Banan zwyczajny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Banan zwyczajny
Banan zwyczajny: zdjęcie
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd imbirowce
Rodzina bananowate
Rodzaj banan
Gatunek banan zwyczajny
Nazwa systematyczna
Musa × paradisiaca L.
Sp. pl. 2:1043. 1753
Synonimy

Musa dacca Horan.,
Musa ×sapientum L.[2]

Banan zwyczajny (Musa × paradisiaca L.) – gatunek rośliny należący do rodziny bananowatych (Musaceae). Ma liczne synonimy: banan właściwy, banan rajski, pizang, figa rajska, figa błogosławiona, muza. Roślina uprawna, w krajach o tropikalnym klimacie pospolicie uprawiana dla owoców.

Morfologia[edytuj]

Pokrój
Bylina o wysokości do 15 m.
Liście
Pojedyncze, równowąskolancetowate, o długości do 4 m, z grubym nerwem środkowym. Są całobrzegie, ale ich wielka blaszka liściowa z czasem ulega postrzępieniu. Mają potężne pochwy, które tworzą pozorny pień. Wewnątrz tych pochew wyrasta pęd kwiatowy.
Kwiaty
Zebrane w szczytowy duży i zwisający kwiatostan. Na jego szczycie znajdują się kwiaty męskie, na dole kwiaty żeńskie i pewna ilość kwiatów obupłciowych. Początkowo są białawe, później czerwieniejące. Mają dwie wargi, jedna z nich powstała ze zrośnięcia 5 działek, druga jest 1-działkowa. Uprawiane odmiany są bezpłodne, rozmnaża się je wyłącznie wegetatywnie.
Owoce
Długości do 30 cm, zawierające do 20% cukrów. Są okryte skórzastą okrywą, wewnątrz zawierają mączysty, słodki miąższ.

Zastosowanie[edytuj]

Wartość odżywcza
Owoc banana
(w 100g produktu bez skórki[3])
Wartość energetyczna
89 kcal = 373 kJ
Białka 1,1 g
Węglowodany 23 g
Tłuszcze 0,3 g
Błonnik 2,6 g
Witaminy
Witamina C 8,7 mg
Witamina B1 0,03 mg
Witamina B2 0,07 mg
Witamina B3 (PP) 0,67 mg
Witamina B5 0,33 mg
Witamina B6 0,37 mg
Witamina B11 0,002 mg
Witamina B12 0 mg
Witamina A 0,003 mg
Witamina D 0 mg
Witamina E 0,37 mg
Witamina K 0,0005 mg
Makroelementy
Fosfor 22 mg
Wapń 5 mg
Magnez 27 mg
Potas 358 mg
Sód 1 mg
Mikroelementy
Fluor 0,0022 mg
Żelazo 0,29 mg
Miedź 0,078 mg
Cynk 0,15 mg
Mangan 0,27 mg
Selen 0,001 mg

Owoce spożywa się na surowo, gotowane lub pieczone. Owoce można również zetrzeć na mąkę bananową. Mają duże wartości odżywcze i w krajach tropikalnych są ważnym źródłem pożywienia. Spożywa się także kwiaty w postaci surowej (Laos, Tajlandia) bądź po ugotowaniu (Mjanma). Górna część (ok. 30 cm) pseudopnia bananowca po posiekaniu wykorzystywana jest jako składnik birmańskiej zupy rybnej mohinga[4]. Liście bananowca są wykorzystywane powszechnie jako opakowanie produktów spożywczych oraz w roli podkładki, na którą nakłada się posiłki.

Znaczenie w hinduizmie[edytuj]

Galeria[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-18].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-01].
  3. Search the USDA National Nutrient Database for Standard Reference ("Bananas, raw ") (ang.). U.S. Department of Agriculture, Agricultural Research Service, Nutrient Data Laboratory, 2010. [dostęp 2011-05-01].
  4. Duguid 2012: loc.4486
  5. G.Ch. "Sacret hindu symbols" , s. 104-105

Bibliografia[edytuj]

  • Naomi Duguid: Burma: Rivers of Flavor. Wyd. Kindle Edition. Artisan Books, 2012. ISBN 9781579655624. (ang.)
  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.