Tero Pitkämäki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tero Pitkämäki
Pitkämäki 2010-06-04 Bislett Games 02.jpg
Tero Pitkämäki podczas mityngu Bislett Games 2010 w Oslo
Trener Hannu Kangas
Klub Nurmon Urheilijat
Wzrost 195 cm
Masa ciała 92 kg
Dyscypliny lekkoatletyka
Dorobek medalowy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tero Kristian Pitkämäki (ur. 19 grudnia 1982 w Ilmajoki) – fiński lekkoatleta specjalizujący się w rzucie oszczepem.

Trzykrotny uczestnik igrzysk olimpijskich – w 2004 zajął ósme miejsce[1], w 2008 zdobył brązowy medal[2], a w 2012 był piąty[3][4]. Złoty i srebrny medalista mistrzostw świata[5][6], dwukrotnie stawał na podium czempionatu Starego Kontynentu[7][8]. W 2005 oraz 2007 zwyciężał w zawodach światowego finału lekkoatletycznego[9]. Medalista mistrzostw Finlandii oraz reprezentant kraju w meczach międzypaństwowych, pucharze Europy i drużynowym czempionacie Europy[9]. W 2006 ukończył studia i uzyskał tytuł inżyniera elektryka[10]. Zwycięzca plebiscytu European Athlete of the Year Trophy w roku 2007 – oszczepnik był pierwszym fińskim lekkoatletą, który triumfował w tym konkursie[11]. Za swojego największego sportowego rywala uważa Norwega Andreasa Thorkildsena[12], który jest jego przyjacielem[13].

Rekord życiowy: 91,53 (26 czerwca 2005, Kuortane) – rezultat ten jest siódmym wynikiem w historii światowej lekkoatletyki[14].

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Początki[edytuj | edytuj kod]

O karierze lekkoatletycznej marzył od dzieciństwa[12]. Sport zaczął uprawiać jako dziecko, a pierwszy raz wystartował jako 12-latek – w 1994 używając oszczepu o wadze 400 gramów zajął pierwsze miejsce w konkursie w Ilmajoki[15]. Na początku roku 2000 zdobył srebrny medal w halowych mistrzostwach Finlandii juniorów[9], a pod koniec roku debiutując w dużej międzynarodowej imprezie odpadł w eliminacjach mistrzostw świata juniorów w Santiago[16]. W kolejnym sezonie był piąty na juniorskim czempionacie Starego Kontynentu[17]. Pierwszy sukces na arenie międzynarodowej odniósł w roku 2003 zdobywając w Bydgoszczy brąz mistrzostw Europy młodzieżowców, przegrywając Rosjaninem Aleksandrem Iwanowem oraz Igorem Janikiem, który podczas tych zawodów wynikiem 82,54 ustanowił (nieaktualny już) rekord Polski w kategorii młodzieżowców[18][19].

2004[edytuj | edytuj kod]

Od początku sezonu 2004 oszczepnik startował tylko w Finlandii – wyjątkiem był mecz młodzieżowców przeciwko Hiszpanii w Barcelonie 9 lipca (zwycięstwo z wynikiem 83,32) oraz mityng w Tallinnie 21 lipca (druga lokata z wynikiem 79,70)[15]. 1 sierpnia w miejscowości Vaasa zdobył pierwszy w karierze tytuł mistrza swojego kraju[20]. Tydzień później zajął trzecie miejsce w mityngu Weltklasse Zürich[9]. W eliminacjach, podczas igrzysk olimpijskich, uzyskał trzeci rezultat w grupie B i z wynikiem 82,04 awansował do finału[1]. 28 sierpnia na stadionie olimpijskim w Atenach w drugiej serii uzyskał swój najlepszy wynik – 83,01 – i został ostatecznie sklasyfikowany na ósmej lokacie[21]. W 2004 pobiegł także w biegu maratońskim[12].

2005[edytuj | edytuj kod]

W swoim czwartym starcie w roku 2005, podczas mityngu w Kuortane 26 czerwca, pierwszy raz w karierze uzyskał wynik ponad 90 metrów ustawiając rekord życiowy rezultatem 91,53[9]. 17 lipca zdobył drugi złoty medal mistrzostw Finlandii, a w ostatnim starcie przed mistrzostwami świata wygrał z wynikiem 90,54 (podczas zawodów w Oslo)[15]. Fin, który jako jedyny oszczepnik obok Rosjanina Siergieja Makarowa w sezonie przekroczył granicę 90 metrów[22], był faworytem czempionatu rozgrywanego w Helsinkach[23]. W eliminacjach, które odbyły się 9 sierpnia, z wynikiem 82,21 zajął drugie miejsce za Makarowem[24]. W rundzie finałowej w pierwszej serii Fin uzyskał wynik 75,44, a swój najlepszy rezultat osiągnął w czwartej próbie uzyskując 81,27[25]. Będący faworytem zawodów oszczepnik[23] zajął ostatecznie czwarte miejsce[25]. Złoto mistrzostw przypadło Estończykowi Andrusowi Värnikowi, srebro zdobył Norweg Andreas Thorkildsen, a brąz Rosjanin Siergiej Makarow[24]. Po mistrzostwach Pitkämäki wygrał m.in zawody w Zurychu (88,71) i Berlinie (89,32)[9], a w ostatnim starcie w sezonie zwyciężył w światowym finale lekkoatletycznym z wynikiem 91,33[26]. W ciągu całego sezonu wygrał 12 z 16 zawodów, w których startował[26].

2006[edytuj | edytuj kod]

Sezon rozpoczął od zwycięstwa w Seinäjoki 21 maja osiągając wynik 88,41[9]. Niespełna miesiąc później, 24 czerwca, uzyskał najlepszy rezultat w sezonie posyłając oszczep na odległość 91,11[15]. Tydzień po tym sukcesie zwyciężył w zawodach superligi pucharu Europy – mimo tego zespół Finlandii spadł do I ligi[27]. Przed zaplanowanymi na początek sierpnia mistrzostwami Europy[7] wygrał zawody w Paryżu, był drugi w Rzymie oraz ponownie został mistrzem kraju[9]. Na czempionacie Starego Kontynentu w Göteborgu w eliminacjach zajął czwarte miejsce z wynikiem 83,78[7]. Finał odbywał się 9 sierpnia – Fin po rzucie w pierwszej serii (swoim najlepszym w całym konkursie) na odległość 86,44 objął prowadzenie jednak w drugiej kolejce rezultat 87,37 dał pozycję lidera Norwegowi Andreasowi Thorkildsenowi[28]. Thorkildsen poprawił się w ostatniej próbie rzucając 88,78 i zostając mistrzem Europy – Fin uplasował się na drugim miejscu, a brązowy medal zdobył Jan Železný z Czech, który miał tylko jeden udany rzut (w pierwszej serii na odległość 85,92)[28][7]. Po mistrzostwach oszczepnik wystartował jeszcze pięciokrotnie zwyciężając w Zurychu oraz Helsinkach[9].

2007[edytuj | edytuj kod]

Fin po zwycięstwie w mistrzostwach świata

W swoim starcie w sezonie oszczepnik z wynikiem 87,78 zwyciężył 3 czerwca w Kuortane, a 15 czerwca poprawił się o równy metr wygrywając mityng Bislett Games w Oslo z rezultatem 88,78[9]. 13 lipca w Rzymie podczas mityngu Golden Gala Pitkämäki źle wykonał rzut w wyniku czego oszczep poleciał za bardzo w lewo i trafił francuskiego skoczka w dal Salima Sdiriego[29][30]. Ostatecznie w mityngu oszczepnik uplasował się na drugim miejscu[31]. W kolejnych dniach Fin nie mógł otrząsnąć się po wypadku[30] jednak już 22 lipca z wynikiem 91,23 (trzecim najlepszym w karierze) wygrał zawody w Lapinlahti[9]. 31 sierpnia w eliminacjach mistrzostw świata na stadionie w Osace uzyskał rezultat 80,62 (dziesiąty wśród startujących) i awansował do finału czempionatu, który zaplanowano na 2 września[32]. W finale na stadionie Nagai po pierwszej serii zajmował czwartą lokatę, a w drugiej próbie po rzucie na odległość 89,16 objął prowadzenie[5]. W ostatniej próbie uzyskał swój najlepszy wynik w zawodach – 90,33 – i wyprzedzając Norwega Andreasa Thorkildsena i Amerykanina Breauxa Greera zdobył tytuł mistrza świata[5]. Złoto Pitkämäkiego było pierwszym medalem z najcenniejszego kruszcu wywalczonym przez Fińskiego oszczepnika od roku 1999 kiedy w światowym czempionacie zwyciężył Aki Parviainen[33]. Na koniec sezonu jako pierwszy Fin oraz drugi oszczepnik w historii wygrał prestiżowy plebiscyt European Athlete of the Year Trophy[11].

2008[edytuj | edytuj kod]

Oszczepnik pierwszy raz w sezonie wystąpił na zawodach 25 maja zajmując w Kuortane drugie miejsce z wynikiem 86,89[9]. W dalszej części sezonu startował m.in. w Berlinie (pierwsze miejsce), Oslo (trzecia lokata) oraz Rzymie (zwycięstwo)[15]. 27 lipca na mistrzostwach Finlandii zajął drugą pozycję przegrywając z Tero Järvenpää, który wynikiem 86,68 ustanowił rekord życiowy[34]. W ostatnim występie przed igrzyskami w Pekinie wygrał zawody w Lappeenrancie osiągając rezultat 84,30[15]. Eliminacje rzutu oszczepem na igrzyskach olimpijskich odbyły się 21 sierpnia[2]. Fin startował w grupie B i osiągnął wynik 82,61 (minimum kwalifikacyjne to 82,50) awansując z trzecim rezultatem do finału[35]. Dwa dni później, podczas konkursu finałowego, w pierwszej serii uzyskał wynik 83,75 i zajmował trzecią lokatę za prowadzącym od początku Andreasem Thorkildsenem i swoim rodzakiem Tero Järvenpää[36]. Dzięki rzutowi w ostatniej kolejce Pitkämäkiego wyprzedził jeszcze Łotysz Ainārs Kovals, który uzyskał swój nowy rekord życiowy wynikiem 86,64[36]. W ostatniej serii Fin posłał oszczep na odległość 86,16, przesunął się na trzecie miejsce i ostatecznie zdobył brązowy medal[36]. Mistrzem olimpijskim został Norweg Thorkildsen, który w przedostatniej serii wynikiem 90,57 ustanowił rekord olimpijski, a srebro przypadło Kovalsowi[2]. Po igrzyskach był drugi w Zurychu oraz podczas meczu przeciwko Szwedom w Helsinkach i wygrał mityng w Brukseli[9]. 14 września, w ostatnim starcie w sezonie, zajął trzecie miejsce podczas światowego finału lekkoatletycznego w Stuttgarcie[37].

2009[edytuj | edytuj kod]

Na początku sezonu zajął trzecie miejsce w zawodach w Seinäjoki[15] oraz wygrał mityng ISATF w Berlinie[38]. Tydzień po zawodach w Niemczech wygrał, 21 czerwca, w Bergen rywalizację oszczepników podczas I ligi drużynowych mistrzostw Europy uzyskując wynik 86,78[39]. W dalszej części sezonu tryumfował m.in. w Oslo oraz był drugi na zawodach w Rzymie i Paryżu[9]. W eliminacjach na mistrzostwach świata, 21 sierpnia, Fin nie uzyskał wymaganego minimum (82,00) i do finału awansował z 4. odległością uzyskując w swojej trzeciej próbie wynik 81,65[40]. Dwa dni później borykający się z grypą oszczepnik[41] w finałowym konkursie w pierwszej serii uzyskał swój najlepszy wynik 81,90 (dający mu wówczas drugą lokatę za Kubańczykiem Guillermo Martínezem[42]). W kolejnych próbach nie poprawił się i ostatecznie zajął piąte miejsce[42], a reprezentacja Finlandii nie zdobyła w Berlinie żadnego medalu[43]. Na koniec sezonu Pitkämäki zwyciężył jeszcze 4 września w Memorial Van Damme 2009 w Brukseli[9] oraz był drugi 13 września w światowym finale lekkoatletycznym w Salonikach[44].

2010[edytuj | edytuj kod]

Na początku sezonu startował w Australii zwyciężając 27 lutego w Sydney oraz 4 marca w Melbourne[9]. Najważniejszą imprezą w roku były mistrzostwa Europy, które odbywały się w Hiszpanii – w eliminacjach zawodów na Estadi Olímpic Lluís Companys Fin uzyskał drugi wynik wśród startujących rzucając w swojej drugiej próbie 83,15[8]. W finale, który odbył się 31 lipca, po pierwszej serii na prowadzeniu był Andreas Thorkildsen (86,32), drugie miejsce zajmował Matthias de Zordo (86,22), a Fin był trzeci z wynikiem 81,47[8]. Ostatecznie kolejność ta nie zmieniła się do ostatniej kolejki chociaż Pitkämäki w swoim piątym rzucie poprawił znacząco swój wynik posyłając oszczep na odległość 86,67[8]. Po czempionacie oszczepnik wygrał zawody w Sztokholmie[9], a 8 sierpnia został mistrzem Finlandii[45][46]. 28 sierpnia zwyciężył w kolejnej edycji tradycyjnego[47] meczu pomiędzy Szwecją i Finlandią osiągając wynik 84,08[48]. Sezon zakończył zwycięstwem w Kawasaki 19 września[15].

2011[edytuj | edytuj kod]

W pierwszym starcie w sezonie zajął trzecie miejsce podczas zawodów Qatar Athletic Super Grand Prix 2011 w Ad-Dausze uzyskując wynik 83,91[49]. 15 maja zwyciężył w mityngu w Szanghaju z wynikiem 85,33 – rezultatem tym wyrównał najlepszy w sezonie wynik na świecie, który od 22 kwietnia należał do Rosjanina Siergieja Makarowa[50][51]. 24 czerwca na mityngu w Kuortane zajął piąte miejsce z wynikiem 77,55 – był to pierwszy konkurs od końca 2004 roku, w którym Fin nie rzucił ponad 80 metrów[52]. Podczas mityngu w Lozannie, 30 czerwca, ponownie nie osiągnął 80 metrów zajmując z wynikiem 78,35 szóstą lokatę[53]. Na mistrzostwach świata odpadł w eliminacjach[54]. Po tej imprezie do grona trenerów Fina dołączył aktualny rekordzista świata Jan Železný[55][56].

2012[edytuj | edytuj kod]

W pierwszym starcie w olimpijskim sezonie 2012 Fin zajął z wynikiem 77,99 piąte miejsce podczas deszczowego mityngu Shanghai Golden Grand Prix 2012 w Szanghaju[57][58]. Na zawodach Bislett Games 2012 w Oslo zajął odległą pozycję z wynikiem 73,57[59]. Udanie wystąpił na mityngu oszczepników w Pihtipudas gdzie 17 czerwca rzucił 83,87. Podczas mistrzostw Europy w Helsinkach mimo wsparcia licznie zgromadzonych kibiców zajął ostatecznie 11. miejsce z rezyltatem 74,89[60]. Po zawodach w stolicy Finlandii na mityngu w Kuortane, 22 lipca, osiągnął najlepszy wynik w sezonie rzucając 84,90[61]. Na igrzyskach olimpijskich w Londynie zajął trzecie miejsce w eliminacjach (z wynikiem 83,01), a w finale uplasował się na piątym miejscu[3].

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Tero Pitkämäki oraz Andreas Thorkildsen (z lewej) i Breaux Greer (z prawej) na podium mistrzostw świata w Osace (2007)
Rok Impreza Miejsce Pozycja Wynik Źródła
2000 Mistrzostwa świata juniorów Chile Santiago el. – 16. miejsce 66,59 [16]
2001 Mistrzostwa Europy juniorów Włochy Grosseto 5. miejsce 73,33 [17]
2003 Młodzieżowe mistrzostwa Europy Polska Bydgoszcz Bronze medal europe.svg 3. miejsce 78,84 [18]
2004 Igrzyska olimpijskie Grecja Ateny 8. miejsce 83,01 [1]
2004 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Monako Monako 5. miejsce 78,50 [15]
2005 I liga pucharu Europy Szwecja Gävle 1. miejsce 85,90 [9]
2005 Mistrzostwa świata Finlandia Helsinki 4. miejsce 81,27 [24]
2005 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Monako Monako 1. miejsce 91,33 [26]
2006 Superliga pucharu Europy Hiszpania Malaga 1. miejsce 85,30 [27]
2006 Mistrzostwa Europy Szwecja Göteborg Silver medal europe.svg 2. miejsce 86,44 [7]
2006 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Niemcy Stuttgart 2. miejsce 88,25 [15]
2007 I liga pucharu Europy Finlandia Vaasa 1. miejsce 85,56 [9]
2007 Mistrzostwa świata Japonia Osaka Gold medal world centered-2.svg 1. miejsce 90,33 [5]
2007 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Niemcy Stuttgart 1. miejsce 88,19 [15]
2008 Igrzyska olimpijskie Chińska Republika Ludowa Pekin Bronze medal olympic.svg 3. miejsce 86,16 [2]
2008 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Niemcy Stuttgart 3. miejsce 81,64 [37]
2009 I liga drużynowych mistrzostw Europy Norwegia Bergen 1. miejsce 86,78 [39]
2009 Mistrzostwa świata Niemcy Berlin 5. miejsce 81,90 [42]
2009 Światowy finał lekkoatletyczny IAAF Grecja Saloniki 2. miejsce 84,09 [44]
2010 Mistrzostwa Europy Hiszpania Barcelona Bronze medal europe.svg 3. miejsce 86,67 [8]
2011 Mistrzostwa świata Korea Południowa Taegu el. – 17. miejsce 79,46 [54]
2012 Mistrzostwa Europy Finlandia Helsinki 11. miejsce 74,89 [60]
2012 Igrzyska olimpijskie Wielka Brytania Londyn 5. miejsce 82,80 [3]
2013 Mistrzostwa świata Rosja Moskwa Silver medal world centered-2.svg 2. miejsce 87,07 [6]
2014 Mistrzostwa Europy Szwajcaria Zurych Bronze medal europe.svg 3. miejsce 84,40

Progresja wyników[edytuj | edytuj kod]

Oszczepnik w 2010

Progresja wyników oszczepnika w poszczególnych latach kariery[9][15].

Rok Wynik Data Miejsce Uwagi
1994 43,98 0000-09-044 września Finlandia Ilmajoki oszczep 400 gramowy
1995 47,22 0000-07-2929 lipca Finlandia Alajärvi oszczep 400 gramowy
1996 53,22 0000-07-1818 lipca Finlandia Ilmajoki oszczep 600 gramowy
1997 57,50 0000-07-066 lipca Finlandia Kauhajoki oszczep 600 gramowy
1998 62,26 0000-09-1313 września Finlandia Ylihärmä oszczep 700 gramowy
1999 74,56 0000-09-1212 września Finlandia Ylihärmä oszczep 700 gramowy
2000 73,75 0000-07-2020 lipca Finlandia Pihtipudas
2001 74,89 0000-08-1111 sierpnia Finlandia Kannus
2002 77,24 0000-06-2424 czerwca Finlandia Lapua
2003 80,45 0000-08-1111 sierpnia Finlandia Helsinki mistrzostwa Finlandii
2004 84,64 0000-07-044 lipca Finlandia Pihtipudas
2005 91,53 0000-06-2626 czerwca Finlandia Kuortane
2006 91,11 0000-06-2424 czerwca Finlandia Kuortane
2007 91,23 0000-07-2222 lipca Finlandia Lapinlahti
2008 87,70 0000-07-1111 lipca Włochy Rzym Golden Gala
2009 87,79 0000-07-2525 lipca Finlandia Lapinlahti
2010 86,92 0000-06-2626 czerwca Finlandia Kuortane
2011 85,33 0000-05-1515 maja Chińska Republika Ludowa Szanghaj Shanghai Golden Grand Prix 2011
2012 86,98 0000-08-1717 sierpnia Szwecja Sztokholm DN Galan 2012
2013 87,60 0000-05-1818 maja Chińska Republika Ludowa Szanghaj Shanghai Golden Grand Prix 2013

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 OG Athína GRE 20 - 29 August 2004 (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Olympic Games, National Stadium - "Bird's Nest" Beijing CHN 15 - 24 August 2008 (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  3. 3,0 3,1 3,2 OG London GBR 3 - 12 August 2012 / 30th Olympic Games, Olympic Stadium (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 14 sierpnia 2012].
  4. Janusz Rozum: 50 km – Łukasz Nowak dziewiąty (pol.). pzla.pl. [dostęp 14 sierpnia 2012].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 2007 IAAF World Championships in Atheltics / Javelin Throw - M Final (ang.). [dostęp 10 czerwca 2011].
  6. 6,0 6,1 14th IAAF World Championships - Javelin Throw Men (ang.). IAAF.org. [dostęp 17 sierpnia 2013].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 EC Göteborg SWE 7 - 13 August / 19th European Championships, Ullevi Stadium (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 2010 European Athletics Championships – Men's Javelin Throw (ang.). sportsresult.com. [dostęp 10 czerwca 2011].
  9. 9,00 9,01 9,02 9,03 9,04 9,05 9,06 9,07 9,08 9,09 9,10 9,11 9,12 9,13 9,14 9,15 9,16 9,17 9,18 9,19 Athlete career in Javelin / Tero Pitkämäki (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  10. Profile (ang.). teropitkamaki.com. [dostęp 10 czerwca 2011].
  11. 11,0 11,1 Britain's Idowu named men's European Athlete of the Year (ang.). European Athletics. [dostęp 10 czerwca 2011]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-29)].
  12. 12,0 12,1 12,2 5-Minutes Interview > Tero Pitkämäki (ang.). European Athletics. [dostęp 12 czerwca 2011]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-05-03)].
  13. Finland's Javelin World Champion Pitkämäki Gears up for Encounter with Norway's Thorkildsen (ang.). nowpublic.com. [dostęp 12 czerwca 2011].
  14. Javelin Throw All Time (ang.). iaaf.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  15. 15,00 15,01 15,02 15,03 15,04 15,05 15,06 15,07 15,08 15,09 15,10 15,11 Urheilijan ura lajissa: Keihäs/JT (fiń.). tilastopaja.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  16. 16,0 16,1 Lionel Peters i Tomas Magnusson: World Junior Championships 2000 (ang.). wjah.co.uk. [dostęp 10 czerwca 2011].
  17. 17,0 17,1 Lionel Peters i Tomas Magnusson: European Junior Championships 2001 (ang.). wjah.co.uk. [dostęp 6 lutego 2012].
  18. 18,0 18,1 EJ Bydgoszcz POL 17 - 20 July 2003 (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  19. Janusz Rozum, Ryszard Pilarczyk oraz Komisja Statystyczna Polskiego Związku Lekkiej Atletyki: Rocznik PZLA 2010. Warszawa - Zamość: wydawnictwo Abacus, 2011. ISBN 978-83-61882-84-8.
  20. NC Vaasa FIN 30 July - 1 August 2004 (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  21. 2004 Olympic Games – Javelin Throw - M Final (ang.). iaaf.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  22. Top List > Javelin Throw 2005 (ang.). iaaf.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  23. 23,0 23,1 Witold Cebulewski: Sprintem przez Helsinki - środa (ang.). sport.interia.pl. [dostęp 12 czerwca 2011].
  24. 24,0 24,1 24,2 WC Helsinki FIN 6 - 14 August 2005 / 10th IAAF World Championships, Olympic Stadium (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  25. 25,0 25,1 2005 IAAF World Championships in Athletics – Javelin Throw - M Final (ang.). iaaf.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  26. 26,0 26,1 26,2 Bob Ramsak: Pitkämäki, 91.33m - making up for Helsinki - World Athletics Final (ang.). iaaf.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  27. 27,0 27,1 ECp Málaga ESP 28 - 29 June 2006 / European Cup Super League (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  28. 28,0 28,1 Todor Krastev: Men Javelin Throw European Championship 2006 Göteborg (SWE) - Wednesday 09.08 (ang.). todor66.com. [dostęp 12 czerwca 2011].
  29. Skoczek trafiony oszczepem w plecy (pol.). tvn24.pl. [dostęp 10 czerwca 2011].
  30. 30,0 30,1 David Powell: Pitkämäki finally strikes gold (ang.). iaaf.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  31. Golden Gala 2007 – Official Results - Men - Javelin Throw (ang.). iaaf.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  32. 2007 IAAF World Championships in Atheltics / Javelin Throw - M Qualification (ang.). [dostęp 10 czerwca 2011].
  33. IAAF World Championships in Athletics (ang.). gbrathletics. [dostęp 10 czerwca 2011].
  34. NC Tampere FIN 24 - 27 July 2008 (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 11 czerwca 2011].
  35. 2008 Olympic Games – Javelin Throw - M Qualification (ang.). iaaf.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  36. 36,0 36,1 36,2 2008 Olympic Games – Javelin Throw - M Final (ang.). iaaf.org. [dostęp 12 czerwca 2011].
  37. 37,0 37,1 2008 IAAF World Athletics Final – Javelin Throw - M Final (ang.). iaaf.org. [dostęp 11 czerwca 2011].
  38. DKB ISTAF Javelin Throw - M (ang.). iaaf.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  39. 39,0 39,1 ETC-1 Bergen NOR 20 - 21 June 2009 / European Team Championships, First League (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  40. 2009 IAAF World Championships in Atheltics / Javelin Throw Men Qualification (ang.). berlin.iaaf.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  41. Mirko Jalava: Event Report - Men's Javelin Throw - Final (ang.). berlin.iaaf.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  42. 42,0 42,1 42,2 2009 IAAF World Championships in Athletics / Javelin Throw Final (ang.). berlin.iaaf.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  43. Finland > Athletes participating per day (ang.). berlin.iaaf.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  44. 44,0 44,1 2009 IAAF World Athletics Final / Javelin Throw - M Final (ang.). iaaf.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  45. NC Kajaani FIN 5 - 8 August / Kalevan Kisat, National Championships (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  46. Mirko Jalava: Pitkämäki retakes javelin title - Finnish champs report (ang.). iaaf.org. [dostęp 11 czerwca 2011].
  47. Stefan Pietkiewicz i Janusz Rozum: O meczu ów… (pol.). Polski Związek Lekkiej Atletyki. [dostęp 10 czerwca 2011].
  48. FINvSWE Helsinki FIN 27 - 28 August 2010 (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  49. Samsung Diamond League Doha / Doha (QAT) - Friday, May 06, 2011 - Javelin Throw (ang.). iaaf.org. [dostęp 10 czerwca 2011].
  50. Javelin Throw Men (ang.). diamondleague-shanghai.com. [dostęp 10 czerwca 2011].
  51. Janusz Rozum: Diamentowa Liga w Szanghaju (pol.). Polski Związek Lekkiej Atletyki. [dostęp 10 czerwca 2011].
  52. mj: Sprintem przez świata (ang.). Polski Związek Lekkiej Atletyki. [dostęp 27 czerwca 2011].
  53. mj: Fakty ze świata (pol.). Polski Związek Lekkiej Atletyki.
  54. 54,0 54,1 2011 IAAF World Championships in Atheltics – Javelin Throw - Men Qualification (ang.). daegu2011.iaaf.org. [dostęp 6 września 2011].
  55. Jan Zelezny Pitkämäen valmennustiimiin (fiń.). yle.fi. [dostęp 8 września 2011].
  56. Antti-Pekka Sonninen: Zelezny to coach Pitkämäki (ang.). iaaf.org. [dostęp 14 września 2011].
  57. Len Johnson: Liu Xiang and G. Dibaba the standouts in rainy Shanghai – Samsung Diamond League (ang.). iaaf.org. [dostęp 21 maja 2012].
  58. Diamond League Meeting Shanghai CHN 19 May 2012 (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 21 maja 2012].
  59. Bislett Games, Samsung Diamond League, Bislett Stadium Oslo NOR 7 June 2012 (ang.). tilastopaja.org. [dostęp 29 czerwca 2012].
  60. 60,0 60,1 2012 European Athletics Championships – Javelin Throw Men (ang.). sportresult.com. [dostęp 29 czerwca 2012].
  61. Antti-Pekka Sonninen: Pitkämäki reaches season's best 84.90m, Torneus breaks Swedish Long Jump record in Kuortane (ang.). iaaf.org. [dostęp 14 sierpnia 2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]