Elie Wiesel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Elie Wiesel
Elie Wiesel (2012)
Elie Wiesel (2012)
Data i miejsce urodzenia 30 września 1928
Syhot Marmaroski
Data i miejsce śmierci 2 lipca 2016
Nowy Jork

Elie Wiesel, właśc. Eliezer Wiesel (ur. 30 września 1928 w Syhocie Marmaroskim, obecnie Sighetu Marmaţiei, zm. 2 lipca 2016 w Nowym Jorku[1]) – amerykański pisarz i dziennikarz pochodzenia węgiersko-żydowskiego, laureat pokojowej Nagrody Nobla z 1986 roku. Był profesorem nauk humanistycznych w Boston University[potrzebny przypis]

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Rumunii, w ortodoksyjnej rodzinie chasydów. Miał trzy siostry.

W czasie wojny więzień niemieckich obozów koncentracyjnych Auschwitz-Birkenau (obóz Monowice) i Buchenwald (w Birkenau zginęły jego matka i siostra, w Buchenwaldzie jego ojciec). Po wojnie wyjechał do Francji, gdzie studiował na Sorbonie i rozpoczął pracę dziennikarską, jako współpracownik czasopism francuskich i izraelskich. W 1956 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie w 1963 otrzymał obywatelstwo amerykańskie.

Był pomysłodawcą terminu Holocaust.

15 marca 2003 w Białym Domu w Waszyngtonie powiedział: „Mamy moralny obowiązek interweniować, gdzie zło ma kontrolę. Dzisiaj to miejsce jest w Iraku”[2].

Był przewodniczącym amerykańskiej Presidential Commission on the Holocaust, później przemianowanej na U.S. Holocaust Memorial Council – a swą działalność społeczno-polityczną i twórczość poświęcił martyrologii Żydów, ofiar zarówno nazizmu, jak i stalinizmu. Był inicjatorem budowy United States Holocaust Memorial Museum.

Napisał ponad 40 utworów, m.in. powieści, Un di Welt Hot Geszwign (A świat pozostał milczący, 1956), La nuit (Noc, 1958) La ville de la chance (1962), Le mendiant de Jerusalem (1968), Le testament d’un poete juif assassine (1980), L’oublie (1989), opowiadania, dramaty, opowieści chasydzkie i talmudyczne, eseje. W 1986 otrzymał pokojową Nagrodę Nobla. W Stanach Zjednoczonych otrzymał w 1986 Congressional Gold Medal of Achievement.

Był aktywnym syjonistą. W 1997 otrzymał odznaczenie Guardian of Zion Award. Prawdopodobnie po wojnie w latach 40. współpracował także z terrorystyczną organizacją Irgun, która dokonała głośnego zamachu na hotel King David w Jerozolimie.

W 2008 fundacja Wiesela straciła ponad 15 milionów dolarów (czyli prawie całe swoje zasoby finansowe) w wyniku działań piramidy Bernarda Madoffa, którego fundusz zarządzał jej majątkiem[3][4].

Przypisy