Zamek w Baranowie Sandomierskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dziedziniec pałacu w Baranowie Sanomierskim
Zamek w Baranowie Sandomierskim
Obiekt zabytkowy nr rej. A-682 z 11.12.1967 i z 24.02.1977[1]
Zamek w Baranowie Sandomierskim – elewacja południowo-zachodnia
Zamek w Baranowie Sandomierskim – elewacja południowo-zachodnia
Państwo  Polska
Miejscowość Baranów Sandomierski
Adres ul. Zamkowa 20
39-450 Baranów Sandomierski
Typ budynku rezydencja magnacka
Styl architektoniczny Renesans
Architekt Santi Gucci
Rozpoczęcie budowy 1591
Ukończenie budowy 1606
Pierwszy właściciel Baranowscy herbu Grzymała
Kolejni właściciele Leszczyńscy Wieniawa herb szlachecki herbu Wieniawa ród Górowskich
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Zamek w Baranowie Sandomierskim
Zamek w Baranowie Sandomierskim
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zamek w Baranowie Sandomierskim
Zamek w Baranowie Sandomierskim
Ziemia 50°30′07″N 21°31′05″E/50,501944 21,518056Na mapach: 50°30′07″N 21°31′05″E/50,501944 21,518056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Zespół Zamkowo-Parkowy w Baranowie Sandomierskim
Castle and Park Complex in Baranów Sandomierski
Państwo  Polska
Miejscowość Baranów Sandomierski
Adres ul. Zamkowa 20, 39-450 Baranów Sandomierski
Zakres zbiorów Ekspozycja (stała) – Skarby Ziemi
Ziemia 50°30′07″N 21°32′00″E/50,501944 21,533333
Strona internetowa muzeum
Krużganek

Zamek w Baranowie Sandomierskimpóźnorenesansowy zamek w Baranowie Sandomierskim, ze względu na podobieństwa zwany Małym Wawelem. Siedziba rodu Leszczyńskich została zbudowana według projektu Santi Gucciego w latach 1591-1606.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Perła architektury renesansowej – forteca w Baranowie Sandomierskim położona jest w nizinie dolnej Wisły. Pierwotny rycerski dwór obronny w miejscu dzisiejszego dziedzińca należał do rodziny Baranowskich herbu Grzymała. Następnymi właścicielami był ród Górków z Wielkopolski. W 1578 roku Stanisław Górka sprzedał zamek Rafałowi Leszczyńskiemu herbu Wieniawa, który wybudował tu dwór renesansowy na planie prostokąta stanowiący dziś część zachodnią zamku.

Andrzej Leszczyński – wojewoda brzesko-kujawski rozbudował zamek dobudowując dziedziniec z renesansowymi krużgankami wokół nowych budynków i założył bibliotekę. Zamek odwiedzał prawdopodobnie król Stefan Batory. Około 1620 roku murowany zamek został otoczony niezachowanymi ziemnymi fortyfikacjami bastionowymi. Ostatnim właścicielem z rodu Leszczyńskich był Rafał – ojciec Stanisława Leszczyńskiego – króla Polski. Kolejnym właścicielem był Dymitr Jerzy Wiśniowiecki (w latach 1677-1682), później książę Józef Karol Lubomirski herbu Śreniawa (1683-1720). Pod koniec XVII wieku dobudowano do zewnętrznej części skrzydła zachodniego barokową galerię zdobioną stiukami. Kolejnymi właścicielami byli książę Paweł Sanguszko, Jacek Małachowski, Józef Potocki, Jan Krasnicki. Po pożarze w 1849 roku, Krasniccy, ze względu na wysokie koszty, nie byli w stanie wyremontować zamku. Zrujnowaną budowlę kupił w 1867 roku Feliks Dolański z Grębowa. W roku 1898 zamek ponownie płonął. Odbudowę powierzono Tadeuszowi Stryjeńskiemu. W kaplicy zamkowej zaznaczony został przez niego styl krakowskiej secesji. Witraże zaprojektowane zostały przez Józefa Mehoffera, a autorem obrazu ołtarzowego był Jacek Malczewski.

Ostatnim właścicielem był Roman Dolański, który stracił zamek w wyniku reformy rolnej z 1945 roku.

W styczniu 1968 roku przekazano zamek Kopalniom i Zakładom Przetwórczym Siarki "Siarkopol" w Tarnobrzegu. Do 1995 istniało w zamku muzeum Zagłębia Siarkowego. Od lipca 1997 roku właścicielem zamku jest Agencja Rozwoju Przemysłu SA w Warszawie.

Część pomieszczeń jest udostępniona zwiedzającym. Możliwość wynajęcia restauracji zamkowej na imprezy okolicznościowe (sympozja, wesela). W pobliżu zamku znajduje się hotel i basen.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]