.

Przypisy

  1. Plaskin, Glenn (1983), Biography of Vladimir Horowitz. Wlk. Bryt.: Macdonald, s. 52, 56, 353, 338–7, ISBN 0-356-09179-1.
  2. Stephen Hough: Gay pianists … can you tell? (ang.). telegraph.co.uk, 2010-01-25. [dostęp 2012-08-30].