26 Pułk Czołgów Średnich im. Niemieckich Bojowników Antyfaszystowskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy 26 pcz z Gubina. Zobacz też: 26 Pułk Czołgów - stronę ujednoznaczniającą.
26 Pułk Czołgów Średnich
Historia
Państwo  PRL
Sformowanie 17 maja 1951
Patron Niemieccy Bojownicy Antyfaszystowscy
Tradycje
Kontynuacja 27 Pułk Czołgów
102 Pułk Zmechanizowany
5 Brygada Pancerna
Organizacja
Numer 3116
Dyslokacja Garnizon Gubin
Rodzaj sił zbrojnych Wojska lądowe
Rodzaj wojsk Wojska pancerne
Podległość 19 Dywizja Zmechanizowana
19 Dywizja Pancerna
5 Saska Dywizja Pancerna
Czołg podstawowy pułku - T-34/85

26 Pułk Czołgów Średnich im. Niemieckich Bojowników Antyfaszystowskich (26 pcz) - oddział wojsk pancernych ludowego Wojska Polskiego.

Minister Obrony Narodowej rozkazem Nr 0045/Org. z 17 maja 1951 polecił dowódcy Okręgu Wojskowego Nr IV sformować 26 Pułk Artylerii Pancernej. Jednostka miała być zorganizowana według etatu Nr 5/85 o stanie 757 żołnierzy i 12 pracowników. Termin zakończenia formowania został określony na dzień 1 grudnia 1952. Pułk stacjonował w koszarach we wsi Komorów i wchodził w skład 19 Dywizji Zmechanizowanej[1].

Zgodnie z etatem strukturę pułku tworzyło: dowództwo pułku, dwa bataliony artylerii pancernej (jeden z nich skadrowany), batalion czołgów ciężkich, batalion fizylierów, kompania technicznego zaopatrzenia i pluton saperów[2]. Pułk miał być uzbrojony w dwadzieścia trzy czołgi ciężkie IS-2 i czterdzieści dwa samobieżne działa ISU-122. 10 kwietnia 1952 na ewidencji pułku znajdowało się tylko piętnaście czołgów IS-2 i siedem dział ISU-122, czyli niespełna 34% egzemplarzy przewidzianych etatem[3].

Minister Obrony Narodowej rozkazem Nr 0082/Org z 4 grudnia 1952 polecił przeformować 26 Pułk Artylerii Pancernej na etat Nr 5/107 o stanie 489 żołnierzy i 10 pracowników. Na uzbrojeniu pułku miało się znaleźć trzynaście czołgów ciężkich IS-2 i szesnaście samobieżnych dział ISU-122. W stosunku do etatu Nr 5/85 stan liczebny pułku został zredukowany o 36%, a stan podstawowego uzbrojenia (czołgi i działa) o 55%[4]. Zmianie uległa struktura organizacyjna. Zlikwidowano jeden batalion artylerii pancernej, a w miejsce batalionu fizylierów pozostawiono tylko kompanię. Pozostałe dwa bataliony zostały częściowo skadrowane[5].

Minister Obrony Narodowej rozkazem Nr 0058/Org z 19 września 1955 nakazał przeformować 26 Pułk Artylerii Pancernej w 13 Batalion Czołgów i Artylerii Pancernej i podporządkować go dowódcy 19 Dywizji Pancernej. Przeformowanie planowano zakończyć do 20 grudnia 1955. Batalion został zorganizowany według etatu Nr 5/180 o stanie 485 wojskowych i 10 pracowników cywilnych[6]. W stosunku do etatu Nr 5/107 stan liczebny pozostał na tym samym poziomie, natomiast zwiększeniu o 44% uległa liczba podstawowego uzbrojenia: dwadzieścia dwa czołgi ciężkie IS-2 i dwadzieścia ciężkich dział pancernych ISU-122 oraz jeden transporter opancerzony BTR-152[7]. W skład batalionu wchodziły dwie kompanie czołgów ciężkich (w tym jedna skadrowana), dwie kompanie ciężkich dział pancernych (w tym jedna skadrowana), kompania piechoty zmotoryzowanej oraz cztery plutony (łączności, saperów, przeciwlotniczy, transportowo-gospodarczy) i dwie drużyny (rozpoznania i regulacji ruchu)[8].

Minister Obrony Narodowej rozkazem Nr 0025/Org z 2 kwietnia 1957 polecił dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego przeprowadzić, w terminie do 15 sierpnia 1957, reorganizację między innymi 19 DPanc. W ramach tej reorganizacji, w m. Komorów, na bazie 13 Batalionu Czołgów i Artylerii Pancernej został sformowany 26 Pułk Czołgów Średnich.

Minister Obrony Narodowej rozkazem Nr Pf 24/MON z 19 czerwca 1962 nadał 26 Pułkowi Czołgów Średnich imię Niemieckich Bojowników Antyfaszystowskich[9]. W uroczystości nadania imienia wziął udział Minister Obrony NRD[10].

Na podstawie rozkazu Nr 07/MON Ministra Obrony Narodowej z 4 maja 1967 w sprawie przekazania jednostkom wojskowym historycznych nazw i numerów oddziałów frontowych oraz ustanowienia dorocznych świąt jednostek 26 Pułk Czołgów Średnich im. Niemieckich Bojowników Antyfaszystowskich przejął numer, nazwę wyróżniającą i dziedzictwo tradycji 27 Sudeckiego Pułku Artylerii Pancernej. Jednocześnie 32 Pułk Czołgów Średnich w Sanoku został przemianowany na 26 Pułk Czołgów Średnich[11].

Żołnierze pułku[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy ..., s. 153.
  2. Jerzy Kajetanowicz, Polskie wojska lądowe 1945-1960 ..., s. 205, etat Nr 5/85 pułku artylerii pancernej z 3 marca 1951 r.
  3. Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy ..., s. 158.
  4. Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy ..., s. 160-161.
  5. Jerzy Kajetanowicz, Polskie wojska lądowe 1945-1960 ..., s. 208, etat Nr 5/107 pułku artylerii pancernej DZ z 4 grudnia 1952 r.
  6. Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy ..., s. 168.
  7. Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy ..., s. 165.
  8. Jerzy Kajetanowicz, Polskie wojska lądowe 1945-1960 ..., s. 325-326, etat Nr 5/180 batalionu czołgów ciężkich i artylerii pancernej DPanc z 19 września 1955 r.
  9. Dziennik Rozkazów Tajnych MON z 1962 r. Nr 4, poz. 30.
  10. Kalendarium Gubina 1945-2009 s. 96
  11. Dziennik Rozkazów Tajny MON z 1967 r., Nr 5, poz. 21.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Kajetanowicz: Polskie wojska lądowe 1945-1960 : skład bojowy, struktury organizacyjne i uzbrojenie. Toruń ;Łysomice: Europejskie Centrum Edukacyjne, 2005. ISBN 83-88089-67-6.
  • Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 3, Regularne jednostki Ludowego Wojska Polskiego : formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek kawalerii, wojsk pancernych i zmotoryzowanych. Warszawa : Wydaw. Min. Obrony Narodowej 1987.. ISBN 83-11-07419-4.
  • Paweł Piotrowski, Śląski Okręg Wojskowy. Przekształcenia organizacyjne 1945-1956, Warszawa: Wydawnictwo TRIO, 2003, ISBN 83-88542-53-2, OCLC 830528040.
  • Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, Gubińskie Towarzystwo Kultury czerwiec 2010 - Kalendarium Gubina 1945-2009ISBN 978-83-927655-6-1​.