Vladimir Horowitz

Władimir Horowitz
Imię i nazwisko	Wołodymyr Samijłowycz Horowyć
Data i miejsce urodzenia	1 października 1903 Berdyczów
Pochodzenie	Ukraina
Data śmierci	5 listopada 1989
Instrument	fortepian
Zawód	pianista
Wytwórnia płytowa	Columbia
Odznaczenia
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Władimir Horowitz (ukr. Володимир Самiйлович Го́ровиць, ur. 1 października 1903, zm. 5 listopada 1989) – jeden z najsłynniejszych pianistów klasycznych w historii.

Życiorys

Urodził się w Berdyczowie w rodzinie żydowskiej, wkrótce przeniósł się z rodzicami do Kijowa. Konserwatorium Kijowskie ukończył w 1921 roku. Wśród jego profesorów byli W. Puchalski, S. Tarnowski oraz F. Blumenfeld.

W roku 1925 wyemigrował do Europy Zachodniej, gdzie szybko zdobył sobie sławę pianisty-wirtuoza. Od 1928 roku mieszkał w Stanach Zjednoczonych (w 1944 dostał obywatelstwo). W 1933 r. wziął ślub z Vandą Toscanini, córką znakomitego dyrygenta Arturo Toscaniniego. Pomimo tego faktu, niektóre opisy źródłowe uważają, że był w istocie homoseksualistą. Przypisuje się mu słynny cytat: Są trzy rodzaje pianistów: pianiści Żydzi, pianiści homoseksualiści i źli pianiści.

Przez prawie całe życie, z krótkimi przerwami (1953–1965 oraz 1975–1981) prowadził aktywną działalność koncertową. Posiadał niewiarygodnie obszerny repertuar; jego gra nacechowana była prawdziwą wirtuozerią, ekspresją oraz fenomenalną techniką (styl Horowitza był unikalny i niepodrabialny, znakomicie interpretował Chopina; jego wykonania istotnie różnią się od wykonań uznanych mistrzów takich jak Artur Rubinstein, bodajże najlepszym przykładem jest walc op.64, nr 2, gdzie równy rytm w wyk. A. Rubinsteina zupełnie nie przystaje do subtelnych "poślizgów" dynamiczno-rytmicznych w wyk. Horowitza). Niekwestionowanym przykładem fenomenalnej techniki Horowitza są wariacje na temat Carmen (wykorzystane w słynnej kreskówce Tom i Jerry); prawdopodobnie najlepsze nagrania tego utworu pochodzą z 1967 r., choć niektórzy twierdzą, że Horowitz grał go jeszcze lepiej w latach czterdziestych XX wieku, przy czym ówczesna technika nagrywania nie była w stanie oddać głębi jego wykonania.

Horowitz był jednym z pierwszych współczesnych muzyków, którzy zwrócili swoją uwagę na zapomnianą twórczość kompozytorską Muzio Clementiego. Już w latach pięćdziesiątych powstały pierwsze znane historii nagrania sonat fortepianowych tego kompozytora, dokonane przez Horowitza.

Stosunki Horowitza z władzą radziecką były niezwykle dramatyczne. Po wyemigrowaniu władze radzieckie wielokrotnie mu groziły; w radzieckich obozach koncentracyjnych w latach trzydziestych zginęli brat i ojciec Horowitza. Dopiero w 1986 roku, po sześćdziesięciojednoletniej przerwie, Horowitz odwiedził ZSRR, grając z triumfem recitale w Moskwie i Leningradzie.

Pod koniec życia Władimir Horowitz otrzymał najwyższe odznaczenie USA – Medal Wolności. W 1989 został pośmiertnie uhonorowany Narodowym Medalem Sztuki.

Od 1995 roku w Kijowie regularnie są organizowane międzynarodowe konkursy pianistów im. V. Horowitza.