Rejestr Cywilnych Statków Powietrznych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
PZL-105 Flaming, litera P po znakach przynależności państwowej oznacza, że był to samolot prototypowy
PZL M28 Skytruck, litera D po znakach przynależności państwowej oznacza, że jest to samolot należący do PZL Mielec
PZL.5, litera A po znakach przynależności państwowej oznacza, że był to samolot używany w aeroklubie
PZL W-3 Sokół, litera S po znakach przynależności państwowej oznacza, że jest to śmigłowiec
Boeing 737, o znakach rejestracyjnych LLC czyli pierwsza litera L oznaczająca właściciela PLL LOT, druga litera L oznaczająca Boeinga 737-400 i trzecia litera C oznaczająca, że jest to trzeci Boeing tego typu Lotu
Replika samolotu Bücker Bü 131 Jungmann oznaczona SP-YHK

Rejestr Cywilnych Statków Powietrznychrejestr publiczny ewidencjonujący statki powietrzne, opisuje ich tożsamość, właściciela lub użytkownika oraz przynależność państwową. Rejestr prowadzi Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego realizując w ten sposób postanowienia ustawy z dnia 3 lipca 2002 Prawo lotnicze (Dz.U. z 2006 r., nr 100, poz. 696 z późn. zmianami) oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 czerwca 2003 w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestru cywilnych statków powietrznych oraz znaków i napisów na statkach powietrznych (Dz.U. z 2003 nr 109, poz. 1034). Do rejestru wpisywane są tylko statki powietrzne posiadające uznane świadectwo zdatności do lotu. Oznaczeniu podlegają również inne elementy związane z lotnictwem, silniki lotnicze, spadochrony, wyciągarki szybowcowe. Wpisaniu do rejestru podlegają następujące statki powietrzne

Zgodnie z wymienionymi rozporządzeniami znakami polskiej przynależności państwowej są litery "SP", a znak rejestracyjny składa się z grupy cyfr lub liter przy czym nie mogą być to litery J, Ł, Ą, Ę, Ń, Ó, Ż, Ź, Ś i Ć. Grupa liter nie może również tworzyć sygnałów jak np. SOS. W przypadku samolotów, śmigłowców, sterowców i balonów są to trzy litery, a w przypadku znaków rejestracyjnych szybowców i motoszybowców cztery cyfry, a spadochronów pięć cyfr. Wielkość nanoszonych na sprzęt znaków zależy od miejsca nanoszenia znaku z zastrzeżeniem, że nie może on być niższy niż 50 cm na skrzydłach lub czaszy balonu, 30 cm na kadłubie, samolotu lub śmigłowca i nie mniej niż 5 cm na czaszy spadochronu. Stosuje się zasadę, że pierwsza litera znaku rejestracyjnego wskazuje na użytkownika

  • SP-A.. – aerokluby, Bingo Airways
  • SP-B.. – balony
  • SP-C.. – aerokluby
  • SP-D.. – PZL Mielec
  • SP-E.. – aerokluby, Eurolot, Enter Air, Exin
  • SP-F.. – samoloty dyspozycyjne i prywatne, Exin
  • SP-G.. – samoloty Instytutu Lotnictwa
  • SP-H.. – harcerskie, śmigłowce, Small Planet Airlines
  • SP-I.. – OLT Express, różne
  • SP-K.. – samoloty dyspozycyjne i prywatne, OLT Express, White Eagle Aviation, Sprint Air
  • SP-L.. – PLL LOT, Centralwings
  • SP-M.. – sanitarne, różne
  • SP-N.. – sanitarne, różne
  • SP-O.. – różne
  • SP-P.. – prototypy, samoloty doświadczalne
  • SP-R.. – sanitarne, aerokluby
  • SP-S... – samoloty ultralekkie, śmigłowce
  • SP-T.. – różne
  • SP-U.. – sanitarne
  • SP-W.. – PZL Warszawa, samoloty i śmigłowce sanitarne
  • SP-Y.. – samoloty ultralekkie, samoloty muzealne, repliki
  • SP-Z.. – sanitarne
  • SP-0... – motoszybowce
  • SP-1... – szybowce
  • SP-2... – szybowce
  • SP-3... – szybowce
  • SP-8... – szybowce

W przypadku samolotów PLL LOT zasadą jest, że druga litera znaku rejestracyjnego określa typ samolotu

Trzecia, ostatnia litera oznacza kolejny samolot w danym typie. 1 stycznia 2009 roku w Rejestrze Cywilnych Statków Powietrznych wpisanych było 2148 statków powietrznych (1101 samolotów, 143 śmigłowce, 759 szybowców, 21 motoszybowców, 123 balony i jeden sterowiec). W 2010 roku w Rejestrze znajdowało się 2235, a w 2011 roku 2215 statków powietrznych. W 2011 roku po raz pierwszy również zaczęto rejestrować maszyny należące do polskiej Straży Granicznej. W 2012 roku zarejestrowanych było 2230 sztuk statków powietrznych (stan na 1 stycznia) – 1138 samolotów, 192 śmigłowce, 737 szybowców, 20 motoszybowców, 142 balony i 1 sterowiec.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1919 roku Polska wzięła udział w konferencji w Paryżu, na której podpisała międzynarodową Konwencję Urządzającą Żeglugę Powietrzną, jest to pierwszy i podstawowy akt prawny regulujący działalność lotnictwa cywilnego. W myśl tej konwencji Polska otrzymała znaki przynależności państwowej "P-P", a pierwszym samolotem, na którym wymalowano te znaki był zarejestrowany na początku 1923 roku samoloty Junkers F-13 należący do towarzystwa lotniczego Aerolloyd (późniejszy Aerolot). W latach 20. XX wieku sprawami sprzętu lotniczego zajmowało się ówczesne Ministerstwo Kolei Żelaznych, a dokładnie Wydział Kolejek Wąskotorowych i Miejskich. W 1922 roku obowiązki wydziału przejął Komitet Lotnictwa Cywilnego. W latach 1925-1928 nadzór nad sprzętem lotniczym przejęły Okręgowe Dyrekcje Kolei Państwowych. Rejestr statków powietrznych prowadzony był od 1923 roku i aż do 1932 roku prowadziła go prywatna, francuska firma Veritas. 14 marca 1928 roku prezydent Rzeczypospolitej wydał dekret o Prawie lotniczym, regulujący całokształt spraw lotniczych w tym również prowadzenie ich ewidencji (Dz.U. z 1928 nr 31 poz. 294). Również w tym samym roku dokonano zmiany znaków przynależności państwowej, zaczęły obowiązywać litery SP, pierwszym samolotem, który otrzymał nowe oznakowanie był znowu Junkers F-13 SP-AAA (poprzednio P-PALA). Obowiązek rejestracji samolotów i również pilotów, wziął na siebie Wydział Lotnictwa Cywilnego Ministerstwa Komunikacji. W 1932 roku wydział został przekształcony w Departament Lotnictwa Cywilnego, który do 1937 roku publikował w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Komunikacji informację o zarejestrowanych statkach powietrznych, wiosną 1937 roku dane te utajniono. W momencie wybuchu II wojny światowej w Polsce zarejestrowanych było 1255 statków powietrznych, w tym 26 samolotów PLL LOT i 29 maszyn w prywatnych rękach. Po wojnie pierwszym zarejestrowanym statkiem powietrznym był poniemiecki szybowiec Grunau Baby SP-001, zarejestrowany 14 czerwca 1945 roku, pierwszym samolotem Li-2 SP-LAM należący do PLL LOT, zarejestrowany 5 grudnia 1945 roku, a pierwszym zarejestrowanym w Polsce śmigłowcem był SM-1 SP-SAA, w dniu 24 stycznia 1957 roku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Liwiński, Rejestr statków powietrznych, "Skrzydlata Polska", nr 2 (2002), s. 27-30, ISSN 0137-866x.
  • Jerzy Liwiński, Rejestr polskich statków powietrznych 2011, "Lotnictwo", nr 2-3 (2011), s. 26-29, ISSN 1732-5323.
  • Jerzy Liwiński, Rejestr polskich statków powietrznych 2012, "Lotnictwo", nr 2 (2012), s. 14-17, ISSN 1732-5323.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]