Andrzej Żuławski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Żuławski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 22 listopada 1940
Lwów
Data i miejsce śmierci 17 lutego 2016
Warszawa
Zawód reżyser, scenarzysta, aktor
Lata aktywności 1967–2015
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Sztuki i Literatury (Francja)

Andrzej Żuławski (ur. 22 listopada 1940 we Lwowie, zm. 17 lutego 2016 w Warszawie[1][2]) – polski reżyser, scenarzysta i aktor filmowy, pisarz.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie w wieku pięciu lat wyjechał wraz z rodziną do Francji, gdzie ukończył szkołę i studiował w IDHEC i na Sorbonie (wydział filozoficzny). Był redaktorem czasopisma „Film”, asystentem Andrzeja Wajdy przy kręceniu filmów: Samson (1961), Miłość dwudziestolatków (1962), Popioły (1965). Jako aktor zazwyczaj odtwarzał role drugoplanowe, ale grywał czasami też główne postacie (m.in. w Tristesse et beauté u boku Charlotte Rampling i Myriem Roussel). W 2002 zagrał w filmie Les Liaisons dangereuses, uwspółcześnionej adaptacji powieści Choderlos de Laclos Niebezpieczne związki jako Antoine Gercourt.

W 1996 został odznaczony francuską komandorią Orderu Sztuki i Literatury[3]. W 2001 otrzymał Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, a w 2002 francuski krzyż kawalerski Orderu Legii Honorowej.

O swoim życiu i twórczości opowiedział w książce Żuławski. Przewodnik Krytyki Politycznej, wywiad rzeka, Piotr Kletowski i Piotr Marecki, Warszawa 2008 (​ISBN 978-83-61006-38-1​).

Żuławski i Aleksander Kwaśniewski wręczający Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.
Grób tuż po pogrzebie na cmentarzu w Górze Kalwarii.

Okres od listopada 2007 do listopada 2008 Andrzej Żuławski opisał w dzienniku pt. Nocnik. Książka została wycofana ze sprzedaży po decyzji sądu, na wniosek Weroniki Rosati, poczuwającej się do pierwowzoru głównej bohaterki[4]. 19 lutego 2014 roku ten sam Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok w tej sprawie, nakazując Andrzejowi Żuławskiemu i wydawcy książki solidarną zapłatę Weronice Rosati kwoty 100 000 złotych z tytułu naruszenia dóbr osobistych, jednakże nie wycofał książki definitywnie ze sprzedaży, ani nie nakazał usunięcia spornych fragmentów, co również zostało wskazane w żądaniach powódki[5]. Od tego wyroku obie strony sporu złożyły apelacje i 22 maja 2015 sąd apelacyjny w Warszawie wydał wyrok prawomocny podtrzymujący wyrok I instancji z 2014 roku[6].

Andrzej Żuławski zmarł w wieku 75 lat w Warszawie po długiej chorobie nowotworowej[7]. 22 lutego 2016 został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu katolickim w Górze Kalwarii przy ul. Kalwaryjskiej[8]. W ostatniej drodze oprócz rodziny towarzyszyli mu m.in. Daniel Olbrychski, Stefan Friedmann, Andrzej Seweryn, Janusz Olejniczak i Sophie Marceau[9].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był synem pisarza i dyplomaty Mirosława Żuławskiego. Brat Łukasza i Mateusza[10]. Ojciec trzech synów: Xawerego Żuławskiego (ur. 1971) z małżeństwa z Małgorzatą Braunek, Ignacego (ur. 1978) ze związku z polską malarką Hanną Wolską[11] i Vincenta (ur. 1995) ze związku z Sophie Marceau[12].

Był też stryjecznym wnukiem pisarza Jerzego Żuławskiego, autora trylogii księżycowej, którą Żuławski zekranizował w filmie Na srebrnym globie.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Filmy kinowe
Filmy telewizyjne

Twórczość prozatorska[edytuj | edytuj kod]

  • 1991: Lity bór
  • 1992: Był sad[a]
  • 1993: W oczach tygrysa
  • 1993: Ogród miłosny
  • 1993: Jonasz
  • 1994: Moliwda[b]
  • 1994: Piekielnicy
  • 1994: Juki podróżne
  • 1996: Listy do domu
  • 1997: Kikimora
  • 1997: Małpa o krwawiącym sercu
  • 1997: W niebie miecz mój jest pijany
  • 1999: Perseidy
  • 2000: Zaułek pokory
  • 2001: Niewierność
  • 2002: We dwoje
  • 2002: Jako nic
  • 2003: O niej
  • 2003: Pan Śmiertelny
  • 2004: Bilet miesięczny
  • 2005: Zapach księżyca
  • 2005: Cnota
  • 2006: Bóg
  • 2007: Te panie
  • 2010: Nocnik
  • 2017: Un testament écrit en français (Testament napisany po francusku)

Nagrody filmowe[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wydane w języku francuskim pt. Il était un verger.
  2. Esej historyczny dotyczący XVIII wieku; bohaterami są Jakub Frank i Antoni Kossakowski, zwany Moliwdą.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Żuławski nie żyje. Reżyser miał 75 lat. Gazeta.pl. [dostęp 2016-02-17].
  2. Nie żyje reżyser, scenarzysta i pisarz Andrzej Żuławski. Polskie Radio S.A.. [dostęp 2016-02-17].
  3. Archives des nominations et promotions dans l'ordre des Arts et des Lettres 1962-2000, www.siv.archives-nationales.culture.gouv.fr, s. 89
  4. Janusz Wróblewski: Nocnik w salonie. Polityka Sp. z o.o. S.K.A., 2010-03-09. [dostęp 2016-02-18].
  5. Jakub Kralka: Uważaj kogo przypomina bohater Twojej książki – wyrok ws. Rosati vs Żuławski. 2014-02-19. [dostęp 2016-02-18].
  6. Rosati wygrywa proces z Żuławskim. „Nie ma niczym nieograniczonej wolności słowa”. TVN S.A., 2015-05-23. [dostęp 2016-02-18].
  7. Nie żyje Andrzej Żuławski. Reżyser i scenarzysta chorował na raka. [dostęp 2016-02-21].
  8. Pogrzeb Andrzeja Żuławskiego 22 lutego. Reżyser spocznie w Górze Kalwarii. [dostęp 2016-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (20 lutego 2016)].
  9. Ostatnie pożegnanie Andrzeja Żuławskiego. [dostęp 2016-02-22].
  10. Szarłat o Żuławskim: Kiedy zastanawiam się nad jego charakterem, przychodzi mi na myśl Picasso, gazetapl [dostęp 2019-09-15] (pol.).
  11. Andrzej Żuławski – Z ręką w „Nocniku” Życie gwiazd – Znani i lubiani – Znani i lubiani – Życie gwiazd -Polki – Kobieta – Najnowsze wiadomości z życia sławnych ludzi, plotki o ...
  12. Andrzej Żuławski – Biografia – Film – wp.pl
  13. a b Żuławski nagrodzony w Locarno za "Kosmos". Staroń wygrywa "Tydzień Krytyki". www.tvn24.pl. [dostęp 16.08.2015].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]