Jackie Chan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jackie Chan
Ilustracja
Jackie Chan w San Diego podczas konwentu Comic-Con (2012)
Imię i nazwisko Chan Kong-sang
Data i miejsce urodzenia 7 kwietnia 1954
Wzgórze Wiktorii, Victoria
Zawód aktor, reżyser, scenarzysta, producent, kaskader, muzyk, przedsiębiorca i komik
Współmałżonek Lin Feng-jiao (od 1982)
Lata aktywności od 1962
Strona internetowa
Jackie Chan
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 成龙
Pismo tradycyjne 成龍
Hanyu pinyin Chéng Lóng
Jackie Chan na pokładzie startowym amerykańskiego lotniskowca USS Kitty Hawk (CV-63) (2 grudnia 2002)

Jackie Chan, kant. Sing Lung, pierw. Chan Kong-sang, , pinyin Chén Gǎngshēng (ur. 7 kwietnia 1954 na Wzgórzu Wiktorii w Victorii) – hongkoński aktor, reżyser, scenarzysta, producent, kaskader, muzyk, przedsiębiorca i komik, ambasador dobrej woli UNICEF[1].

Życiorys[edytuj]

Kariera filmowca[edytuj]

W wieku ośmiu lat podczas pobytu w Chińskiej Akademii Dramatu wraz z jej członkami, zadebiutował w hongkońskim filmie Big and Little Wong Tin Bar. Następnie wystąpił w grupie The Seven Little Fortunes[2].

W 1971 roku zagrał główną rolę w filmie Guang dong xiao lao hu. Nie zagrał w nim jednak do końca z powodu cięć budżetowych. W 1972 nawiązał współpracę z Bruce’em Lee. Wystąpił w dwóch filmach (m.in. w Wejściu smoka) jako kaskader i statysta.

Jackie Chan zagrał w kilkunastu niskobudżetowych produkcjach m.in. w Hua fei man cheng chun w 1975, gdzie brał udział w scenie erotycznej. W 1976 na planie filmowym Ręki śmierci Johna Woo został zauważony przez reżysera Lo Weia. Wyjechał do pracy do Australii. Pracował w restauracji, gdzie otrzymał przydomek „Jackie”. W tym czasie współpracownik Lo Weia zaproponował mu pracę aktora. Chan wrócił do Hongkongu i zaczął być rozpoznawany. Nawiązał współpracę z Yuenem Woo-pingiem, u którego w 1978 zagrał w dwóch filmach.

W 1979 wyreżyserował film pt.: Nieustraszona hiena, w którym pokazał zarówno kunszt walk kung-fu, jak i talent komediowy. Następnie wyjechał do Stanów Zjednoczonych, ale szybko wrócił do Hongkongu, gdzie zaczął śpiewać. W 1984 został wydany jego drugi studyjny album Love Me, który zdobył uznanie krytyków. W następnych latach nagrywał kolejne albumy studyjne. W 1990 Chan wystąpił w filmie Więzień. Zagrał w filmach: Draka w Bronksie i Jackie Chan: Pierwsze uderzenie.

W roku 2008 odbyła się premiera filmu Zakazane królestwo, w którym zagrał m.in. wraz z Jetem Li. W 2010 roku został wydany remake filmu Karate Kid o tym samym tytule, gdzie Chan zagrał m.in. wraz z Jadenem Smithem.

W 2011 roku film Xinhai geming był promowany jako setny film Jackiego Chana[3].

W 2012 roku podczas pobytu w Cannes zapowiedział zakończenie kariery w filmach akcji[4].

Kariera przedsiębiorcy[edytuj]

Prowadzi kilkanaście restauracji i firm.

Działalność charytatywna[edytuj]

W 1993 Chan przekazał 2 miliony dolarów na cele charytatywne fundacji Operation Smile.

Jackie Chan zainicjował w 2004 w Hongkongu w Victoria Park organizację wystawy okręgu United Buddy Bears promującej pokój na świecie. Podczas otwarcia wystawy przekazał na ręce przedstawicieli UNICEF oraz innych organizacji pomagających dzieciom czeki na łączną sumę 4,14 miliona dolarów hongkoński. Wystawa odwiedza od tego czasu metropolie na wszystkich kontynentach.

Nagrody i nominacje[edytuj]

Gwiazda Jackiego Chana na alei gwiazd w Hollywood
Gwiazda Jackiego Chana na alei gwiazd w Hongkongu
Rok Nagroda Kategoria Wynik
1982 Hong Kong Film Award Best Action Choreography (Król smoków) Nominacja[a][5]
1985 Hong Kong Film Award Best Actor (Projekt A) Nominacja[6]
1986 Hong Kong Film Award Best Director (Policyjna opowieść) Nominacja[7]
Best Actor (Serce smoka, Policyjna opowieść) Nominacja[7]
1989 Hong Kong Film Award Best Picture (Yin ji kau) Wygrana[8]
1990 Hong Kong Film Award Best Actor (Czyniący cuda) Nominacja[9]
1993 Hong Kong Film Award Best Actor (Policyjna opowieść 3: Superglina) Nominacja[10]
1994 Hong Kong Film Award Best Actor (Przestępcza opowieść) Nominacja[11]
Best Action Choreography (Przestępcza opowieść) Nominacja[11]
1996 Hong Kong Film Award Best Actor (Draka w Bronksie) Nominacja[12]
Best Action Choreography (Draka w Bronksie) Wygrana[12]
1997 Hong Kong Film Award Best Actor (Jackie Chan: Pierwsze uderzenie) Nominacja[13]
1999 Hong Kong Film Award Best Actor (Zgadnij, kim jestem?) Nominacja[14]
Best Action Choreography (Zgadnij, kim jestem?) Wygrana[14]
2000 Hong Kong Film Award Best Action Choreography (Wspaniały) Nominacja[b][15]
2005 Hong Kong Film Award Best Actor (Nowa policyjna opowieść) Nominacja[16]
Professional Achievement Award Wygrana[16]
Golden Rooster Award Best Actor (Nowa policyjna opowieść) Wygrana[17]
2006 Hong Kong Film Award Best Action Choreography (Mit) Nominacja[c][18]
Best Original Film Song (Mit) Nominacja[d][18]
2007 Hong Kong Film Award Best Action Choreography (Niania w akcji) Nominacja[e][19]
2013 Hong Kong Film Award Best Action Choreography (Chiński zodiak) Wygrana[f][20]
2016 Hong Kong Film Award Best Action Choreography (Wojna imperiów) Nominacja[g][21]
Oscar Honorowy Wygrana[22]

Życie prywatne[edytuj]

Jackie Chan urodził się 7 kwietnia 1954 roku na Wzgórzu Wiktorii w Victorii – jednym z pierwszych osiedli miejskich Hongkongu. Wówczas Hongkong był brytyjskim terytorium zamorskim[potrzebny przypis]. Jest synem Charlesa i Lee-Lee Chanów. Rodzice nadali mu na imię Chan Kong-Sang (co oznacza: „urodzony w Hongkongu”). Jego rodzice pracowali w ambasadzie francuskiej, ojciec jako kucharz, matka jako gospodyni. Mieszkali w Hongkongu na Wzgórzu Wiktorii[2]. Jackie Chan ćwiczył kung-fu od najmłodszych lat[potrzebny przypis]. Kiedy miał 7 lat, jego ojciec wyjechał do Australii do pracy w ambasadzie amerykańskiej[2]. Kilka miesięcy później wyjechała tam także jego matka[potrzebny przypis]. Ojciec zapisał Jackiego Chana do Chińskiej Akademii Dramatu[2] – pekińskiej szkoły operowej, gdzie ten uczył się śpiewu, pantomimy, gry aktorskiej, tańca, akrobatyki oraz różnorodnych sztuk walki. Nauka i ćwiczenia trwały 19 godzin dziennie. Szkoła była bardzo surowa. Wychowanek często był bity przez wychowawców[potrzebny przypis]. Chan spędził 10 lat w Chińskiej Akademii Dramatu, poznał tam Sammo Hunga i Yuena Biao[2]. W 1982 ożenił się z Lin Feng-jiao, z którą ma syna Jaycee[2].

W 2016 roku Chan zajął 23 miejsce na liście najlepiej zarabiających celebrytów dwutygodnika Forbes[23]. Zajął także drugie miejsce na liście najlepiej zarabiających aktorów tego dwutygodnika[24].

Filmografia[edytuj]

 Osobny artykuł: Filmografia Jackiego Chana.

Dyskografia[edytuj]

 Osobny artykuł: Dyskografia Jackiego Chana.

Albumy studyjne[edytuj]

Uwagi

  1. Wspólnie z Hark-On Fung i Yuen Kuni.
  2. Wspólnie z grupą Jackie Chan Stunt Team.
  3. Wspólnie z Stanleyem Tong i Richardem Hung.
  4. Wspólnie z Kim Hee-sun.
  5. Wspólnie z Chung Chi Li i grupą Jackie Chan Stunt Team.
  6. Wspólnie z He Jun.
  7. Wspólnie z grupą Jackie Chan Stunt Team.

Przypisy

  1. International Goodwill Ambassadors who served in 2005 (ang.). unicef.org. [dostęp 2015-02-17].
  2. a b c d e f JACKIE CHAN (ang.). jackiechan.com. [dostęp 2016-11-20].
  3. Lei Jin: Jackie Chan's 100th film gets release (ang.). asiapacificarts.usc.edu, 2011-02-18. [dostęp 2016-11-23].
  4. Anita Singh: Cannes 2012: Jackie Chan to retire from action movies (ang.). telegraph.co.uk, 2012-05-18. [dostęp 2012-10-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-06-01)].
  5. 第2屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  6. 第4屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  7. a b 第5屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  8. 第8屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  9. 第9屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  10. 第12屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  11. a b 第13屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  12. a b 第15屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  13. 第16屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  14. a b 第18屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  15. 第19屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  16. a b 第24屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  17. Awards and Achievements 2011 – Awards and Achievements 2005 (ang.). jackiechan.com. [dostęp 2016-11-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-21)].
  18. a b 第25屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  19. 第26屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  20. 第32屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  21. 第35屆香港電影金像獎提名及得獎名單 (chiń. • ang.). hkfaa.com. [dostęp 2016-11-21].
  22. After 50 years of unmatchable cinematic contribution, Jackie Chan wins Oscar! (ang.). deccanchronicle.com, 2016-11-13. [dostęp 2016-11-21].
  23. #23 Jackie Chan (ang.). forbes.com. [dostęp 2016-07-26].
  24. The World's Highest-Paid Celebrities (ang.). forbes.com. [dostęp 2016-07-26].

Linki zewnętrzne[edytuj]