Letnie Igrzyska Olimpijskie 2004

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Olympic rings with white rims.svg
XXVIII Letnie Igrzyska Olimpijskie

Gtk-go-back-ltr.svg IO 2000 IO 2008 Gtk-go-forward-ltr.svg
Stolica igrzysk  Grecja
Ateny
Liczba ekip 201
Liczba sportowców ok. 11 099
(ok. 6 300 mężczyzn i ok. 4 200 kobiet)
Liczba konkurencji 301 w 28 dyscyplinach
Otwarcie 13 sierpnia 2004
Oficjalne otwarcie Kostis Stefanopulos (prezydent Grecji)
Zamknięcie 29 sierpnia 2004
Przysięga olimpijska Zoe Dimoschaki (sportowcy)
Lazaros Voreadis (sędziowie)
Znicz olimpijski Nikolaos Kaklamanakis
Stadion Stadion Olimpijski, Ateny
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

XXVIII Letnie Igrzyska Olimpijskie (oficjalnie Igrzyska XXVIII Olimpiady) rozgrywane były w Atenach (Grecja) w dniach 13-29 sierpnia 2004. Uczestniczyło w nich ponad 10 500 sportowców z 202 państw. Rozdanych zostało 301 kompletów medali w 28 dyscyplinach olimpijskich.

Wybór gospodarza[edytuj | edytuj kod]

Ateny zostały wybrane jako organizator Igrzysk w 5 września 1997 na 106. sesji MKOl w Lozannie w Szwajcarii. Wcześniej oczekiwano, że miasto to będzie organizowało Igrzyska w 1996, kiedy to przypadała setna rocznica rozgrywania nowożytnych igrzysk. Liczono, że po 100 latach zawody te powrócą w miejsce, w którym odbyły się po raz pierwszy (zobacz Letnie Igrzyska Olimpijskie 1896). Ateny przegrały też rywalizację o organizację Igrzysk w 2000, które ostatecznie rozegrane zostały w Sydney. W 2004 kontrkandydatami Aten były Buenos Aires, Kapsztad, Rzym i Sztokholm. Odbyły się cztery tury głosowań.

Wyniki głosowania na gospodarza Letnich Igrzysk Olimpijskich 2004[1]
Miasto Państwo Tura 1 Dogrywka Tura 2 Tura 3 Tura 4
Ateny  Grecja 32 - 38 52 66
Rzym  Włochy 23 - 28 35 41
Kapsztad  Republika Południowej Afryki 16 62 22 20 -
Sztokholm  Szwecja 20 - 19 - -
Buenos Aires  Argentyna 16 44 - - -

Przygotowania[edytuj | edytuj kod]

Po dokonaniu wyboru rozpoczęto przygotowania aren sportowych. Podczas siedmioletnich prac Międzynarodowy Komitet Olimpijski wyrażał wielokrotnie swoje wątpliwości, czy wszystko zostanie przygotowane na czas. Podjęto decyzję o zmianie składu komitetu organizacyjnego, na którego czele stanęła Gianna Angelopoulos-Daskalaki. Przyspieszono tempo prac, aczkolwiek w 2004 podjęto decyzję, że część przewidzianych zadań (m.in. dach nad basenem olimpijskim) nie zostanie ukończona. Obawiano się także, czy Stadion Olimpijski zostanie ukończony na czas. Jeszcze na kilka dni przed rozpoczęciem zawodów na wielu arenach toczyły się ostatnie prace. Tempo przygotowań w Atenach uznawane jest za najwolniejsze w historii, ale sami Grecy twierdzą, że odzwierciedla to ich naturę, gdy wszystkie prace pozostawione są na ostatnią chwilę. W czasie prac budowlanych zginęło co najmniej 19 osób.

Szczególne obawy towarzyszyły także kwestiom bezpieczeństwa w czasie Igrzysk. Ryzyko zamachów terrorystycznych sprawiło, że zwiększono nakłady finansowe na ochronę sportowców i członków ekip. W czasie zawodów Ateny patrolowało około 70 tys. policjantów. W marcu 2004 Grecja zwróciła się do NATO o pomoc w zabezpieczeniu Igrzysk. Jednocześnie Grecy wyrazili sprzeciw, by niektórym ekipom (np. USA, Wielkiej Brytanii czy Izraela) towarzyszyły jednostki ochrony.

Przed Igrzyskami serię jednodniowych strajków przeprowadzili pracownicy hoteli oraz kierowców karetek, którzy domagali się podwyżek płac.

Symbole Igrzysk w Atenach[edytuj | edytuj kod]

Oficjalne logo ateńskich Igrzysk przedstawia stylizowany wieniec z gałązek oliwnych, który wręczany był zwycięzcom antycznych igrzysk. Kolory logo – biel i błękit – nawiązują do kolorów greckiej flagi. Poniżej znajduje się napis Ateny 2004 (ΑΘΗΝΑ 2004), a pod nim flaga olimpijska.

Ogień olimpijski rozpalono w Olimpii 25 marca 2004. Później wędrował on po całym świecie odwiedzając miasta, w których odbywały się wcześniej Igrzyska oraz kilka największych miast świata.

Oficjalną piosenką Igrzysk Olimpijskich w Atenach jest Pass the Flame, wykonywana przez greckiego piosenkarza Giannisa Kotsirasa. Wydany zostanie oficjalny album Unity, na którym pojawią się znani artyści, m.in. Sting, Lenny Kravitz, Moby, Destiny's Child czy Avril Lavigne. Dochody z tej płyty zostaną przekazane na konto UNICEFu oraz program walki z AIDS w Afryce Subsaharyjskiej.

Maskotki[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z tradycją Igrzyska promują maskotki Atena i Fevos, które nawiązują do bogów mitologii greckiej: Ateny – bogini mądrości oraz Fevosa – bóg światła i muzyki.

Ceremonia otwarcia[edytuj | edytuj kod]

Ceremonia otwarcia odbyła się 13 sierpnia 2004. Część artystyczna zawierała prezentację Grecji, organizatora Igrzysk, państwa o długiej historii i bogatej kulturze. Pojawiły się postaci z mitologii greckiej oraz charakterystyczne, najbardziej znane dzieła sztuki greckiej od kultury minojskiej po współczesność.

Później nastąpiła parada 202 reprezentacji narodowych uczestniczących w Igrzyskach, w czasie której wystąpiła jedna z czołowych postaci muzyki klubowej, DJ Tiesto. Kraje pojawiały się zgodnie z układem liter w alfabecie greckim, dlatego kolejność poszczególnych ekip była inna niż zwykle (np. pierwsza weszła ekipa Saint Lucia (gr. Αγια Λουκια). Tradycja nakazuje, żeby pierwszym krajem maszerującym w paradzie była Grecja, a ostatnim – kraj organizujący Igrzyska, czyli w tym wypadku ponownie Grecja. Szczególne zainteresowanie towarzyszyło pojawieniu się ekip Afganistanu i Iraku. Innym gestem olimpijskim był wspólny przemarsz ekip Korei Północnej i Południowej pod jednym sztandarem koreańskim. Po raz pierwszy na olimpiadzie pojawiły się państwa Kiribati i Timor Wschodni. Po przemarszu sportowców wystąpiła islandzka piosenkarka Björk.

Oficjalnego otwarcia Igrzysk dokonał prezydent Grecji Kostis Stefanopulos. Zaszczytu zapalenia znicza olimpijskiego dostąpił grecki sportowiec Nikolaos Kaklamanakis.

Państwa biorące udział w XXVIII Letnich Igrzyskach Olimpijskich[edytuj | edytuj kod]

Państwa uczestniczące


Po raz pierwszy na igrzyskach wystąpiły Kiribati i Timor Wschodni.

Na igrzyska wrócił Afganistan. Jugosławia w związku ze zmianą nazwy wystąpiła jako Serbia i Czarnogóra.

(W nawiasie podana została liczba zawodników reprezentujących swój kraj)

Przebieg Igrzysk[edytuj | edytuj kod]

Wyniki[edytuj | edytuj kod]

Występy Polaków[edytuj | edytuj kod]

Występ polskiej reprezentacji na Igrzyskach w Atenach oceniono jako nieudany. Polacy zajęli w klasyfikacji medalowej 23. miejsce z 10 medalami (3 złotymi, 2 srebrnymi, 5 brązowymi). Przed imprezą spodziewano się zajęcia miejsca w granicach 15. z około 15 medalami.

Gwiazdą polskiej reprezentacji okazała się pływaczka Otylia Jędrzejczak, która zdobyła 3 medale (1 złoty i 2 srebrne), wyrównując tym samym rekord Ireny Szewińskiej liczby medali zdobytych przez polskiego sportowca podczas jednych Igrzysk. Do historii polskiego sportu przeszedł także Robert Korzeniowski, zdobywając swój czwarty złoty medal olimpijski w chodzie. Pozostali polscy medaliści, oprócz Anny Rogowskiej, w Atenach zdobywali swoje kolejne medale olimpijskie.

Z powszechną krytyką spotkało się kilka wpadek polskich sportowców, np. dyskwalifikacja Anety Pastuszki w kajakarskiej jedynce za nieprzepisową wagę kajaka, dyskwalifikacja żeglarzy, którzy zapomnieli zabrać obowiązkowych kapoków czy przegrana boksera Andrzeja Rżanego, który myślał, że wygrywa walkę.

Medale zdobyte przez Polaków[edytuj | edytuj kod]

Gold medal.svg Złote[edytuj | edytuj kod]

Silver medal.svg Srebrne[edytuj | edytuj kod]

Bronze medal.svg Brązowe[edytuj | edytuj kod]

Doping na Igrzyskach[edytuj | edytuj kod]

MKOl zapowiadał przed tymi Igrzyskami bezwzględną walkę z dopingiem. Przeprowadzono ponad 3000 prób antydopingowych. Ujawniono kilkanaście przypadków niedozwolonego wspomagania. Odebrano kilka medali olimpijskich zdobytych przez oszustwo. Najwięcej takich przypadków zanotowano w ekipach Węgier, Grecji, Rosji i Ukrainy.

Tuż przed rozpoczęciem Igrzysk wybuchła afera wokół greckich sprinterów Konstandinosa Kenderisa i Ekateriny Thanu, którzy nie stawili się na kontrolę antydopingową. Oboje byli zaliczani do faworytów w swoich konkurencjach. Kolejne wątpliwości przyniosła wiadomość o ich wspólnym wypadku podczas jazdy na motocyklu. Sportowcy znaleźli się w szpitalu z lekkimi obrażeniami. Wiadomość ta została przyjęta z niedowierzaniem i według prokuratury wypadek mógł być zmyślony. Sprawę nadal bada MKOl. Sami sportowcy wycofali się z zawodów, co uniemożliwiło przeprowadzenie kolejnych badań. Sami Grecy nie wierzyli w winę swoich faworytów, czemu dali wyraz podczas startu biegu na 200 m, uniemożliwiając rozpoczęcie tej konkurencji gwizdami.

Wykryto nieprawidłowości podczas startów następujących zawodników:

  • Irina Korżanienko (Rosja) – odebrano jej złoty medal w pchnięciu kulą po wykryciu niedozwolonego środka, zawodniczka nie chciała oddać medalu,
  • Leonidas Sabanis (Grecja) – odebrano mu srebrny medal w podnoszeniu ciężarów, zawodnik twierdził, że jest niewinny,
  • odebrano brązowy medal Ukrainkom z kajakarskiej czwórki podwójnej po tym jak w ciele jednej zawodniczki znaleziono ślady niedozwolonych substancji,
  • Róbert Fazekas i Adrian Annus (Węgry) – wykryto nieprawidłowości podczas kontroli dopingowej tych zawodników, dyskobol Fazekas próbował podmienić próbki moczu, pojawiły się też wątpliwości co do przebiegu kontroli młociarza Annusa; obu zawodnikom odebrano złote medale olimpijskie; kolejny Węgier, ciężarowiec Ferenc Gyurkovics, zdobywca srebrnego medalu został również wykluczony z Igrzysk.

Statystyka medalowa[edytuj | edytuj kod]

Klasyfikacja medalowa
Lp. Państwo złoto srebro brąz razem
1  Stany Zjednoczone 36 39 28 103
2  Chiny 32 17 14 63
3  Rosja 27 27 38 92
4  Australia 17 16 16 49
5  Japonia 16 9 12 37
6  Niemcy 13 16 20 49
7  Francja 11 9 13 33
8  Włochy 10 11 11 32
9  Korea Południowa 9 12 9 30
10  Wielka Brytania 9 9 12 30
... ... ... ... ... ...
23  Polska 3 2 5 10
Zobacz pełną klasyfikację medalową


Przypisy