Ołtarz Ojczyzny w Rzymie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ołtarz Ojczyzny
Ilustracja
Ołtarz Ojczyzny od strony Placu Weneckiego
Państwo  Włochy
Miejscowość Rzym
Miejsce Kapitol
Typ pomnika pomnik
Styl architektoniczny klasycyzm
Projektant Giuseppe Sacconi
Materiał marmur
Całkowita wysokość 81 m
Data budowy 1885–1925
Data odsłonięcia 1911
Położenie na mapie Rzymu
Mapa lokalizacyjna Rzymu
Ołtarz Ojczyzny
Ołtarz Ojczyzny
Położenie na mapie Lacjum
Mapa lokalizacyjna Lacjum
Ołtarz Ojczyzny
Ołtarz Ojczyzny
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Ołtarz Ojczyzny
Ołtarz Ojczyzny
Ziemia41°53′41,30″N 12°28′58,78″E/41,894806 12,482994

Ołtarz Ojczyzny, także Pomnik Wiktora Emanuela II, Vittoriano (wł. Monumento nazionale a Vittorio Emanuele II, Altare della Patria[1][2]) − włoski pomnik państwowy na Kapitolu w Rzymie, powstały według projektu Giuseppe Sacconiego, jest jedną z ikon Włoch[3].

Nazwa Vittoriano jest odwołaniem do osoby Wiktora Emanuela II, króla zjednoczonych Włoch. Pierwotnie miał to być pomnik dynastyczny, ale odkąd w 1921 stał się też Grobem Nieznanego Żołnierza, upamiętnia w świadomości narodowej Włochów jedność ich ojczyzny i wolność[4].

Sacconi pragnął przedstawić w sposób alegoryczny, odwołując się do geografii Półwyspu Apenińskiego, cały kraj. Użył do tego celu przedstawień symbolicznych. Grupy rzeźb przedstawiają: Myśl, Pęd, Zgodę, Poświęcenie, Siłę i Prawo; płaskorzeźby: Pracę wynoszącą i czyniącą płodnymi, Miłość Ojczyzny walczącą i zwyciężającą; fontanny Adriatyk i Morze Tyrreńskie; statuy regiony Włoch; mozaiki: Wiarę, Mądrość i Pokój; kwadrygi: Jedność Narodową oraz Wolność Obywatelską. Jedynie statua Wiktora Emanuela nie należy do przedstawień symbolicznych[5].

Vittoriano był świadkiem celebracji, które odegrały ważną rolę w historii Włoch, np. manifestacja na cześć żołnierzy, którzy zginęli w czasie I wojny światowej dnia 2 listopada 1915[6]. Prezydent Carlo Azeglio Ciampi powiedział w czasie oficjalnego przemówienia z okazji rozpoczęcia roku szkolnego 16 września 2003:

Quote-alpha.png
Pomnik ten przeżywa swoją drugą młodość. Odkrywamy, że jest symbolicznym dziedzictwem zostawionym nam przez pokolenie Zjednoczonych Włoch. Fundamenty tych walorów są tutaj odciśnięte w marmurze: zjednoczona Ojczyzna, wolność obywatelska[7].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Zaraz po odsłonięciu monument był nazywany „Pomnikiem narodowym Wiktora Emanuela II”. Pojawiały się już jednak jako synonimy określenia „Vittoriano” oraz „Ołtarz Ojczyzny”. Idea traktowania pomnika jako ołtarza została wzmocniona pochowaniem w 1921 pod statuą bogini Romy Nieznanego Żołnierza, który złożył swoje życie w ofierze. Przez metominię nazwa przeszła na cały monument.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci Wiktora Emanuela w 1878 chciano uczcić go jako Ojca Ojczyzny, a wraz z nim cały okres walki o zjednoczonę Włochy (wł. risorgimento). Pierwszy konkurs na pomnik ogłoszono w 1880. Wygrał go Francuz Henri-Paul Nénot. Jego projekt nie został jednak nigdy użyty, ponieważ organizatorzy konkursu nie wskazali żadnej lokalizacji dla przyszłego monumentu, co stało się powodem licznych polemik.

Drugi konkurs ogłoszono w 1882. Tym razem wskazano miejsce przyszłej lokalizacji oraz poczyniono konkretne wskazówki odnośnie konstrukcji. Na afiszu konkursowym znalazła się następująca wskazówka: kompleks ma się opierać na północnym stoku Kapitolu, ma wieńczyć Via del Corso; ma go zdobić rzeźba króla na koniu; architektoniczne tło ma mieć długość najmniej 30 metrów, wysokość 29 metrów; nie narzuca się żadnej formy, ma jednak zakryć, znajdujące się za nim budowle, bok Bazyliki Matki Bożej Ołtarza Niebiańskiego. Architekci mieli rok na przygotowanie projektów. Napłynęło 98 projektów. Początkowo wybrano trzy: Bruno Schmitza, Manfredo Manfrediego i Giuseppe Sacconiego. Komisja królewska wybrała projekt pochodzącego z Marchii Sacconiego.

Inspiracją dla Sacconiego były sanktuaria hellenistyczne: Ołtarz w Pergamonie i świątynia Fortuny Primigenii w Palestrinie. Monument miał stać swego rodzaju otwartym forum ze zlokalizowanym nieco powyżej poziomu ulic placem. Miał być sercem stolicy zjednoczonego kraju wraz z sąsiadującymi pozostałościami Rzymu cezarów i papieży. W oryginalnym projekcie architekt zamierzał użyć trawertynu, zdecydowano się jednak na marmur z Botticino. Materiał ten bardziej przypominał materiał używany przez starożytnych Rzymian przy wznoszeniu okazałych budowli. Wybór innego materiału stał się przyczyną polemik. Ostatecznie o wyborze zadecydował Prezes Rady Ministrów Giuseppe Zanardelli, który pochodził z okolic Botticino. Do dzisiaj Ołtarz Ojczyzny jest największą konstrukcją wzniesioną z marmuru z Botticino[8].

Wmurowanie kamienia węgielnego miało miejsce 22 marca 1885 w obecności króla Humberta I i 3000 zaproszonych gości. Pomnik odsłonięto 4 czerwca 1911 w obecności rodziny królewskiej, premiera Giovanniego Giolittiego oraz 6000 burmistrzów z całych Włoch. W 1921 pochowano w Ołtarzu Ojczyzny Nieznanego Żołnierza. W ceremonii uczestniczył król Wiktor Emanuel III. Ostatecznie zamknięto prace nad pomnikiem 21 kwietnia 1925, umieszczając statuę bogini Romy. W 1935 król Wiktor Emanuel III otworzył Muzeum Zjednoczenia Włoch (wł. Museo Centrale del Risorgimento). Od 1981 pomnik znajduje się pod ochroną prawną[9].

Sztuka[edytuj | edytuj kod]

Statuy regionów
Abruzja i Molise
Kalabria
Kampania
Emilia-Romania
Lacjum
Liguria
Lombardia
Lukania
Marchia
Piemont
Apulia
Sardynia
Sycylia
Toskania
Umbria
Wenecja

Pomnik ma wysokość 81 m, jest szeroki na 135 m, zajmując powierzchnię 17 000 m². W zdobnictwie użyto symboli roślinnych: palmy (zwycięstwo), dębu (siła), wawrzynu (zwycięski pokój), mirtu (ofiara) oraz oliwki (zgoda). Na cokole pomnika Wiktora Emanuela znajdują się symbole miast, które były siedzibami władz szlacheckich w historii Włoch. Niewiasty przedstawiają: Turyn, Wenecję, Palermo, Mantuę, Urbino, Neapol, Genuę, Mediolan, Bolonię, Rawennę, Pizę, Amalfi, Ferrarę i Florencję[10]. Autorem rzeźb tych był Eugenio Maccagnani. Rzeźbę Wiktora Emanuela I na koniu wykonał w 1910 Enrico Chiaradia.

Ołtarz Ojczyzny zdobią również statuy 16 regionów. Każda z nich została wyrzeźbiona przez innego artystę, pochodzącego z konkretnego regionu:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Pasquale De Luca: La Primavera della Patria, edizione speciale de „La Patria degli Italiani”. Buenos Aires: 1911. (wł.)
  2. Roma. Mediolan: 1999, s. 200. ISBN 88-365-1324-7. (wł.)
  3. L’Altare della patria. La storia del monumento (wł.). altaredellapatriacentenario.it. [dostęp 2014-11-18].
  4. Romano Ugolini: Cento anni del Vittoriano 1911-2011. Atti della Giornata di studi. Rzym: Gangemi Editore, 2011, s. 22. (wł.)
  5. Chiara Ferralis: Vittoriano (wł.). www.romaspqr.it. [dostęp 2014-11-18].
  6. Maurizio Ridolfi: Almanacco della Repubblica: storia d'Italia attraverso le tradizioni, le istituzioni e le simbologie repubblicane. Rzym: B. Mondadori, 2003, s. 169. ISBN 978-88-424-9499-7.
  7. Carlo Azeglio Ciampi: Przemówienie z 16 września 2003 (wł.). www.quirinale.it, 2003-09-16. [dostęp 2014-11-18].
  8. Zanardelli. Lo statista (wł.). altaredellapatriacentenario.it. [dostęp 2014-11-18].
  9. Cronologia del Vittoriano (wł.). altaredellapatriacentenario.it. [dostęp 2014-11-18].
  10. Aldo Alessandro Mola: Storia della monarchia in Italia. Bompiani, 2002, s. 79. ISBN 978-88-452-5294-5. (wł.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]