Albania w epoce komunizmu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Republika Popullore e Shqipërisë (1946–1976)
Republika Popullore Socialiste e Shqipërisë (1976–1991)
Republika e Shqipërisë (1991–1992)

Ludowa Republika Albanii (1946–1976)
Ludowa Socjalistyczna Republika Albanii (1976–1991)
Republika Albanii (1991–1992)
1946–1992
Flaga Albanii
Herb Albanii
Flaga Albanii Herb Albanii
Hymn: Hymni i Flamurit
(Hymn o fladze)
Położenie Albanii
Język urzędowy albański
Stolica Tirana
Typ państwa republika socjalistyczna
Głowa państwa pierwszy sekretarz Albańskiej Partii Pracy Ramiz Alia
Powierzchnia
 • całkowita

28 748 km²
Liczba ludności (1989)
 • całkowita 

3 512 317
waluta frank albański (1946–1947)
lek albański (1947–1991)
Religia dominująca ateizm państwowy
Kod telefoniczny 355

Albania w epoce komunizmu – okres w dziejach Albanii od zakończenia II wojny światowej do upadku komunizmu w tym kraju. Jedno z państw bloku wschodniego.

Przez cały ten okres krajem rządziła marksistowsko-leninowska Albańska Partia Pracy, na której czele stał (sprawując de facto władzę dyktatorską) Enwer Hodża do swojej śmierci w 1985 roku, a po nim Ramiz Alia do transformacji ustrojowej w latach 1991–1992. Obaj rządzili Albanią, ustanawiając stalinowski styl administracji państwowej i uprawiając politykę łączącą elementy komunizmu, nacjonalizmu oraz izolacjonizmu. Ograniczenia w podróżowaniu i wydawaniu wiz sprawiły, że socjalistyczna Albania stała się jednym z najtrudniejszych krajów do odwiedzenia oraz opuszczenia na świecie, porównywanym do Korei Północnej[1][2]. W 1967 roku ogłosiła się pierwszym państwem ateistycznym na świecie, jednak po upadku komunizmu w 1991 roku praktyki religijne powoli zaczęły się odradzać[3]. Albania była jedynym członkiem Układu Warszawskiego, który formalnie wystąpił z sojuszu przed 1990 rokiem, co było spowodowane inwazją Układu Warszawskiego na Czechosłowację we sierpniu 1968 roku[4]. Rząd wdrażał rozległe reformy w obszarach przemysłu, rolnictwa, edukacji, sztuki i kultury, które przyczyniły się do ogólnego wzrostu poziomu życia ludności albańskiej. Wydarzenia te zbiegły się jednak z politycznymi represjami ze strony tajnej policji, Sigurimi, które obejmowały masowe zwolnienia z pracy, uwięzienie w obozach pracy przymusowej oraz egzekucje[5]. Pierwsze wielopartyjne wybory w socjalistycznej Albanii odbyły się 31 marca 1991 roku – komuniści zdobyli w nich większość w rządzie tymczasowym. Republika Albanii została proklamowana 29 kwietnia 1991 roku, a pierwsze wybory parlamentarne w tym kraju odbyły się 22 marca 1992 roku[6]. Transformacja ustrojowa trwała do przyjęcia nowej konstytucji Albanii w dniu 28 listopada 1998 roku.

Durrës w 1978 roku

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Anja Eder. Albania, the former “North Korea of Europe” on its way towards democracy. Changes of political trust in the course of transition. „Conference: International Conference: 1989–2014: Twenty-five Years After. What has happened to the Societies in Central and Southeast Europe since the Fall of the Iron Curtain?”, 2014 (ang.). 
  2. Piekło komunistycznej Albanii. „Błoto słodsze niż miód”. Dziennik Gazeta Prawna, 23.11.2018. [dostęp 2021-09-11].
  3. George P. Majeska. Religion and Atheism in the U.S.S.R. and Eastern Europe, Review. „The Slavic and East European Journal”. 20(2), s. 204–206, 1976 (ang.). 
  4. Powołanie Układu Warszawskiego. Muzeum Historii Polski. [dostęp 2021-09-11].
  5. Socialist Albania (ang.). Encyclopædia Britannica. [dostęp 2021-09-11].
  6. Dieter Nohlen, Philip Stöver: Elections in Europe: A data handbook. 2010, s. 133. ISBN 978-3-8329-5609-7. (ang.)