Chmielnicki (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chmielnicki
Хмельницький
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód chmielnicki
Burmistrz Oleksandr Semczyszyn
Powierzchnia 93,05 km²
Wysokość 295 m n.p.m.
Populacja (2015)
• liczba ludności
• gęstość

267 735
2835,28 os./km²
Nr kierunkowy +380 382
Kod pocztowy 29000
Położenie na mapie obwodu chmielnickiego
Mapa lokalizacyjna obwodu chmielnickiego
Chmielnicki
Chmielnicki
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Chmielnicki
Chmielnicki
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Chmielnicki
Chmielnicki
Ziemia 49°25′N 27°00′E/49,416667 27,000000
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Chmielnicki (ukr. Хмельницький, Chmelnyćkyj; do 1954 Płoskirów, ukr. Проскурів, Proskuriw) – miasto w zachodniej części Ukrainy, 320 km od granicy z Polską, nad Bohem. Stolica obwodu. Miasto liczy 266,6 tys. mieszkańców (2014).

Płoskirów był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[1]

Około 100 km na północ od miasta znajduje się elektrownia jądrowa o mocy 2 GW.

Historia[edytuj]

W czasach I Rzeczypospolitej nosiło nazwę Płoskirów i wchodziła początkowo w skład dóbr królewskich. W 1550 roku dzięki nadaniu króla Zygmunta Augusta, właścicielem miasta stał się rycerz Maciej Włodek z Hermanowa (zwycięzca w bitwie z Wołochami pod Gojścem, zasłużony w bitwie pod Obertynem). Od 1616 roku właścicielem miasta był Stanisław Lanckoroński z Brzezia, a w XVIII wieku w dożywotniej dzierżawie miał je ordynat Klemens Zamoyski. Po rozbiorach Polski znalazł się w zaborze rosyjskim. W 1801 roku powstał w mieście nowy kościół katolicki z fundacji Macieja Żurowskiego. W XIX wieku w mieście istniała znana fabryka powozów. Po zakończeniu I wojny światowej postulowano na konferencji w Wersalu powrót Płoskirowa do odrodzonego państwa polskiego ze względu na przeważający odsetek ludności polskiej. Ostatecznie miasto pozostało w granicach ZSRR, zaledwie 40 km od nowej granicy państwowej, jednak prężnie działały tutaj organizacje polskie. Stan ten trwał do czasu rozpoczęcia operacji NKWD skierowanej przeciwko Polakom w wyniku której zamordowano ponad 100 tys. osób pochodzenia polskiego, a drugie tyle deportowano w odległe regiony ZSRR.

W lutym 1919, na fali pogromów antyżydowskich, oddziały hajdamaków atamana Semosenko dokonały masakry żydowskich mieszkańców miasta, pozbawiając życia ponad 1500 osób[2].

Nazwa miasta[edytuj]

Nazwę Chmielnicki nadano miastu dopiero w czasach sowieckich, w 1954 r., w 300 rocznicę zawarcia traktatu w Perejasławiu między kozakami pod przywództwem Bohdana Chmielnickiego a Moskwą w 1654 roku. W czasach zaboru rosyjskiego miasto nazywano Proskurow.

W tym mieście na rynku Zagłoba dostrzegł Bohuna w Ogniem i mieczem Sienkiewicza.

W Płoskirowie urodził się hipnotyzer Anatolij Kaszpirowski (1939).

Polskim miastem partnerskim Chmielnickiego jest Ciechanów.

Sport[edytuj]

W mieście działa polski klub piłkarski Polonia Chmielnicki występujący obecnie w wyższej lidze obwodowej[3].

Zabytki[edytuj]

  • cmentarz katolicki z XIX wieku w południowej części miasta, za wiaduktem po prawej stronie drogi do miejscowości Jarmolińce;
  • dawny kościół katolicki św. Anny z 1801 r. (przebudowany, obecnie kino);
  • Sobór św. Andrzeja
  • Cerkiew św. Jerzego[4]
  • kamienice eklektyczne
  • Budynki socrealistyczne

Miasta partnerskie[edytuj]

Galeria[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 13.
  2. E. Heifetz: The slaughter of the Jews in the Ukraine In 1919 (ang.). Thomas Seltzer, Inc., 1921. [dostęp 2013-02-12]. s. 39-42, 202-227. Yitsḥaḳ Arad: The Holocaust in the Soviet Union. 2009, s. 13. [dostęp 2013-02-12]. (ang.) D. Vital: A People Apart: The Jews in Europe, 1789-1939. Oxford University Press, 1999, s. 716-7. ISBN 0-19-8219806. [dostęp 2013-02-12]. (ang.)
  3. "Polonia" na Turnieju Niepodległości (pol.). [dostęp 15.11.2010].
  4. Храмове будівництво на околицях міста

Linki zewnętrzne[edytuj]