Rak pęcherza moczowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nowotwór złośliwy pęcherza moczowego
ICD-10 C67
C67.0 Trójkąt pęcherza moczowego
C67.1 Szczyt pęcherza moczowego
C67.2 Ściana boczna pęcherza moczowego
C67.3 Ściana przednia pęcherza moczowego
C67.4 Ściana tylna pęcherza moczowego
C67.5 Szyja pęcherza moczowego
C67.6 Ujście moczowodu
C67.7 Moczownik
C67.8 Zmiana przekraczająca granice pęcherza moczowego
C67.9 Pęcherz moczowy, nie określony

Rak pęcherza moczowego (ang. bladder cancer) – choroba nowotworowa pęcherza moczowego, najczęściej wywodząca się z komórek nabłonka przejściowego (urothelium) błon śluzowych wyścielających światło narządu. Rak (carcinoma) stanowi zdecydowaną większość złośliwych nowotworów pęcherza moczowego.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Rak pęcherza moczowego jest jednym z częstszych nowotworów ludzi w podeszłym wieku. Zachorowalność znacząco wzrasta w 7. i 8. dekadzie życia. Częściej (2 do 3 razy) występuje u mężczyzn. W Polsce jest czwartym pod względem częstości zachorowań nowotworem mężczyzn i ósmym u kobiet. Rak pęcherza częściej występuje u ludzi rasy białej niż czarnej. Wśród czynników ryzyka zachorowania na raka pęcherza moczowego wymieniane są:

Nie stwierdzono dotąd rodzinnej predyspozycji do zachorowań na ten typ nowotworu.

Histopatologia[edytuj | edytuj kod]

Obraz histologiczny raka pęcherza moczowego

Nowotwory złośliwe pęcherza moczowego wywodzące się z nabłonka przejściowego tradycyjnie nazywano rakami przejściowokomórkowymi (carcinoma transitionale). Obecnie częściej używa się terminu nowotwory (raki) urotelialne (ang. urothelial neoplasms). Ze względu na typ wzrostu wyróżniamy:

  • raki brodawkowate naciekające
  • raki płaskie naciekające
  • raki płaskie nienaciekające (in situ).

Klasyfikacja WHO w zależności od stopnia zróżnicowania nowotworu wyróżnia:

  • nowotwory dobrze zróżnicowane, o niskim potencjale złośliwości (G1)
  • nowotwory o średnim stopniu złośliwości (G2)
  • nowotwory skrajnie niezróżnicowane, anaplastyczne, o wysokim stopniu złośliwości (G3).

Raki płaskonabłonkowe pęcherza moczowego (carcinoma planoepitheliale) są stosunkowo rzadkie i stanowią około 5% raków tego narządu. Inne nowotwory złośliwe pęcherza stanowią łącznie mniej niż 5% przypadków, zalicza się tu:

  • gruczolakoraki (adenocarcinoma)
  • raki drobnokomórkowe (small cell carcinomas)
  • pierwotne chłoniaki pęcherza moczowego (lymphoma)
  • mięśniaki (leiomiosarcoma, rhabdomiosarcoma).

Objawy i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Stadia zaawansowania raka pęcherza moczowego w klasyfikacji TNM

Pierwszym objawem jest zazwyczaj bezbolesny, często masywny krwiomocz. Wystąpienie bezbolesnego krwiomoczu i obecność skrzepów w moczu zawsze budzi podejrzenie raka pęcherza moczowego. Ponadto stwierdza się niecharakterystyczne dolegliwości ze strony układu moczowego, takie jak:

Późnym objawem może być macalny guz w okolicy nadłonowej.

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Przy wystąpieniu wspomnianych objawów pierwszym wykonywanym badaniem jest badanie moczu z posiewem. W przypadku krwiomoczu wykonuje się USG. W razie wątpliwości przeprowadzana jest cystoskopia.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie raka pęcherza moczowego zależy od głębokości jego naciekania w głąb ściany pęcherza. Powierzchowne guzy (nieprzechodzące przez błonę mięśniową) leczy się za pomocą przezcewkowej radykalnej elektroresekcji guza (TURT). Stosuje się także immunoterapię (szczepionką BCG), która jest skuteczna w 2/3 przypadków[1]. Leczenie powierzchownego raka pęcherza przy pomocy serii wlewek szczepionki BCG jest najskuteczniejszą wśród wszystkich znanych metod immunoterapii nowotworów. Skuteczność immunoterapii BCG ocenia się wyżej niż skuteczność miejscowej chemioterapii[2].

Zaawansowane zmiany wymagają radykalnego usunięcia pęcherza moczowego z okolicznymi narządami oraz węzłami chłonnymi miednicy mniejszej. Pęcherz moczowy można odtworzyć z odcinka jelita lub wszczepia się moczowody do izolowanej pętli jelita cienkiego[3].

Radioterapia z chemioterapią mogą być uzupełnieniem leczenia chirurgicznego.

Przypisy

  1. AB. Alexandroff, AM. Jackson, MA. O'Donnell, K. James. BCG immunotherapy of bladder cancer: 20 years on.. „Lancet”. 353 (9165), s. 1689-94, May 1999. doi:10.1016/S0140-6736(98)07422-4. PMID 10335805. 
  2. Tomasz Demkow: Podstawy patogenetyczne działania BCG-terapii powierzchownego raka pęcherza moczowego. Urologia Polska. [dostęp 2011-05-29].
  3. Andrzej Szczeklik: Choroby wewnętrzne [Dokument elektroniczny] : podręcznik multimedialny oparty na zasadach EBM. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2006. ISBN 83-7430-072-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • V. Kumar, R. Cotrani, S. Robbins: Patologia Robbinsa. Wrocław: Elsevier Urban & Partner, 2005. ISBN 978-83-89581-92-1.
  • Włodzimierz Januszewicz , Franciszek Kokot (red.): Interna.. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005. ISBN 83-200-3249-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.