Papirus magdaleński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Papirus magdaleński
Papirus 64 oraz Papirus 67 (GA)
P064-Mat-26.7-8-26.10-26.14-15-II.jpg
Rodzaj Kodeks papirusowy
Numer \mathfrak{P}^{64}
Zawartość Ewangelia Mateusza
Data powstania ok. 200 roku
Język grecki
Miejsce przechowywania Magdalen College
Typ tekstu tekst aleksandryjski
Kategoria I
Manuskrypty Nowego Testamentu: papirusy, majuskuły, minuskuły, lekcjonarze

Papirus magdaleński (oznaczony jako \mathfrak{P}^{64}) – krótki fragment, wraz z \mathfrak{P}^{67} stanowi części tej samej kartki. Prawdopodobnie również \mathfrak{P}^{4} tworzył z nimi ten sam rękopis. Są to trzy fragmenty greckiego rękopisu, przekazujące Ewangelię według Mateusza. Fragmenty przechowywane są w Magdalen College w Oxfordzie w Anglii.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Papirus został zakupiony w 1901 roku w Luksorze w Egipcie przez anglikańskiego misjonarza Charlesa Bousfielda Huleatta (1863-1908), który zidentyfikował greckie fragmenty jako część Ewangelii Mateusza i zaprezentował na Uniwersytecie Oxford w Magdalen College, gdzie zostały skatalogowane jako P. Magdalen Greek 17 (Gregory-Aland P64) i skąd otrzymały swoją popularną nazwę.

Kiedy w 1953 roku zostały opublikowane przez Colina H. Robertsa oraz zilustrowane za pomocą fotografii, styl autora scharakteryzowany został jako wczesny poprzednik tzw. "uncjały biblijnej", która zaczęła pojawiać się przed końcem II wieku n.e. Przejawem stylu uncjalnego były późniejsze biblijne Kodeks Watykański oraz Kodeks Synajski. Analiza paleograficzna ówczesnych papirologów ustaliła datę powstania manuskryptu na II wiek n.e. Papirusy nie były badane metodę radiowęglową ze względu na swój niewielki rozmiar i gramaturę[1].

Fragmenty spisane są obustronnie, co jest dowodem na to, że pochodzą z kodeksu, a nie zwoju. Dwa dalsze fragmenty, opublikowane w 1956 roku przez Ramona Roca-Puiga, skatalogowane jako P. Barc. Inv. 1 (Gregory-Aland P67) zostały określone przez Roca-Puiga oraz Robertsa jako pochodzące z tego samego kodeksu co magdaleńskie.

Również \mathfrak{P}^{4} zdaniem Comforta mógł pochodzić z tego samego rękopisu[2].

Badania papirusu[edytuj | edytuj kod]

1. Wielebny Charles Huleatt – ofiarodawca papirusów wskazywał wstępnie na III wiek.

2. Arthur Hunt – papirolog, w 1901 r. wyznacza datę powstania papirusu na III/IV wiek[3]. Przesłanki: papirus pochodzi z kodeksu powstałego, jak zakładał, w III/IV wieku[4].

3. Colin Roberts – papirolog - publikacja z 1953 r. - wyznacza datę powstania papirusów magdaleńskiego (i barcelońskiego) na schyłek II wieku. Przesłanką zmiany datacji papirusu jest zwrócenie uwagi na występowanie tzw. „Nomina sacra” - „święte imiona” i odstępu (spatium) gdzie znajduje się nowy ustęp. Styl pisma kwalifikuje do tzw. „unicjały biblijnej”[5].

4. Carsten Thiede – papirolog - w publikacji z 1996 r. - wyznacza datę powstania papirusu na I wiek (nie jest to pogląd powszechnie akceptowany[6]). Przesłanki zmiany datacji papirusu oparte są na wykazaniu iż:

  • kodeksy (czyli książki) znane były już w I wieku co wynika m.in. z epigramu Marcjalisa (Epigram 1,2) z 84-86 r. n.e.: „Jeśli zechcecie, udając się w drogę wziąć ze sobą moje książki ... te małe tomiki...”. Początki kodeksu jak podaje włoski papirolog Gallo zostały przesunięte do I wieku n.e.[7];
  • porównując rękopisy i styl ze zwojami i papirusami z Qumran, Nachal Chewer i Herkulanum, których czas powstania datuje się na I wieku iż wykazują one datację papirusu magdaleńskiego na I wiek[8].

Przegląd tekstów z III i IV wieku wykluczają możliwość datacji papirusu na okres późniejszy niż koniec II wieku[9].

Datowanie Robertsa opierało się na porównaniu papirusu magdaleńskiego do tekstów których datacja jest tylko pośrednia[9]: „fragment zapisu na skórze 4QLXXLeva z qumrańskiej Jaskini 4 dostarcza nam użytecznego przykładu pisma, które pozwala datować papirus magdaleński na połowę I wieku”[10].

W Nachal Chewer w 1952 roku i później w Jaskini Grozy odkryto części tego samego zwoju, który wykazuje zasadnicze podobieństwa do pisma użytego w papirusie magdaleńskim. W zwojach tych posłużono się stylem charakterystycznym dla I w. p.n.e. i I w n.e.[11]

Carsten Thiede konkluduje: „Podsumowując dowody pochodzące z analizy zwojów znad Morza Martwego, możemy się cieszyć, że te greckie teksty, datowane na połowę I wieku n.e. lub na jego wcześniejsze dekady są bliższe fragmentom Ewangelii św Mateusza [tzn. omawianemu papirusowi magdaleńskiemu] niż alternatywne papirusy z II bądź III wieku. Jest to wystarczająco przekonujące aby oznaczyć datę powstania tych Mateuszowych urywków na I wiek n.e., na rok około 70 lub wcześniejszy”[12].

Badania Thiede'go zostały zanegowane przez paleografa Peter M. Head. Wytknął Thiede'mu, że jego hipoteza opiera się zaledwie na podobieństwach niektórych liter (α, ε, ι, ο, ρ), podczas gdy inne litery są całkowicie niepodobne (zwłaszcza η)[13].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Carsten Thiede "Jezusowy Papirus" wyd. Amber 2007 s. 84
  2. Philip W. Comfort, David P. Barrett, The Text of the Earliest New Testament Greek Manuscripts, Tyndale House Publishers, Wheaton 1999, ss. 45-47.
  3. C. Thiede Jezusowy papirus"s. 120
  4. tamże s. 129
  5. C. Roberts, An Early Papyrus, p. 233, 237.
  6. Alan Ralph Millard: Reading and writing in the time of Jesus, Understanding the Bible and its world. Continuum International Publishing Group, 2004, s. 57. ISBN 0567083489.
  7. tamże s. 133
  8. tamże s. 128
  9. 9,0 9,1 tamże s. 132
  10. tamże s. 135
  11. tamże s.136
  12. tamże s. 136
  13. Peter M. Head, The date of the Magdalen Papyrus of Matthew: A Response to C.P. Thiede, w: Tyndale Bulletin 46 (1995), pp. 251-285.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Carsten Peter Thiede & Matthew D'Ancona Jezusowy papirus, Wydawnictwo Amber, 2007
  • T. C. Skeat, (1997) "The Oldest Manuscript Of The Four Gospels?" New Testament Studies 43: str. 1-34.
  • Carsten Peter Thiede. Papyrus Magdalen Greek 17 (Gregory–Aland P64). A Reappraisal. „Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik”. Vol. 105, s. 13–20, 1995. [dostęp 19 stycznia 2012]. 
  • Peter M. Head, The date of the Magdalen Papyrus of Matthew: A Response to C.P. Thiede, w: Tyndale Bulletin 46 (1995), pp. 251-285.
  • Tommy Wasserman, A Comparative Textual Analysis of 𝔓4 and 𝔓64+67, A Journal of Biblical Textual Criticism (2010), s. 1-26.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]