Kapusta warzywna brukselska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Brukselka)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kapusta warzywna brukselska
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd kapustowce
Rodzina kapustowate
Rodzaj kapusta
Gatunek kapusta warzywna
Nazwa systematyczna
Brassica oleracea var. gemmifera (DC.) Zenker
Fl. Thuringen 15:2. 1836-1855
Synonimy

Brassica oleracea var. bullata DC.[2]

Kapusta warzywna brukselska, popularnie nazywana brukselką (Brassica oleracea L. var. gemmifera (DC.) Zenker) – odmiana botaniczna kapusty warzywnej[2]. Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Prawdopodobnie powstała ze skrzyżowania jarmużu i kapusty głowiastej w Belgii. Uprawiana od XVII wieku głównie w Europie Zachodniej i Północnej.

Morfologia[edytuj]

Łodyga
Wytwarza długą, grubą, silnie ulistnioną łodygę, jej wysokość dochodzi od 50 do 100 cm.
Liście
Drobne, wydłużone, pofałdowane, jasno lub sinozielone, w kątach których znajdują się małe główki – silnie skrócone, ulistnione pędy boczne. Na szczycie wytwarza pióropusz z dużych liści.
Kwiaty
Wyrastają w drugim roku wegetacji z wierzchołka łodygi i pędów bocznych. Pędy kwiatostanowe mają wysokość do 150 cm.
Korzeń
Dobrze rozwinięty, głęboko sięgający.

Zastosowanie[edytuj]

Plantacja kapusty brukselskiej.
  • Warzywo – częścią jadalną są główki liściowe. Można je gotować, smażyć, opiekać oraz marynować. Przegotowywanie brukselek powoduje, że robią się miękkie i szare oraz nabierają charakterystycznego smaku, który jest uznawany przez część osób za nieprzyjemny, dlatego należy uważać, by ich nie przegotować.

Właściwości[edytuj]

Brukselka stanowi źródło potasu, wapnia, magnezu, witaminy A, β-Karotenu, witamin z grupy B (B1, B2, B3), a także najwięcej witaminy C (94 mg na 100 g) ze wszystkich kapustowatych. Zawiera również kwas foliowy, którego niedobór powoduje podwyższony poziom homocysteiny (aminokwasu, powodującego miażdzycę. Dzięki niskiej wartości energetycznej (37 kcal na 100 g) oraz wysokiej zawartości błonnika jest polecana osobom odchudzającym się[3].

Ilość aminokwasów w 100 g[4]
Nazwa Ilość w mg
Izoleucyna 202
Leucyna 262
Lizyna 262
Metionina 46
Cystyna 31
Fenyloalanina 178
Tyrozyna 124
Treonina 208
Tryptofan 55
Walina 231
Arginina 300
Histydyna 108
Alanina 224
Kwas asparaginowy 443
Kwas glutaminowy 590
Glicyna 155
Prolina 802
Seryna 279
Wartość odżywcza
Brukselka, mrożona
(100 g)
Wartość energetyczna 191 kJ (46 kcal)
Białka 4,5 g
Węglowodany 8,4 g
Tłuszcze 0,5 g
Woda 85,4 g
Dane liczbowe na podstawie: [4]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[5]


Przypisy

  1. P. F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-13].
  2. a b Germplasm Resources Information Network (GRIN) (ang.). [dostęp 2010-10-15].
  3. Jadwida Górnicka: Na Zdrowie. Porady dr Górnickiej. Warszawa: Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2008, s. 103. ISBN 978-83-7250-343-5.
  4. a b Hanna Kunachowicz; Beata Przygoda; Irena Nadolna; Krystyna Iwanow: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 528. ISBN 978-83-200-5311-1.
  5. Dietary Reference Intakes Tables and Application. Institute of Health. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (ang.)