Broncho Billy Anderson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gilbert M. "Broncho Billy" Anderson
Ilustracja
Prawdziwe imię i nazwisko Max H. Aronson
Data i miejsce urodzenia 21 marca 1880
Little Rock, Arkansas, USA
Data śmierci 20 stycznia 1971
Zawód reżyser, aktor, producent filmowy, scenarzysta

Gilbert M. "Broncho Billy" Anderson (ur. 21 marca 1880 w Pine Bluff, zm. 20 stycznia 1971 w Woodland Hills)[1]amerykański scenarzysta, reżyser, aktor i producent filmowy.

Biografia[edytuj]

Swoją karierę zaczynał od drobnych ról scenicznych. W filmie wystąpił po raz pierwszy w 1903 r dla wytwórni Edison Manufacturing Company. Pojawił się wtedy m.in. w The Messenger Boy's Mistake oraz w Napadzie na ekspres (gdzie zagrał kilka ról)[1]. Według legendy, Anderson tak źle radził sobie z jazdą konną, że podczas kręcenia zdjęć doznał urazów po upadku z konia. Wtedy również wykonano kilka jego fotografii w stroju westernowym, które stały się odtąd popularnymi pocztówkami[2].

Później zaczął pracować dla Vitagraph, gdzie, oprócz aktorstwa, podjął się również reżyserii[1].

5 lutego 1907 roku, wraz z George'm K. Spoorem założył w Chicago wytwórnię Essanay Film Manufacturing Company[3]. Celem powstania wytwórni było przede wszystkim kręcenie filmów o kowboju Broncho Billym, którego Anderson wymyślił podczas swojej pracy przy Napadzie na ekspres. Od 1909 r., kiedy to seria o Billym (w którego wcielał się sam Anderson) powstało w sumie 147 filmów o dzielnym kowboju[2]. Od 1915 kolejny, krótki jednoszpulowy film o Broncho wychodził co dwa tygodnie[3]. Wytwórnia Andersona produkowała też westerny komediowe w serii o Alkali Ike'u[4].

Finansami i bieżącą działalnością wytwórni Essanay zajmował się głównie Spoore[3]. Anderson natomiast zajmował się aktorstwem i reżyserią oraz nadzorował pisanie scenariuszy[4]. Kręcił początkowo w Golden, następnie w Los Angeles i Los Gatos[3]. Ostatecznie w Niles w Kaliforni założył studio, gdzie odtąd powstawały plenery jego filmów[4].

Znany był z gorącego temperamentu – często pod wpływem emocji zwalniał pracowników, tylko po to, by przyjąć ich ponownie po kilku minutach[5].

Z czasem wytwórnia Andersona zaczęła mieć kłopoty finansowe, związane m.in. z procesami antytrustowymi oraz kosztami produkcji. W 1916 Spoor wykupił udziały Andersona w wytwórni (dwa lata później zdecydował o jej całkowitym zamknięciu). Anderson próbował jeszcze swoich sił jako producent, jednak ostatecznie na początku lat 20. XX wieku porzucił przemysł filmowy[5][6].

W 1958 r. otrzymał honorowego Oscara za całokształt osiągnięć[6].

Filmografia[edytuj]

The Son of a Gun (1919)

aktor

scenarzysta

producent

reżyser

Wyróżnienia[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Robert S. Birchard, Anderson, Gilbert M. [Max Aaronson], [w:] Richard Able, Encyclopedia of Early Cinema, London: Routledge, 2005, loc. 2296, ISBN 0415234409.
  2. a b Rafał Syska, Początki kina amerykańskiego, [w:] Lubelski i inni, Kino nieme, wyd. Wyd. 1, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2009, s. 162, ISBN 9788324212972.
  3. a b c d Robert S. Birchard, Anderson, Gilbert M. [Max Anderson], [w:] Richard Abel, Encyclopedia of Early Cinema, London: Routledge, 2005, loc. 2316, ISBN 0415234409.
  4. a b c Rafał Syska, Początki kina amerykańskiego, [w:] Lubelski i inni, Kino nieme, wyd. Wyd. 1, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2009, s. 163, ISBN 9788324212972.
  5. a b Robert S. Birchard, Anderson, Gilbert M. [Max Aaronson], [w:] Richard Able, Encyclopedia of Early Cinema, London: Routledge, 2005, loc. 2327, ISBN 0415234409.
  6. a b c Rafał Syska, Początki kina amerykańskiego, [w:] Lubelski i inni, Kino nieme, wyd. Wyd. 1, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2009, s. 164, ISBN 9788324212972.
  7. Broncho Billy Anderson na www.walkoffame.com

.

Bibliografia[edytuj]