Dolph Lundgren

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dolph Lundgren
Ilustracja
Dolph Lundgren w lipcu 2010 roku.
Imię i nazwisko Hans Lundgren
Data i miejsce urodzenia 3 listopada 1957
Sztokholm, Szwecja
Zawód aktor, reżyser, producent, scenarzysta
Współmałżonek Anette Qviberg
(1994-2011; rozwód)
Lata aktywności od 1983
Strona internetowa

Dolph Lundgren, właściwie Hans Lundgren[1] (ur. 3 listopada 1957[2] w Sztokholmie[3]) – szwedzki aktor kina akcji, okazjonalnie reżyser, producent i scenarzysta filmowy.

Znany z doskonałych warunków fizycznych (ponad 196 cm[4] wzrostu przy masie ciała balansującej na pograniczu 100-110 kilogramów), Lundgren należy do pokolenia aktorów filmowych stanowiących kwintesencję stereotypu bohatera kina akcji, do którego przynależni są także Sylvester Stallone, Arnold Schwarzenegger, Chuck Norris, Bruce Willis, Steven Seagal oraz Jean-Claude Van Damme[5].

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Dorastał w rodzinie luterańskiej[6] w Sztokholmie jako syn Sigrid Birgitta (z domu Tjerneld), nauczycielki języka szwedzkiego, i Karla Johan Hugo Lundgrena, inżyniera i ekonomisty szwedzkiego rządu. Wychowywał się z dwiema siostrami i starszym bratem Johanem. Jak twierdził Lundgren, jego ojciec był tyranem, dał upust swojej frustracji wyżywając się na swojej żonie i najstarszym synu, a w trakcie jego tyrad, nazwał Dolpha „przegranym”, co zmotywowało go później, że stał się coraz bardziej ambitny, starając się udowodnić sobie i innym, że „da radę, bo jest silny i inteligentny”. Ale też powiedział: „Ja wciąż kocham ojca, bez względu na to, co się stało. Jest wiele rzeczy, które w nim nadal podziwiam. Jako dziecko byłem chyba za bardzo uparty”. Miał trudne relacje z ojcem, co było powodem jego uczestnictwa w ciężkich sportach takich jak boks czy karate[7].

Jako dziecko był niepewny i cierpiał z powodu alergii. W wieku siedmiu lat próbował trenować judo i gōjū-ryū. Jako 10-latek trenował kyokushin karate. Mając 13 lat przeniósł się do domu dziadków w Nyland w Ångermanland. Początkowo grał na bębnach i miał aspiracje, aby stać się gwiazdą rocka. Jako nastolatek zaczął trenować z hantlami i ciężarkami. Pomimo wczesnego zainteresowania muzyką i sztuką, podobnie, jak jego ojciec, chciał zostać inżynierem. W wieku czternastu lat rozpoczął regularne treningi karate. Stał się też zapalonym fanem piłki nożnej, popierając klub Everton F.C. i śledząc Mistrzostwa Europy w piłce nożnej czy Mistrzostwa świata w piłce nożnej[8].

Po ukończeniu szkoły średniej, w latach 70. spędził trochę czasu w Stanach Zjednoczonych korzystając z różnych stypendiów naukowych, studiując chemię na Washington State University i Clemson University. Otrzymał dyplom w dziedzinie chemii z Washington State University, idąc w ślady ojca i starszego brata, a następnie przez rok służył w szwedzkiej piechocie morskiej w Kustjägare (KJ). Podczas służby wojskowej poznał inne sztuki walki. Ukończył potem studia magisterskie w zakresie inżynierii chemicznej w Królewskim Instytucie Technologicznym w Sztokholmie.

W czasie swoich lat nauki, Lundgren doskonalił swoje umiejętności karate poprzez twarde treningi w okresie pięciu lat, osiągając w 1975 roku dan czarnego pasa w kyokushin. W 1978 roku był kapitanem szwedzkiej drużyny kumite-karate[9]. W 1979 roku był groźnym konkurentem w 1979 roku World Open Tournament (zorganizowanym przez Kyokushin Karate Organization). Wygrał Mistrzostwa Europy w wadze ciężkiej w karate kyokushin w 1980 i 1981 roku, a w 1982 roku uzyskał mistrzostwo w Australii.

W 1982 roku odebrał dyplom magistra chemii na Uniwersytecie w Sydney. Podczas pobytu w Sydney, zarabiał na życie jako ochroniarz w nocnym klubie w okolicy słynnego King Cross. W roku 1983 za bardzo dobre wyniki w nauce otrzymał stypendium Fulbrighta na Massachusetts Institute of Technology[10]. Jednakże, podczas gdy przygotował się do przeprowadzki do Bostonu, został zauważony w klubie w Sydney i zatrudniony przez Grace Jones jako ochroniarz, a dwa lata później stał się jej narzeczonym i wyjechał z nią do Nowego Jorku[11].

Kariera[edytuj]

Dolph Lundgren (1990)

W 1983 pracował jako model dla nowojorskiej Zoli Agency, reklamując odzież i sprzęt sportowy. Zarabiał na życie jako ochroniarz w nocnym klubie The Limelight na Manhattanie, współpracując z Chazzem Palminteri. W ciągu dnia studiował dramat w Warren Robertson Theatre Workshop. Tańczył w Studio 54, gdzie poznał takie sławy jak Andy Warhol, Keith Haring czy Iman, i studiował aktorstwo z Andie MacDowell i Tomem Hulce.

Na dużym ekranie zadebiutował w niewielkiej roli oficera KGB w scenie z generałem Gogolem (Walter Gotell) w czternastym z kolei oficjalnym filmie z cyklu o Jamesie Bondzie, zatytułowanym Zabójczy widok (A View to a Kill, 1985), na ekranie pojawiając się u boku Rogera Moore, Christophera Walkena i Grace Jones. Zwrócił na siebie uwagę kreacją radzieckiego boksera Iwana Drago w sensacyjnym dramacie sportowym Rocky IV (1985), za którą otrzymał francuską nagrodę Marshall Trophy na festiwalu filmowym w Napierville.

Uczył się aktorstwa pod kierunkiem Warrena Robertsona w Nowym Jorku.

Wkrótce wsławił się rolą komiksowego He-Mana w filmie fantasy Władcy Wszechświata (Masters of the Universe, 1987). Wcielił się następnie w rosyjskiego agenta KGB w sensacyjnym filmie wojennym Czerwony skorpion (Red Scorpion, 1989) oraz zagrał samotnego mściciela, policjanta-weterana wojennego Franka Castle, w filmie Punisher (The Punisher, 1989), gdzie wykonał większość popisów kaskaderskich.

W thrillerze fantastycznonaukowym Mroczny anioł (Dark Angel, 1990) odegrał postać policjanta Jacka Caine’a, walczącego z tytułowym przybyszem z kosmosu, który zagraża ludzkości. W czarnej komedii sensacyjnej Ostry poker w Małym Tokio (Showdown in Little Tokyo, 1991) pojawił się u boku Brandona Lee jako detektyw z Los Angeles Chris Kenner, tropiący szefa Yakuzy. W dramacie sensacyjnym sci-fi Uniwersalny żołnierz (Universal Soldier, 1992) z Jeanem-Claude Van Dammem zagrał czarny charakter – żołnierza-cyborga GR13; stał się wówczas ikoną kina akcji. W 1994 roku związał się z nowojorskim Ensemble Studio Theater i występował z Group of Eight. W dreszczowcu sci-fi Johnny Mnemonic (1995) z Keanu Reevesem wystąpił w roli ulicznego kaznodziei.

Kolejne projekty z jego udziałem nie przykuwały zbyt dużej uwagi. W brawurowym filmie sensacyjnym Mechanik: Czas zemsty (The Mechanik, 2005) wystąpił w roli Nikolaja Czerenienko, byłego komandosa, pracującego w podmiejskim warsztacie jako mechanik, zaś w dramacie przygodowym Nowe imperium (L’Inchiesta, 2006) wcielił się w postać nordyckiego niewolnika Briksosa. Na planie przygodowego filmu akcji Niezniszczalni (The Expendables, 2010) spotkał się z największymi gwiazdami kina sensacyjnego lat 80. i 90.: Arnoldem Schwarzeneggerem, Sylvestrem Stallone i Bruce’em Willisem.

Od 2004 zajął się reżyserią. Wśród projektów wyreżyserowanych przez Lundgrena znajdują się filmy akcji klasy „B”, między innymi Obrońca (The Defender, 2004), Mechanik: Czas zemsty (The Mechanik, 2005), Morderczy występ (Command Performance, 2009) i Icarus (2010). Do niektórych ze swoich filmów pisze scenariusze. W serialu The CW Arrow (2016) wystąpił jako czarny charakter Konstantin Kovar[12].

W 2007 roku stoczył pokazową walkę bokserską z Olegiem Taktarowem[13].

Życie prywatne[edytuj]

W latach 1990-1991 był żonaty z Peri Momm[14]. Spotykał się z piosenkarką Grace Jones (1983-86)[15] oraz modelkami - Janice Dickinson[16], Paulą Barbieri (1988) i Stephanie Adams (1991)[17].

27 lutego 1994 roku w Sztokholmie ożenił się po raz drugi z projektantką biżuterii i stylistką w Marbella Anette Qviberg, z którą ma dwie córki – Idę Sigrid (ur. 29 kwietnia 1996 w Sztokholmie) i Gretę Eveline (ur. 30 listopada 2002 w Sztokholmie). Rozwiedli się w 2011 roku[18]. Od roku 2011 związał się z młodszą o 24 lata Jenny Sandersson[19][20][21].

Filmografia[edytuj]

Filmy fabularne
Rok Tytuł Rola Reżyser
1985 Zabójczy widok (A View to a Kill) Venz, oficer KGB John Glen
Rocky IV Iwan Drago Sylvester Stallone
1987 Maximum Potential (wideo) w roli samego siebie (także scenarzysta) John Langley
Władcy Wszechświata (Masters of the Universe) He-Man Gary Goddard
1988 Czerwony skorpion (Red Scorpion) porucznik Nikolai Rachenko Joseph Zito
1989 Punisher (The Punisher) Frank Castle / The Punisher Mark Goldblatt
1990 Mroczny anioł (I Come in Peace/Dark Angel) detektyw Jack Caine Craig R. Baxley
1991 Mistyfikacja (Cover-Up) Mike Anderson Manny Coto
Ostry poker w Małym Tokio (Showdown in Little Tokyo) sierżant Chris Kenner Mark L. Lester
1992 Uniwersalny żołnierz (Universal Soldier) sierżant Andrew Scott / GR13 Roland Emmerich
1993 Drzewo Jozuego (Joshua Tree) Wellman Anthony Santee Vic Armstrong
1994 Śmiertelny pięciobój (Pentathlon) Eric Brogar (także producent) Bruce Malmuth
Najemnicy (Men of War) Nick Gunnar Perry Lang
Sunny Side Up w roli samego siebie Bettina Speer
1995 Johnny Mnemonic Karl Honig, uliczny kaznodzieja Robert Longo
Strzelec wyborowy (Hidden Assassin) Michael Dane Ted Kotcheff
1996 Honor zabójcy (Silent Trigger) Waxman, strzelec Russell Mulcahy
1997 Rozjemca (The Peacekeeper) major Frank Cross Frédéric Forestier
1998 Minion (The Minion, Fallen Knight) Lukas Sadorov Jean-Marc Piché
Saper (Sweepers) Christian Erickson Keoni Waxman
Ochroniarz (Blackjack, TV) Jack Devlin John Woo
1999 Spisek (Storm Catcher) major Jack Holloway Anthony Hickox
Zły generał (Bridge of Dragons) Warchyld Isaac Florentine
2000 Niebezpieczny związek (Jill the Ripper) Murray Wilson Anthony Hickox
Ostatni patrol (The Last Patrol) kpt. Nick Preston Sheldon Lettich
2001 Agent Red (Captured) Jim Solomen Damian Lee, Jim Wynorski
2002 Tajny projekt (Hidden Agenda) Jason Price Marc S. Grenier
2003 Pod nadzorem (Detention) Sam Decker Sidney J. Furie
2004 Ostateczna rozgrywka (Direct Action) Frank Gannon Sidney J. Furie
Fat Slags Randy, instruktor fitness Ed Bye
Misja w czasie (Retrograde) John Foster Christopher Kulikowski
Obrońca (The Defender) Lance Rockford Dolph Lundgren
A Tale of Two Titans (wideo) w roli samego siebie Chris Sikorowski
Guns, Genes & Fighting Machines: The Making of 'Universal Soldier w roli samego siebie Jeffrey Schwarz
2005 Mechanik: Czas zemsty (The Mechanik) Nikolaj „Nick” Czerenienko Dolph Lundgren (także scenariusz)
2006 Nowe imperium (The Inquiry, L’Inchiesta) Brixos Giulio Base
2007 Diamentowe psy (Diamond Dogs) Xander Ronson Samuel Dolhasca, Dolph Lundgren
Misjonarz (Missionary Man) Ryder Dolph Lundgren (także scenariusz)
2009 Kontakt bezpośredni (Direct Contact) Mike Riggins Danny Lerner
Morderczy występ (Command Performance) Joe Reynolds Dolph Lundgren (także scenariusz)
Uniwersalny żołnierz: Regeneracja (Universal Soldier: Regeneration) Andrew Scott John Hyams
2010 Icarus Edward Genn/Icarus Dolph Lundgren (także scenariusz)
Niezniszczalni (The Expendables) Gunnar Jensen Sylvester Stallone
2011 Dungeon Siege: W imię króla 2 (In the Name of the King 2: Two Worlds) Granger Uwe Boll
2012 Small Apartments dr Sage Mennox Jonas Åkerlund
Uwięzieni (Stash House) Andy Spector Eduardo Rodríguez
Uniwersalny żołnierz: Dzień odrodzenia (Universal Soldier: Day of Reckoning) Andrew Scott John Hyams
Mordercze starcie (One in the Chamber) Aleksey „The Wolf” Andreev William Kaufman
Niezniszczalni 2 (The Expendables 2) Gunnar Jensen Simon West
2013 Tajemnicza przesyłka (The Package ) Niemiec Jesse V. Johnson
Legendary: Grobowiec smoka (Legendary: Tomb of the Dragon) Harker Eric Styles
Bitwa potępionych (Battle of the Damned) major Max Gatling (także producent) Christopher Hatton
Pod przykryciem (Ambushed) Maxwell (także producent) Giorgio Serafini
Krew odkupienia (Blood of Redemption) Axel ('The Swede') Giorgio Serafini, Shawn Sourgose
A Man Will Rise (Local Hero) kowboj wynajęty morderca Tony Jaa, Vitidnan Rojanapanich
2014 Niezniszczalni 3 (The Expendables 3) Gunnar Jensen Patrick Hughes
Nieuchronna sprawiedliwość (Puncture Wounds/Justice aka A Certain Justice) Hollis Giorgio Serafini, James Coyne
Bezlitosny (Skin Trade) Nick Cassidy (także producent i scenarzysta) Ekachai Uekrongtham
2015 Oddział wyrzutków (War Pigs ) kpt. Hans Picault Ryan Little
Dobry, zły i martwy (4Got10) Bob Rooker Timothy Woodward Jr.
Rekin z jeziora (Shark Lake) Clint Gray (także producent) Jerry Dugan
Więzienie w ogniu (Riot) William John Lyde
2016 Larceny Jack R. Ellis Frazier
Gliniarz w przedszkolu 2 (Kindergarten Cop 2) agent FBI Zack Reed (także producent) Don Michael Paul
Ave, Cezar! (Hail, Caesar!) dowódca Submarine Joel i Ethan Coenowie

seriale TV[edytuj]

Rok Tytuł Rola Uwagi
2010 Chuck Marco odc.: „Chuck Versus the Anniversary"
2012 The Eric Andre Show w roli samego siebie odc.: „George Clooney
2013 SAF3 John Eriksson, lider zespołu 12 odcinków
2015 Workaholics w roli samego siebie odc.: „Blood Drive"
2016 Space w roli samego siebie
2016 Arrow Konstantin Kovar

Przypisy

  1. Dolph Lundgren (ang.). Listal. [dostęp 2017-01-05].
  2. Dolph Lundgren (ang.). The Swedish Film Database. [dostęp 2017-01-05].
  3. Dolph Lundgren - Sztárlexikon (węg.). Starity.hu. [dostęp 2017-01-05].
  4. Dolph Lundgren - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2017-01-05].
  5. Dolph Lundgren (wł.). MYmovies.it. [dostęp 2017-01-05].
  6. Fred Topel (2008-02-08): Dolph Lundgren Discusses 'The Final Inquiry' (ang.). Movies.about.com. [dostęp 2017-01-05].
  7. Biography (ang.). Dolph Lundgren.com. [dostęp 2017-01-05].
  8. Dolph Lundgren talks England v Sweden (ang.). bbc.co.uk. [dostęp 2017-01-05].
  9. Dolph Lundgren (cz.). FDb.cz. [dostęp 2017-01-05].
  10. Dolph Lundgren (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2017-01-05].
  11. Chafetz, Gary S. (wrzesień 2008). The Perfect Villain: John McCain and the Demonization of Lobbyist Jack Abramoff. Martin and Lawrence Press, str. 60. ​ISBN 978-0-9773898-8-9
  12. Arrow adds Dolph Lundgren as new villain (ang.). Entertainment Weekly. [dostęp 2017-01-05].
  13. 51 Facts About Dolph Lundgren - Russian boxer Ivan Drago From ‘Rocky IV’ (ang.). BOOMSbeat. [dostęp 2017-01-05].
  14. Dolph Lundgren Biography (ang.). ArticleBio. [dostęp 2017-01-05].
  15. Grace Jones w bazie Notable Names Database (ang.)
  16. Janice Dickinson w bazie Notable Names Database (ang.)
  17. Dolph Lundgren Dating History (ang.). FamousFix. [dostęp 2017-01-05].
  18. Maria K Broman (2011-03-18): Bilderna avslöjade Dolph Lundgrens nya kärlek (szw.). Nöje - Expressen. [dostęp 2017-01-05].
  19. Jenny Sandersson w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
  20. Celeste Morgan (2012-09-16): Action star Dolph Lungren enjoys night out with 24-years younger girlfriend Jenny Sandersson (ang.). Daily Mail. [dostęp 2017-01-05].
  21. Max Sohl Stjernberg (2016-10-17): Dolph Lundgren och Jenny, 36, gör slut (szw.). Nöje - Expressen. [dostęp 2017-01-05].

Linki zewnętrzne[edytuj]