Powiat jarosławski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy współczesnego powiatu. Zobacz też: powiat jarosławski w II Rzeczypospolitej.
Powiat jarosławski
Herb
Herb powiatu
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Województwo podkarpackie
Siedziba władz powiatu Jarosław
Starosta Jerzy Batycki
Powierzchnia 1029,15 km²
Ludność (2011)
 • liczba
 • gęstość

122677 [1]
119,2 osób/km²
Urbanizacja 37,74%
Tablica rejestracyjna RJA
TERYT 3.18.25.04.00.0
Gminy powiatu
gminy miejskie 2
miejsko-wiejskie 1
wiejskie 8
Adres starostwa
powiatowego
ul. Jana Pawła II 17
37-500 Jarosław
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa powiatu
Biuletyn Informacji Publicznej powiatu
Budynek Starostwa Powiatowego

Powiat jarosławski - powiat w Polsce (województwo podkarpackie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Jarosław. Powiat położony jest we wschodniej części województwa podkarpackiego. Jest częścią makroregionu południowo-wschodniej Polski.

Powiat sąsiaduje od zachodu z powiatem przeworskim, od południa z powiatem przemyskim, od północy zaś z powiatem lubaczowskim a od wschodu z Ukrainą.


Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W skład powiatu wchodzą:

Gminy miejskie (miasta)[edytuj | edytuj kod]

Gminy wiejskie[edytuj | edytuj kod]

Gmina miejsko-wiejska[edytuj | edytuj kod]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 1 stycznia 2011):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 121 433 100 62 763 51,69 58 670 48,31
Miasto 48 820 40,20 26 021 21,43 22 799 18,77
Wieś 72 613 59,80 36 742 30,26 35 871 29,54

Gminy powiatu jarosławskiego[edytuj | edytuj kod]

Lp. Gmina Ludność Powierzchnia (km²) Gęstość zaludnienia (os./km²)
1. Jarosław (miejska) 39 146 34,61 1131
2. Radymno (miejska) 5533 13,62 406
3. Chłopice 5624 49,11 114,5
4. Jarosław (wiejska) 12 669 114,05 111,1
5. Laszki 7012 137,85 50,9
6. Pawłosiów 8102 47,49 170,6
7. Pruchnik (gmina miejsko-wiejska) 9548 78,26 122
8. Radymno (wiejska) 11 492 182,44 63
9. Rokietnica 4419 57,35 77,1
10. Roźwienica 6447 70,69 91,2
11. Wiązownica 10 975 243,86 45

Środowisko geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Region jarosławski leży niemal w całości we wschodniej części Kotliny Sandomierskiej i tylko jego południowe krańce sięgają pasma pierwszych wzniesień Pogórza Karpackiego, tzw. Pogórzem Dynowskim. Rozległy obszar Kotliny Sandomierskiej dzieli się na szereg mezoregionów. Omawiany teren mieści się na Podgórzu Rzeszowskim i Płaskowyżu Tarnogrodzkim, przedzielonym Doliną Dolnego Sanu. Podgórze Rzeszowskie, zwane niekiedy Podgórzem Jarosławskim, obejmuje południowo-zachodnią część regionu. Tworzy je obszar łagodnych wzniesień stanowiący teren przejściowy pomiędzy Kotliną Sandomierską, a Pogórzem Dynowskim, ciągnący się szerokim łukiem od Rzeszowa, aż po Przemyśl. Podgórze Rzeszowskie zbudowane jest z kilku pasm wzniesień, których wysokość wzrasta od północy ku południowi. W okolicach Jarosławia wzniesienia mają wysokość 210-240 m n.p.m., na linii Pruchnik-Rokietnica osiągają wysokość 240-280 m n.p.m. W tej części rzeźba Podgórza jest bardziej urozmaicona, wysokości względne są znacznie wyższe, a nachylenie stoków bardziej strome. W wielu miejscach wzniesienia poprzecinane są charakterystycznymi dla obszarów lessowych głębokimi wąwozami (parowami), zw. wądołami. Rozłożyste wyniosłości rozdzielają doliny kilku rzeczek i licznych strumieni, największe z nich to Mleczka oraz Łęg Rokietnicki. Próg Podgórza podnosi się stromą krawędzią 20-30 m ponad płaską dolinę Sanu, co uwidacznia się szczególnie w okolicach Jarosławia. Na wschód od doliny Sanu, aż po wał Roztocza, rozpościera się Płaskowyż Tarnogrodzki. Powierzchnię tego mezoregionu kształtują obszerne faliste płaskowyże (wysoczyzny) wyniesione 220-280 m n.p.m., przy wysokościach względnych sięgających 30-60 m oraz rozległe obniżenia. Wysokość Płaskowyżu podnosi się stopniowo w kierunku wschodnim. Dalej od doliny Sanu wysoczyzny stają się wyższe i bardziej wyraziste. Krajobraz urozmaicają piaszczyste wały i pagóry wydmowego pochodzenia, zwane górami, z którymi kontrastują często podmokłe doliny i obniżenia. Północną stroną Płaskowyżu przewija się rzeka Lubaczówka, meandrująca pośród płytkiej podmokłej doliny, wpadająca do Sanu w rejonie Manasterza. Przez część południową płynie rzeczka Szkło, uchodząca do Sanu nieopodal Wysocka.

Warunki klimatyczne[edytuj | edytuj kod]

Powiat jarosławski położony jest niemal w całości w strefie klimatycznej nizinnej, tylko część południowo-zachodnia pozostaje w zasięgu klimatu podgórskiego. Z reguły występują tu długie i upalne lata, ciepłe i słoneczne jesienie oraz niezbyt ostre zimy. W okolicy Jarosławia średnie dobowe temperatury powietrza w okresie lata wynoszą +17, +18 °C (lipiec, sierpień), podczas zimy -5, -3 °C (styczeń, luty). Okres wegetacyjny jest tu stosunkowo długi, przeciętnie trwa 224 dni w roku - od 29 marca do 9 listopada. Na okres ten przypada około 86% dni pogodnych. Roczna suma opadów wynosi w Jarosławiu około 620 mm, na południowo-zachodnim krańcach dawnego powiatu osiąga 750 mm. Stosunkowo najmniejsze opady występują w okresie zimy, największe podczas miesięcy letnich (lipiec - sierpień). Czas zalegania pokrywy śnieżnej wynosi średnio dla całego obszaru około 70 dni - nieco dłuższy jest w okolicach podgórskich. Przy normalnych warunkach zimowych średnia grubość pokrywy śnieżnej sięga 10-30 cm. W poszczególnych częściach powiatu występuje nieznaczne lokalne zróżnicowanie klimatyczne wynikające z położenia i ukształtowania terenu, stopnia zalesienia i kierunku wiatrów. Najkorzystniejsze warunki klimatyczne istnieją w południowo-zachodniej części regionu.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Powiat jarosławski jest powiatem rolniczo-przemysłowym, z przemysłem skoncentrowanym przede wszystkim w Jarosławiu. Teren powiatu obfituje w surowce mineralne bogate złoża gazu ziemnego, surowce ilaste, wapienne i kruszywa. Posiada również znaczne zasoby wód podziemnych i powierzchniowych oraz wody mineralne.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przez teren powiatu przebiega autostrada A4 A4E40 , droga krajowa 77 oraz droga krajowa 94. Nadto linia kolejowa (KrakówMedyka) 91 również biegnie przez powiat.

Partnerzy Zagraniczni[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy