Ella Fitzgerald

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ella Fitzgerald
Ella Fitzgerald (Gottlieb 02871).jpg
Ella Fitzgerald (1946)
Imię i nazwisko Ella Jane Fitzgerald
Pseudonim First Lady of Song, Lady Ella
Data i miejsce urodzenia 25 kwietnia 1917
Newport News (Wirginia)
Pochodzenie amerykańskie
Data i miejsce śmierci 15 czerwca 1996
Beverly Hills (Kalifornia)
Gatunek jazz (swing, bebop), blues
Zawód wokalistka
Wytwórnia płytowa Decca, Capitol, Verve, Pablo
Powiązania Chick Webb, Oscar Peterson, Ray Brown, Dizzy Gillespie, Louis Armstrong, Norman Granz
Odznaczenia
Prezydencki Medal Wolności (Stany Zjednoczone)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Ella Jane Fitzgerald (ur. 25 kwietnia 1917 w Newport News, zm. 15 czerwca 1996 w Beverly Hills)[1][2]amerykańska wokalistka jazzowa, zwana „Pierwszą Damą Piosenki” (ang. First Lady of Song). Jedna z najwybitniejszych śpiewaczek w historii tego gatunku. Odznaczona Medalem Wolności przez prezydenta George'a Busha.

Zarys biografii[edytuj | edytuj kod]

W 1934 debiutowała w konkursie piosenki w „Apollo Theater” w nowojorskim Harlemie. Szybko dostrzeżona jako obiecujący talent i zaangażowana do orkiestry swingowej Chicka Webba. Po jego śmierci objęła kierownictwo zespołu (1939) i zmieniła jego nazwę na Ella Fitzgerald and Her Famous Orchestra.

W 1941 rozpoczęła karierę solową, śpiewając w klubach i salach koncertowych Nowego Jorku, po II wojnie światowej występowała m.in. z grupą All Stars w ramach Jazz at the Philharmonic. Z JATP koncertowała również w Europie. W 1965 wystąpiła w Polsce.

Trzykrotnie wychodziła za mąż, jej drugim mężem był słynny kontrabasista Ray Brown, z którym adoptowała syna swojej kuzynki. Pod koniec życia straciła wzrok wskutek zaawansowanej cukrzycy, a w 1993 z powodu dalszych powikłań przeszła amputacje nóg. Niedługo po ostatniej operacji zmarła w swoim domu w Beverly Hills. Została pochowana na cmentarzu Inglewood Park w Inglewood.

Wybrane nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

  • 1960 Honorowe członkostwo Alpha Kappa Alpha
  • 1965 Nagroda American Society of Composers, Authors and Publishers
  • 1967 Honorowa prezesura The Martin Luther King Foundation
  • 1976 Award of Distinction przyznana przez The National Association of Sickle Cell Diseases
  • 1985 NEA Jazz Masters Award[3]

Wybrana dyskografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1956 Ella Fitzgerald Sings the Cole Porter Songbook
Ella and Louis
Ella Fitzgerald Sings the Rodgers & Hart Songbook
  • 1957 Ella Fitzgerald Sings the Duke Ellington Songbook
  • 1958 Ella Swings Lightly
  • 1959 Ella Fitzgerald Sings the George and Ira Gershwin Songbook
  • 1960 Ella in Berlin: Mack the Knife
  • 1962 Ella Swings Brightly with Nelson

Przypisy