Banan zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Banan zwyczajny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd imbirowce
Rodzina bananowate
Rodzaj banan
Gatunek banan zwyczajny
Nazwa systematyczna
Musa × paradisiaca L.
Sp. pl. 2:1043. 1753
Synonimy

Musa dacca Horan.,
Musa ×sapientum L.[2]

Banan zwyczajny (Musa × paradisiaca L.) – gatunek rośliny należący do rodziny bananowatych (Musaceae). Ma liczne synonimy: banan właściwy, banan rajski, pizang, figa rajska, figa błogosławiona, muza. Roślina uprawna, w krajach o tropikalnym klimacie pospolicie uprawiana dla owoców.

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Bylina o wysokości do 15 m.
Liście
Pojedyncze, równowąskolancetowate, o długości do 4 m, z grubym nerwem środkowym. Są całobrzegie, ale ich wielka blaszka liściowa z czasem ulega postrzępieniu. Mają potężne pochwy, które tworzą pozorny pień. Wewnątrz tych pochew wyrasta pęd kwiatowy.
Kwiaty
Zebrane w szczytowy duży i zwisający kwiatostan. Na jego szczycie znajdują się kwiaty męskie, na dole kwiaty żeńskie i pewna ilość kwiatów obupłciowych. Początkowo są białawe, później czerwieniejące. Mają dwie wargi, jedna z nich powstała ze zrośnięcia 5 działek, druga jest 1-działkowa. Uprawiane odmiany są bezpłodne, rozmnaża się je wyłącznie wegetatywnie.
Owoce
Długości do 30 cm, zawierające do 20% cukrów. Są okryte skórzastą okrywą, wewnątrz zawierają mączysty, słodki miąższ.

Zastosowanie[edytuj]

Owoce spożywa się na surowo, gotowane lub pieczone. Owoce można również zetrzeć na mąkę bananową. Mają duże wartości odżywcze i w krajach tropikalnych są ważnym źródłem pożywienia. Spożywa się także kwiaty w postaci surowej (Laos, Tajlandia) bądź po ugotowaniu (Mjanma). Górna część (ok. 30 cm) pseudopnia bananowca po posiekaniu wykorzystywana jest jako składnik birmańskiej zupy rybnej mohinga[3]. Liście bananowca są wykorzystywane powszechnie jako opakowanie produktów spożywczych oraz w roli podkładki, na którą nakłada się posiłki.

Znaczenie w hinduizmie[edytuj]

Wartość odżywcza[edytuj]

Wartość odżywcza
Banany, bez skóry
(100 g)
Wartość energetyczna 371 kJ (89 kcal)
Białka 1,09 g
Węglowodany 22,84 g
Tłuszcze 0,33 g
Woda 74,91 g
Etanol 0,0 g
Kofeina 0 mg
Dane liczbowe na podstawie: USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28[5]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[7]

Galeria[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. Stevens P.F: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-18].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-01].
  3. Duguid 2012: loc.4486.
  4. G.Ch. „Sacret hindu symbols”, s. 104–105.
  5. 09040, Bananas, raw. „USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 28, full version”, wrzesień 2015, wersja poprawiona maj 2016. Departament Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) (ang.).  (zob. zarchiwizowany wyciąg html).
  6. a b (na podstawie USDA National Nutrient Database for Standard Reference, Release 21): Bananas, raw Nutrition Facts & Calories. W: Self Nutrition Data [on-line]. Condé Nast.. [dostęp 2016-08-16].
  7. Dietary Reference Intakes Tables and Application. Institute of Health. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (ang.)

Bibliografia[edytuj]