Ulica Wszystkich Świętych we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica Wszystkich Świętych
Stare Miasto
Ilustracja
Początek ulicy.
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Długość 219 m
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg Znak A-21.svg św. Mikołaja
Ikona ulica z prawej.svg ul. św. Barbary
Ikona ulica.svg ul. Cieszyńskiego
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, w centrum znajduje się punkt z opisem „ulica Wszystkich Świętych”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Wszystkich Świętych”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „ulica Wszystkich Świętych”
51°06′43,565″N 17°01′27,644″E/51,112101 17,024346
ul. A. Cieszyńskiego, w tle pierzeja zachodnia ulicy Wszystkich Świętych.
ul. Wszystkich Świętych.

Ulica Wszystkich Świętychulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście. Łączy ulicę Świętego Mikołaja z ulicą Antoniego Cieszyckiego[1][2][3][4]. Ma 219 m długości[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie w okolicy znajdował się cmentarz św. Barbary z kaplicą. Istniała też w pobliżu strzelnica, następnie w połowie XV wieku zamieniona na obiekt fortyfikacyjny typu bastejowego, w miejscu którego w 1526 r. zbudowano szpital. Sam cmentarz oddzielony był on od ulicy św. Mikołaja murem, który został rozebrany w 1825 r. Wtedy powstałą ulica, którą nazwano do istniejącego już wówczas kościołaAn der Barbarakirche[3][4]. Od 1963 r. kościół stał się prawosławną katedrą Przenajświętszej Bogurodzicy[4][5][6][7].

Podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r. w wyniku prowadzonych działań wojennych zabudowa tego rejonu miasta uległa znacznemu zniszczeniu bądź uszkodzeniu. Po wojnie sama ulica została skrócona. Biegła od ulicy św. Mikołaja w kierunku północnym i stanowiła ślepą uliczkę kończącą się przed terenem Szpitala Wojewódzkiego im. Babińskiego, który wchłonął północy odcinek ulicy, bowiem powstały tu dla jego potrzeb obiekty techniczne, takie jak między innymi budynek kuchni i pralni. W tamtym czasie łączyła się w swoim biegu jedynie z ulicą św. Barbary. Od 1969 r. ulica została zamknięta dla ruchu kołowego na podstawie uchwały podjętej przez Radę Narodową 15 stycznia 1969 r.[3][4][8][9][10].

Obecnie przywrócono ulicę dla ruchu kołowego i pieszego na całej długości[2][11][12].

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy:

Pierwotna nazwa ulicy An der Barbarakirche nawiązuje do położonej tu świątyni pw. św. Barbary[3][13][14], co w tłumaczeniu na język polski oznacza „Przy kościele św. Barbary”[3]. Późniejsza nazwa odnosi się do szpitala Wszystkich Świętych, po 1945 r. Wojewódzki Szpital im. Józefa Babińskiego, obecnie nieużytkowany (przebudowa przez I2 Development), którego budynki tworzą pierzeję zachodnią ulicy[6][15]. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 94 z 20.12.1945 r.[2].

Układ drogowy[edytuj | edytuj kod]

Do ulicy przypisana jest droga gminna o długości 219 m[2] klasy dojazdowej[11][12].

Ulice i place powiązane z ulicą Wszystkich Świętych:

Zabudowa i zagospodarowanie[edytuj | edytuj kod]

Zachodnią pierzeję stanowią budynki dawnego szpitala Wszystkich Świętych, później Szpitala Wojewódzkiego im. J. Babińskiego[6], a obecnie zespół budynków mieszkalno-usługowych. Tylko na początku jej biegu przy ulicy św. Mikołaja znajduje się zabytkowa kamienica, obecnie użytkowana dla potrzeb plebanii i lokali usługowo-handlowych. Wschodnia pierzeja to przede wszystkim Katedra Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy z okalającym ją terenem, dalej na północ zabudowa mieszkalna przy ul. św. Barbary, zabudowa dawnej stołówki i pralni szpitalnej obecnie użytkowana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej i na północnym krańcu ulicy początek zabudowy południowej pierzei ulicy Antoniego Cieszyckiego[1][3][4][8][9][15].

Ochrona i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obszar, na którym położona jest ulica Wszystkich Świętych, podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Starego Miasta z XIII-XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod nr. rej.: 196 z 15.02.1962 oraz A/1580/212 z 12.05.1967 r.[18][19]. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii[20][21]. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego "Stare Miasto", który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego i historycznego charakteru najstarszej części miasta[22].

Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki:

obiekt, położenie powstanie, nr rej.[a] foto
Kamienica, obecnie budynek plebanii Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego Narodzenia Przenajświętszej oraz handlowo-usługowy
ulica św. Mikołaja 40[15][23][24]
1 poł. XVII w., 1690 r., po 1945 r.[15]
XVII i XIX wiek[24]
A/3147/96 z dn. 12.02.1962[15][23][24]
Plebania cerkwii fot BMaliszewska.jpg
Kaplica cmentarna parafii św. Elżbiety pw. św. Feliksa i Adaukta, następnie kościół pw. św. Barbary, ob. Katedra Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
ulica św. Mikołaja 40[15][25][26]
wzm. 1268 r., l. 1400-1417 (odb- i rozbudowa), 1448 – konsekracja, XVI-XVII w., 1704, 1868-1869 i 1897 (remonty), 1945 r. zniszczony, l. 1947-1948 i 1964-1967 (odbudowa), od 1966 r. - remonty[15]
XIII, XV-XVI wiek[27]
11 z 27.11.1947 r.[25] 288/15 z dn. 23.10.1961[15][25][26].
Wroclaw katedra prawoslawna.jpg
Zespół Szpitala Wszystkich Świętych, po 1945 r. Wojewódzki Szpital im. Józefa Babińskiego, ob. nieużytkowany (przebudowa przez I2 Development)
plac Jana Pawła II 8[15][28][29]
1526 r. (brama wodna), l. 1799-1801, l. 1821-1823, 1856 r., 1869 r., l. 1901-1902, l. 1935-1936
gez, mpzp[15]
1776-1936, A/5945/1-7 z 2.12.2014 r.[28][29]
Wroclaw dawny szpital Babinskiego.jpg


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e SIP 2019 ↓, Mapa podstawowa.
  2. a b c d e f g h ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 6177 (Wszystkich Świętych).
  3. a b c d e f g h Antkowiak 1970 ↓, s. 288-289 (Wszystkich Świętych).
  4. a b c d e f g Harasimowicz 2006 ↓, s. 994 (Wszystkich Świętych).
  5. Harasimowicz 2006 ↓, s. 421 (Kościół św. Barbary).
  6. a b c Harasimowicz 2006 ↓, s. 873 (Szpital Wszystkich Świętych).
  7. Harasimowicz 2006 ↓, s. 968 (Wojewódzki Szpital im. J. Babińskiego).
  8. a b Antkowiak 1970 ↓, s. 13-15 (Św. Barbary).
  9. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 886 (Św. Barbary).
  10. Harasimowicz 2006 ↓, s. 887-888 (Św. Mikołaja).
  11. a b Uchwała RMWr 2002 ↓, §5 ust. 5 pkt 4.
  12. a b Uchwała RMWr 2002 ↓, §12 ust. 7.
  13. a b c Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 13 (An der Barbarakirche).
  14. Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 21 (Barbaragasse).
  15. a b c d e f g h i j SIP 2019 ↓, Gminna Ewidencja Zabytków.
  16. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5560-5562 (św. Mikołaja).
  17. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 685 (Cieszyńskiego).
  18. NID 2018 ↓, s. 207.
  19. GEZ 2019 ↓, poz. 68.
  20. NID 2013 ↓.
  21. MP 1994 ↓.
  22. wroclaw.pl 2018 ↓.
  23. a b GEZ 2019 ↓, poz. 4740.
  24. a b c NID 2018 ↓, s. 227.
  25. a b c NID 2018 ↓, s. 217.
  26. a b GEZ 2019 ↓, poz. 4739.
  27. NID 2018 ↓, s. 2017.
  28. a b NID 2018 ↓, s. 220.
  29. a b GEZ 2019 ↓, poz. 2299-2306.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Zygmunt Antkowiak, Ulice i place Wrocławia, Wrocław-Warszawa-Kraków, seria: Biblioteka Wrocławska, tom 11, Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich – Wydawnictwo, 1970, Zam nr A/185/70 (C-9) (pol.).
  2. Gminna Ewidencja Zabytków, Urząd Miejski Wrocławia, 18 kwietnia 2019 [dostęp 2019-06-03] (pol.).
  3. Jan Harasimowicz (red.), Encyklopedia Wrocławia, wyd. III poprawione i uzupełnione, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, ISBN 83-7384-561-5, ​ISBN 978-83-7384-561-9 (pol.).
  4. M.P. z 1994 r. nr 50, poz. 425 Zarządzenie Prezydenta RP z 8 września 1994 roku, 1994 [dostęp 2016-11-30] (pol.).
  5. Niemiecko-polski słownik nazw ulic, Wratislavia.net, 2012 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
  6. Park kulturowy we Wrocławiu, Oficjalny serwis Wrocławia, 2018 [dostęp 2019-06-03] (pol.).
  7. System Informacji Przestrzennej Wrocławia, Wrocław: Dział Systemu Informacji Przestrzennej Biura Rozwoju Wrocławia, 2019 [dostęp 2019-06-06] (pol.).
  8. Uchwała L/1753/02 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 4 lipca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obszaru Starego Miasta - rejon UNIWERSYTETU WROCŁAWSKIEGO, „uchwały RMWr.”, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Akty Prawne; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 7 sierpnia 2002 r. Nr 170, poz.2415;Biuletyn Urzędowy RMW z 20 lipca 2002 r. Nr 7, poz.348, Wrocław , 4 lipca 2002 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
  9. Uchwała X/202/03 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 2 czerwca 2003 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego centralnej części obszaru Starego Miasta rejonu RYNKU i PLACU SOLNEGO - część "A", „uchwały RMWr.”, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Akty Prawne; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 14 sierpnia 2003 r. Nr 126, poz.2251; Biuletyn Urzędowy RMW z 30 czerwca 2003 r. Nr 6, poz.167., Wrocław , 2 czerwca 2003 [dostęp 2019-05-30] (pol.).
  10. Wrocław – zespół historycznego centrum, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 18 kwietnia 2013 [dostęp 2016-11-30] (pol.).
  11. Wykaz dróg przebiegających przez miasto Wrocław, „ZDiUM/Infrastruktura/Ulice Wykaz dróg w zarządzie ZDiUM”, Ewa Iwanska, sporządziła ZDJOGA/NOXE/, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, Wrocław , 7 maja 2019 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
  12. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, Województwo dolnośląskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 grudnia 2018 [dostęp 2019-01-25] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]