Mormoni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Artykuł z serii
Ruch świętych
w dniach ostatnich
Christus statue temple square salt lake city.jpg
Geneza

Chrześcijaństwo · Restoracjonizm

Historia

Pierwsza wizja · Kryzys sukcesji
Szlak mormoński · Wojna w Utah
Historia Kościoła Jezusa Chrystusa
Świętych w Dniach Ostatnich

Historia Społeczności Chrystusa

Nauka

Jezus Chrystus · Tryteizm
Wielkie odstępstwo · Przywrócenie
Kapłaństwo · Obrzędy ewangelii
Plan zbawienia · Wieczny postęp
Chrzest · Chrzest za zmarłych
Obdarowanie · Małżeństwo na wieczność
Świątynie · Słowo mądrości

Pisma święte

Biblia · Księga Mormona
Biblia Króla Jakuba · Natchniony przekład
Księga Przykazań · Nauki i Przymierza
Perła Wielkiej Wartości · Zasady wiary

Ważne postacie

Józef Smith · Oliver Cowdery
Brigham Young · Józef Smith III
Sidney Rigdon · James Strang
Thomas S. Monson · Stephen M. Veazey

Kultura

Uniwersytet Brighama Younga
Mormoński Chór Tabernakulum
Liahona · Śpiewnik · Świątynia Salt Lake
Centrum historii rodziny · Służba misyjna
Świątynia Independence · Modlitwa o pokój

Denominacje

Kościół Jezusa Chrystusa
Świętych w Dniach Ostatnich

Społeczność Chrystusa · Obszar Świątyni
Bikertonici · Strangici · Fundamentaliści

Portal.svg Portal Święci w dniach ostatnich
Świątynia w Salt Lake City – siedzibie głównej Kościoła.
Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich w Warszawiekaplica ta znajduje się przy ul. Wolskiej.
Świątynia w SzwajcariiBerno,(2006)
Organy w Tabernakulum, 2004 rok
Rysunek Drugiej Świątyni wybudowanej 30 kwietnia 1846 roku w Nauvoo
Świątynia we Freibergu w Niemczech – najczęściej odwiedzana przez polskich mormonów.

Mormoni – członkowie Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (ang. The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints – w krajach anglojęzycznych przyjął się skrót LDS) lub wyznań od niego pochodzących.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa „mormoni” nie jest ich oficjalną nazwą, lecz jedynie nazwą potoczną, która pochodzi od Mormona, proroka-kronikarza, który według wyznawców streścił obszerne zapisy ludów zamieszkujących w dawnych czasach kontynenty amerykańskie. Księga Mormona została według mormonów drogą objawienia przetłumaczona przez uważanego przez nich za proroka Josepha Smitha, Jr. Miał on doznać objawienia, w którym poinstruowano go o odrzuceniu przez Boga wszystkich ówczesnych Kościołów. Księga Mormona ukazała się drukiem w roku 1830.

Nauki i praktyki[edytuj | edytuj kod]

Mormoni określają się jako chrześcijanie. Mormoni mają kanon pism składający się z Biblii, Księgi Mormona, zbiór objawień i pism Josepha Smitha określanych jako Nauki i Przymierza oraz Perła Wielkiej Wartości. Mormoni jednak mają dość otwartą definicję Pisma. Poza tymi księgami przyjmują również za natchnione wszystko co powie lub napisze podczas natchnienia obecnie żyjący Prorok[1]. Biblia natomiast jest słowem Boga, dopóki jest właściwie przetłumaczona[2].

Mormoni wierzą, że tak jak starożytni chrześcijanie oraz prorocy Starego Testamentu, tak Bóg porozumiewa się obecnie z ludźmi poprzez żyjących proroków. Mormoni odrzucają powszechnie uznawany przez większość wyznań chrześcijańskich dogmat, że Objawienie zakończyło się wraz ze śmiercią ostatniego z Apostołów. Twierdzą, że objawienia, a także inne cuda opisywane w starożytnych pismach świętych są na ziemi obecne wtedy, kiedy żyją ludzie, którzy pokładają swoją wiarę w Bogu, a więc także i dzisiaj.

Tak jak wielu innych chrześcijan, mormoni twierdzą, że zbawienie człowieka przychodzi dzięki łasce Boga; uzależnione jest od wiary oraz przestrzegania norm i zasad i, które Bóg objawił przez proroków (najczęściej w formie przykazań). Mormoni nie dzielą przyszłego świata (po sądzie ostatecznym) na niebo (raj) i piekło. Uważają, że pojęcie "niebo" zawiera różne stopnie chwały. Każdy człowiek, podejmując w swoim codziennym życiu wybory między dobrem a złem, podejmuje decyzję, w którym stopniu chwały żyć będzie w wieczności. Bóg, który według nauk Biblii oraz Księgi Mormona ma wgląd w ludzkie serca, w dniu Sądu Ostatecznego, czyli w momencie, kiedy każdy człowiek będzie przydzielony do odpowiedniego królestwa chwały, weźmie pod uwagę nie tylko konsekwentność człowieka w przestrzeganiu boskich praw, ale także jego poziom wiedzy i zrozumienia różnicy między dobrem a złem (według mormonów oni sami będą osądzani w najbardziej surowy sposób, ponieważ w ciągu tego życia mieli dostęp do wielu objawień, nieznanych reszcie świata tak, jak im samym). Chociaż ukierunkowaniem duchownym mormonów jest ciągły postęp w wierze, czyli życie w coraz większej harmonii z wolą Boga, podkreślają oni, że Bóg jest istotą nie tylko sprawiedliwą, ale przede wszystkim łaskawą i gotową do przebaczenia pod warunkiem szczerej pokuty, czyli żalu za popełniony grzech i nie popełniania wyznanego zła nigdy więcej.

Jedną z najbardziej kontrowersyjnych nauk Kościoła mormońskiego jest doktryna o dosłownym pokrewieństwie człowieka z Bogiem. Chociaż takie pojęcia jak "dzieci Boga", czy "syn" albo "córka Boga" nie są czymś obcym w innych Kościołach chrześcijańskich, mormoni rozumieją je bardziej dosłownie. Uważają, że człowiek składa się ze śmiertelnego ciała oraz nieśmiertelnego ducha. Ciało człowiek dziedziczy po ziemskich rodzicach, ale Ojcem ducha jest Bóg (także nazywany "Ojcem w Niebie"). Ponieważ wszyscy ludzie według mormonów są w sensie dosłownym synami i córkami Boga, ich potencjał jest także nieograniczony. Ta doktryna uwidacznia się także w szacunku mormonów do wszystkich ludzi, niezależnie od ich pochodzenia, wyznania czy nawet poziomu prawości (w kulturze mormońskiej ludzie postępujący wbrew boskim prawom są często określani jako dzieci Boga, które nie wiedzą, że są nimi). Mormoni uważają, że osobiste szczęście człowieka (jak również życie w życiu przyszłym) w dużym stopniu zależy od jego zrozumienia własnego duchowego pochodzenia. Według nich człowiek nie rozpoczyna swojego istnienia w momencie poczęcia lub narodzin, ale żyje przed urodzeniem w stanie preegzystencji, tj. jako duch w Niebie razem z Ojcem i innymi duchami. Przyszedłszy na ten świat, ludzie przechodzą różne życiowe doświadczenia (odrzucając zło i wybierając dobro). Ich celem jest powrót do najwyższej chwały w niebie, czyli do Królestwa Celestialnego, w którym żyje Bóg Ojciec oraz Jezus Chrystus.

Jednym z najważniejszych warunków otrzymania chwały Celestialnej jest małżeństwo na wieczność. Mormoni poślubiają swoich małżonków w specjalnie budowanych do tych celów świątyniach. Wierzą, że ten związek między mężem a żoną (oraz przyszłymi dziećmi) będzie trwał nie tylko do śmierci jednego ze współmałżonków, ale jeżeli oboje dochowają wierności (sobie nawzajem oraz Bogu i jego przykazaniom), to ich małżeństwo i rodzina będą trwały przez całą wieczność. Mormoni kładą duży nacisk na szczęście rodzinne. Mają też zazwyczaj wielodzietne rodziny.

Mormoni uznają chrzest wyłącznie osób, które ukończyły ósmy rok życia, dopuszczając również możliwość chrztu pośmiertnego. W takim przypadku któryś z krewnych lub innych członków Kościoła przyjmuje chrzest „w imieniu” zmarłego. Chrzest taki ma dla osoby zmarłej jednak wyłącznie znaczenie potencjalne i nie jest automatycznym zaliczeniem ani do mormonów, ani do zbawionych.

Kościół głosi możliwość zbawienia wszystkich ochrzczonych, niezależnie od tego, czy należeli kiedykolwiek do ich wspólnoty. Aby pomóc w zbawieniu, gromadzone są kopie wszelkich zapisów i rejestrów o urodzeniach i śmierci mieszkańców całej Ziemi. Gromadzone dane są wykorzystywane przez członków Kościoła przy dokonywaniu obrzędów za zmarłych, które muszą być dokonane za konkretne osoby. Zgromadzone dane archiwalne są udostępniane jednak nie tylko członkom wspólnoty, lecz wszystkim osobom zainteresowanym badaniami genealogicznymi.

Aby ten zamysł zrealizować, emisariusze mormonów podróżują po całym świecie i na podstawie umów z archiwami państwowymi i archiwami innych kościołów kopiują rejestry urodzeń i zgonów oraz inne dokumenty przydatne przy badaniach genealogicznych (spisy ludności, rejestry podatkowe itp.).

Od 1890 członkowie Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich nie praktykują wielożeństwa. Ślubują sobie małżeństwo na wieczność, choć ostateczną decyzję co do czasu trwania ich związku pozostawiają Bogu. Doniesienia na temat występującego w niektórych rejonach USA wielożeństwa dotyczą członków innych wspólnot religijnych, niekiedy odwołujących się do tradycji mormońskiej.

Do lat 70. XX w. funkcjonował zakaz kapłaństwa czarnoskórych (jako „synów” Kaina), choć mormoni od zawsze opowiadali się za zniesieniem niewolnictwa. Przysporzyło im to wrogów wśród zwolenników niewolnictwa (którzy uważali ówcześnie, że „duchowi synowie” Kaina powinni zawsze być niewolnikami).

Wszystkich mormonów obowiązuje zakaz picia alkoholu, kawy, herbaty, używania tytoniu i innych szkodliwych substancji (zobacz Słowo Mądrości).

Nie wierzą w Trójcę Św., lecz w trzy samodzielne osoby Boskie – Boga Ojca, Jezusa Chrystusa i w Ducha Świętego (zob. tryteizm) oraz zgromadzenie Dziesięć Zaginionych Plemion Izraela i utworzenie Nowego Syjonu na kontynencie amerykańskim. Uznają również, że ludzie jako Dzieci Boże, dzięki zadośćuczynieniu Chrystusa, mogą stać się jak Bóg – osobami nieskazitelnymi i doskonałymi. Przywiązują wagę do starannego wychowania i wykształcenia swoich dzieci, realizując przesłanie swojego drugiego prezydenta Brighama Younga, że człowiek przez całe życie powinien kształcić się, zdobywać wiedzę oraz pogłębiać i umacniać swoją wiarę.

Wpływ masonerii na mormonów[edytuj | edytuj kod]

Istnieje pogląd, że Joseph Smith, który krótko należał do nieregularnej loży w stanie Illinois, czerpał inspirację z obrządków masonerii. Także kilku kolejnych prezydentów Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich było wolnomularzami. Mormoni często zaprzeczają wpływom masońskim, tłumacząc zbieżność w niektórych ceremoniach ich wspólnym pochodzeniem od kultu sprawowanego w Świątyni Jerozolimskiej.

Głoszenie religii[edytuj | edytuj kod]

Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich kładzie wielki nacisk na sprawę działalności misyjnej. Kiedy mężczyźni kończą 19 lat, są zachęceni do podjęcia służby na misji; kobiety natomiast mogą podjąć służbę po ukończeniu 21 lat. Starsze małżeństwa mogą zdecydować się służyć jako para. Służba mężczyzn trwa przez okres dwóch lat, natomiast kobiety oraz starsze małżeństwa służą przez 18 miesięcy. Aby zostać misjonarzem, osoba musi żyć zgodnie z zasadami Kościoła, co obejmuje przestrzeganie Słowa Mądrości i prawa czystości moralnej. Misjonarze finansują misje z własnych funduszy, zaś przywódcy Kościoła decydują, dokąd wolontariusze mają się udać. Większość misji polega na głoszeniu prawd wiary, jednak niektórzy misjonarze powoływani są do uczestnictwa w akcjach humanitarnych lub do pracy w charakterze przewodnika w miejscach ważnych dla kościelnej historii. Starsze małżeństwa powoływane są zwykle do służby w biurach kościelnych albo odwiedzania nieaktywnych członków.

Obecnie Kościół ma ok. 53 000 misjonarzy w większości krajów świata. W Polsce jest ich ok. 100; działają oni w Warszawie, Łodzi, Krakowie, Poznaniu, Lublinie, Białymstoku, Wrocławiu, Bydgoszczy, Gdańsku, Katowicach, Zabrzu, Sosnowcu, Szczecinie i Kielcach (4 członków 14.10.2008 r.).

Cechą charakterystyczną podczas spotkań z misjonarzami mormońskimi jest ich dawanie własnego świadectwa[3] o przekonaniu prawdziwości objawienia jakie miał Joseph Smith i że Księga Mormona jest Słowem Bożym.

Mormoni na świecie i w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Główna siedziba Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich znajduje się w Salt Lake City, w stanie Utah w USA. Kościół obecny jest w większości krajów świata i liczy około 15 mln wiernych, choć szacunkowo jedynie 35% jest aktywnych[4].

W Polsce główna siedziba wyznania znajduje się w Warszawie, ale gminy Kościoła istnieją w wielu miastach Polski, między innymi w Łodzi, Poznaniu, Krakowie, Gdańsku, Wrocławiu, Katowicach, Bydgoszczy, Lublinie, Białymstoku, od niedawna w Szczecinie oraz Kielcach. Liczba wyznawców tego wyznania w Polsce wynosi około 1500 osób. Polscy mormoni dla swych obrzędów, korzystają ze Świątyni we Freibergu, udostępnionej im przez ich wschodnioniemieckich współwyznawców.

Ponadto istnieją także odłamy, reprezentowane przez inne denominacje (związki wyznaniowe), których członkowie nie chcą być nazywani mormonami, lecz opierające się w swych dogmatach na niektórych elementach tradycji mormońskiej.

Inne ugrupowania Świętych[edytuj | edytuj kod]

W ciągu ok. 200 lat istnienia Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich powstawały różne odłamy tej wiary; jedne z nich zanikły, inne zaś rozwijają się do dnia dzisiejszego. W Stanach Zjednoczonych i Kanadzie istnieje silnie zorganizowany odłam ortodoksyjny tego wyznania, zwany w skrócie FLDS (Fundamentalny Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich), który odrzucił wprowadzoną w 1890 nowelizację zasad wiary i życia, zwłaszcza zarzucenie poligamii. Członkowie tego Kościoła uznają się za prawdziwych mormonów i są w stałym sporze teologicznym i majątkowym z władzami głównej gałęzi tego wyznania w Salt Lake City. Głównym prorokiem tego ortodoksyjnego odłamu był Rulon Jeffs. Później prorokiem został jeden z jego synów, Warren Jeffs. Biskupem oddziału Kościoła w Kanadzie, w prowincji Kolumbii Brytyjskiej był Winston Blackmore. Przywódcy FLDS tak w USA, jak i w Kanadzie stawali przed sądami obu krajów oskarżeni o poligamię i stosunki seksualne z nieletnimi[5][6].

Przypisy

  1. Authority of Scripture". Encyclopedia of Mormonism. Retrieved November 11, 2011
  2. 8 Artykuł Wiary http://mormon.org/beliefs/articles-of-faith
  3. Księga z obietnicą
  4. Ilu jest mormonów?
  5. Rick Ross Intitute, USA
  6. The Vancouver Sun, Canada

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Artur Wójtowicz Bóg Mormonów wyd. WAM Kraków 2003 – krytyka wyznania z pozycji teologii katolickiej.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Strony krytyczne[edytuj | edytuj kod]

Inne[edytuj | edytuj kod]