Ulica św. Katarzyny we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica św. Katarzyny
Stare Miasto
Ilustracja
pierzeja wschodnia, od lewej: kościół św. Katarzyny • dawny budynek Zakładu Fizjologii Eksperymentalnej Uniwersytetu Wrocławskiego prof. J.E. Purkyniego, później m.in. Banku Śląskiego • kościółek pomocniczy św. Józefa • kościół św. Wojciecha
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Długość 160 m
Przebieg
Ikona ulica.svg światła ul. bł. Czesława
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Wita Stwosza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Kotlarska / ul. Purkyniego
Ikona ulica plac.svg światła pl. Nowy Targ
Ikona ulica.svg światła ul. Piaskowa
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „ulica św. Katarzyny”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „ulica św. Katarzyny”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „ulica św. Katarzyny”
Ziemia51°06′34,0″N 17°02′19,0″E/51,109444 17,038611

Ulica św. Katarzyny – fragment jednego z głównych średniowiecznych traktów komunikacyjnych Wrocławia w rejonie ścisłego centrum starego miasta, prowadzący do placu Nowy Targ; dalej trakt ten łączył się z drogą wylotową na północ, prowadzącą przez najstarsze przeprawy mostowe: Most Piaskowy i następnie przez Mosty Młyńskie do Ołbina (albo przez Most Tumski do Ostrowa Tumskiego).

Przebiega obok dawnego klasztoru i kościoła (ufundowanego w 1294 roku) zgromadzenia zakonnego dominikanek i od ich patronki wywodzi swoją nazwę, także historyczną tak polską („przy świętej Katarzynie”), jak i niemiecką (od XVII wieku Katharinengasse, potem Katharinenstraße). Początkowo miała długość jednego kwartału zabudowy (od dzisiejszej ul. Wita Stwosza do pl. Nowy Targ); w 1824 roku włączono w nią, jako jej południowy fragment, Zaułek Kapturowy (Kugelzipfel), a w roku 1889 dołączono jeszcze Zaułek przy Moście Zielonego Drzewa (An der Grünenbaumbrücke), przez co ul. św. Katarzyny uzyskała połączenie z ul. Oławską; w 1890 ulica została poszerzona.

Po zniszczeniach wojennych związanych z oblężeniem Festung Breslau w 1945 roku zabudowa wzdłuż ulicy została zniszczona w większości w stopniu nienadającym się do odbudowy i w konsekwencji zrównana z ziemią niemal zupełnie[a]. Później (w latach 70.) odbudowano dawny klasztor z kościołem św. Katarzyny[b] i sąsiadujący z nim kościół św Wojciecha z przyległym kościółkiem pomocniczym św. Józefa (wcześniej, w latach 50.); odbudowany też został znajdujący się między nimi budynek, w którym latach 1839–1850 mieścił się Zakład Fizjologii Eksperymentalnej Uniwersytetu Wrocławskiego założony (w 1832) przez prof. J.E. Purkyniego; później budynek ten pełnił różne inne funkcje, m.in. (pod koniec XX wieku) był siedzibą oddziału Banku Śląskiego. Fragmenty ulicy, włączone w nią w XIX wieku (Zaułek Kapturowy i Zaułek przy Moście Zielonego Drzewa) znalazły się po powojennych przekształceniach w przestrzeni obszernego placu Feliksa Dzierżyńskiego (dziś: plac Dominikański[c]), a ul. św. Katarzyny, tak jak przed 1824 rokiem, liczy znów tylko ok. 160 metrów i przebiega od skrzyżowania ulicy Wita Stwosza z pl. Dominikańskim na południu do skrzyżowania ulicy Purkyniego z placem Nowy Targ na północy; za tym placem przedłużenie ul. św. Katarzyny nosi już nazwę ul. Piaskowej. Jezdnia ulicy św. Katarzyny jest obecnie jednokierunkowa (z północy na południe), a równolegle do niej ułożone są tory dwukierunkowej linii tramwajowej.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Splantowano całkowicie jej południowy odcinek od Oławskiej do Wita Stwosza oraz pierzeję zachodnią na pozostałym odcinku.
  2. Klasztor zsekularyzowany został już w roku 1810 i wraz z kościołem przejęty został przez państwo pruskie, które wykorzystywało te obiekty w innych celach, przy czym sam kościół sprzedało gminie luterańskiej, która przywróciła mu funkcje sakralne; po II wojnie światowej kompleks klasztorno-kościelny, którego zniszczenia szacowane były na 80%, odbudowano i następnie przekazano Pracowniom Konserwacji Zabytków.
  3. W ostatniej dekadzie XX wieku ten fragment placu uzyskał nominalnie swojego indywidualnego patrona, Czesława Odrowąża i nosi nazwę ul. Błogosławionego Czesława.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]