T-70

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
T-70
T-70
Dane podstawowe
Państwo  ZSRR
Producent Fabryka Samochodów w Gorkim
Typ pojazdu czołg lekki
Trakcja gąsienicowa
Załoga 2
Historia
Prototypy 1941
Produkcja 1942-1943
Wycofanie 1947
Egzemplarze 8226
Dane techniczne
Silnik 2 sprzężone silniki gaźnikowe, 4-suwowe, 6-cylindrowe, rzędowe GAZ-202 lub GAZ-70-6000 o mocy 70 KM przy 3400 obr/min każdy
Transmisja mechaniczna
Poj. zb. paliwa 440-480 l
Pancerz spawany z płyt walcowanych, 10-45 mm
Długość 4,28-4,42 m
Szerokość 2,32-2,47 m
Wysokość 2,04-2,08 m
Prześwit 0,30 m
Masa 9,2-10 t
Moc jedn. 14,3-15,2 KM/tonę
Nacisk jedn. 0,67-0,70 kg/cm²
Osiągi
Prędkość 45 km/h (droga)
25 km/h (teren)
Zasięg 360 km (po drodze)
180-190 km (w terenie)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) 0,90 m
Rowy (szer.) 1,60-1,70 m
Ściany (wys.) 0,60-0,65 m
Kąt podjazdu 30-34°
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 x armata czołgowa 20Km wz. 1938 kal. 45 mm (70-90 nab.)
1 x km DT kal. 7,62 mm (945-1000 nab.)
Wyposażenie
radiostacja 9R lub 12-RT (tylko wozy dowodzenia)
Użytkownicy
Armia Czerwona, Ludowe Wojsko Polskie
Rzuty
Rzuty

T-70czołg lekki produkcji radzieckiej z okresu II wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na uzbrojenie Armii Czerwonej wszedł w styczniu 1942. Jego konstrukcja stanowiła rozwinięcie wcześniejszego typu T-60.

Wersje[edytuj | edytuj kod]

  • T-70 - Był napędzany dwoma silnikami GAZ-202, miał pancerz 10-45 mm i armatę kalibru 45 mm 20Km.
  • T-70M - We wrześniu 1942 rozpoczęto produkcję zmodyfikowanej wersji czołgu T-70M. Zmiany dotyczyły rozmieszczenia silników i układu przeniesienia napędu. Zmianie uległ też kształt wieży, zmodyfikowano zawieszenie i zastosowano nowocześniejsze gąsienice.

W czasie wojny wyprodukowano 8226 czołgów T-70/T-70M.

Służba[edytuj | edytuj kod]

Czołgi te w jednostkach pancernych Armii Czerwonej przejęły zadania czołgów T-60. Służyły do rozpoznania, ochrony sztabów i kolumn z zaopatrzeniem. Podobnie jak poprzednik, okazał się niezbyt odpowiedni do wykonywania zadań bojowych. Pancerz i uzbrojenie, mimo iż silniejsze, okazały się niewystarczające. Także dowódca nie był w stanie w pełni wywiązywać się ze stawianych przed nim zadań. Trudno mu było jednocześnie dowodzić czołgiem, utrzymywać łączność i strzelać z działa, a niejednokrotnie również dowodzić pododdziałem czołgów. Z tego powodu, pod koniec wojny, zadania czołgów lekkich zaczęły przejmować czołgi średnie.

Od 1943 na podwoziu czołgu T-70, produkowano działo samobieżne SU-76 i działo samobieżne przeciwlotnicze ZSU-37. Podwozie to służyło też do budowy innych dział samobieżnych, z których większość nie wyszła jednak poza stadium prototypu. Były to działa: SU-15, SU-16, SU-74, SU-72, SU-85A, SU-85B, SU-90. W 1943 wyprodukowano serię 75 wozów z większą dwuosobową wieżą i mocniejszymi silnikami pod oznaczeniem T-80.

Służba w Wojsku Polskim[edytuj | edytuj kod]

Czołgi T-70M[a][1] znajdowały się w latach 1943-1949 na uzbrojeniu Wojska Polskiego[2][3][4]. Pierwsze pojazdy przybyły 8 lipca 1943 z Fabryki GAZ w Gorkim. Było to 7 pojazdów, które utworzyły 4 kompanię w 1 pułku czołgów[5][6]. Pojazdy te wzięły udział w bitwie pod Lenino[6]. 5 października 1943 przybyło kolejnych 8 czołgów, które utworzyły 4 kompanię w 2 pułku czołgów[5][6]. Czołgi T-70 będąc na uzbrojeniu 1 Brygady Pancernej im. Bohaterów Westerplatte były wykorzystywane w czasie bitwy pod Studziankami. Służyły przede wszystkim do zadań łącznikowych, ochrony sztabu i dowozu amunicji i zaopatrzenia dla czołgów T-34[6]. We wrześniu 1944, kiedy brygada przechodziła reorganizację prawie wszystkie czołgi wycofano ze składu brygady. Czołgi przekazano do 3 szkolnego pułku czołgów – 10 pojazdów i do Oficerskiej Szkoły Broni Pancernej – 3 czołgi. 1 pojazd trafił do 27 pułku artylerii samobieżnej. 1 czołg będący w momencie reorganizacji w naprawie pozostał w składzie brygady do marca 1945[6]. 7 grudnia 1943 10 czołgów dostarczono do 1 batalionu rozpoznawczego 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych, a następnie 1 Armii WP[6]. W składzie batalionu brały udział w walkach m.in. o Wał Pomorski. W momencie zakończenia wojny w batalionie zostały tylko 2 czołgi[7]. Najliczniej czołgi T-70 były reprezentowane w jednostkach szkolnych. 3 szkolny pułk czołgów użytkował 20 czołgów[b], a Oficerska Szkoła Broni Pancernej 21 T-70[c][8]. Razem w latach 1943-45 LWP otrzymało 53 czołgi[9]. 16 lipca 1945 pozostawało na stanie 41 pojazdów[9]. Po zakończeniu wojny, czołgi zostały użyte bojowo w latach 1946-1947 w walkach z operującymi na terenie południowo-wschodniej Polski oddziałami UPA. W maju 1949 czołgi będące w składnicach sprzętu przekazano na złom[3][4][d]. Części i zespoły z wycofywanych pojazdów wykorzystywano do napraw dział samobieżnych SU-76[9].

W Polsce zachował się 1 egzemplarz, który początkowo stał jako czołg - pomnik w Baligrodzie. W latach siedemdziesiątych został przeniesiony do Poznania, gdzie obecnie jest eksponatem w Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu[9].

Uwagi

  1. W praktyce najczęściej używano oznaczenia T-70.
  2. W tym 10 czołgów otrzymanych od 1 Brygady Pancernej.
  3. W tym 3 czołgi otrzymane od 1 Brygady Pancernej.
  4. Piotrowski i Kajetanowicz podają liczbę 50 czołgów wycofanych z uzbrojenia.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stanisław Komornicki: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 3, Regularne jednostki Ludowego Wojska Polskiego: formowanie, działania bojowe, organizacja, uzbrojenie, metryki jednostek kawalerii, wojsk pancernych i zmotoryzowanych. Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1987. ISBN 83-11-07419-4.
  • Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP: 1943-1983. Warszawa: Wydaw. Min. Obrony Narodowej, 1985. ISBN 83-11-06990-5.
  • Paweł Piotrowski. Wojsko Polskie w czasie wojny koreańskiej. „Nowa Technika Wojskowa”. 1998. nr 1. s. 22-29. ISSN 1230-620. 
  • Jerzy Kajetanowicz. Polskie wojska pancerne i zmechanizowane w latach 1955-1990. „Poligon”. 2010. nr 3. s. 4-16. ISSN 1895-3344. 
  • Janusz Magnuski. Czołg lekki T-70. „Nowa Technika Wojskowa”. 2004. nr 1. s. 51-56. ISSN 1230-1655. 

Panoramy[edytuj | edytuj kod]