Ulica hrabiego Aleksandra Fredry we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica hrabiego Aleksandra Fredry
Stare Miasto
Ilustracja
Początek ulicy.
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Długość 95 m
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg pl. Uniwersytecki
Ikona ulica koniec T.svg Znak A-21.svg ul. Grodzka
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
ulica hrabiego Aleksandra Fredry
ulica hrabiego Aleksandra Fredry
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica hrabiego Aleksandra Fredry
ulica hrabiego Aleksandra Fredry
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
ulica hrabiego Aleksandra Fredry
ulica hrabiego Aleksandra Fredry
51°06′51,171″N 17°02′08,390″E/51,114214 17,035664
Gmach Uniwersytetu, po lewej kościół i bud. farmacji, pomiędzy którymi przebiega ulica A. Fredry
Widok z Mostu Uniwersyteckiego w kierunku ulicy
Plac między ulicą Szewską a ul. A. Fredry
Początek ulicy przed przebudową

Ulica hrabiego Aleksandra Fredryulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście. Łączy plac Uniwersytecki z ulicą Grodzką. Ma 95 m długości[1][2]. Zachodnią pierzeję ulicy częściowo tworzy zabytkowy kościół Jezuitów z reliktami zamku książąt wrocławskich, obecnie parafialny pw. Najświętszego Imienia Jezus, tzw. kościół uniwersytecki[3][4][5][6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ulica traktowana była jako część placu Uniwersyteckiego. Dopiero w 2014 r., na podstawie uchwały Rady Miejskiej Wrocławia, uzyskała odrębna, obecnie obowiązującą nazwę własną[1][7].

Jej historia nierozlewanie wiąże się z historią placu Uniwersyteckiego, ulicy Grodzkiej i najważniejszych obiektów znajdujących się w tej części Starego Miasta – Gmachu Głównego Uniwersytetu Wrocławskiego i kościoła pw. Najświętszego Imienia Jezus, zbudowanego w latach 1689–1700, a wcześniej z zamku książąt wrocławskich, którego relikty pozostały w obrębie nowo powstałych i istniejących do dziś ww. obiektów[8] [9].

Nazwy[edytuj | edytuj kod]

W swojej historii ulica nie miała przypisanej nazwy własnej i stanowiła ulicę w obrębie placu Uniwersyteckiego. Współczesna nazwa ulicy została nadana uchwałą Rady Miejskiej Wrocławia nr LII/1317/13 z 30.12.2013 r. i obowiązuje do 2014 r.[1][7].

Wcześniej, od 14.11.1945 r. do 22.12.1952 r., nazwę ulicy hrabiego Aleksandra Fredry nosił odcinek ulicy Świdnickiej, od ulicy Podwale do ulicy Powstańców Śląskich[10].

Układ drogowy[edytuj | edytuj kod]

Do ulicy przypisana jest droga wewnętrzna o długości 95 m[1] klasy dojazdowej[11][12] i szerokości w liniach rozgraniczających od 9 m[13] do 10 m[14]. W ulicy wyznaczono kontrapas rowerowy[15]. Ulica objęta jest strefą ograniczenia prędkości do 30 km/h[16].

Ulice i place powiązane z ulicą hrabiego Aleksandra Fredry:

Zabudowa i zagospodarowanie[edytuj | edytuj kod]

Wschodnia strona ulicy jest w południowej części terenem otwartym sięgającym do ulicy Szewskiej[19][20]}, o powierzchni 1868 m2[21], który może zostać zabudowany pod obiekt przeznaczony dla prowadzenia wystaw i ekspozycji, a także spełniać funkcję obiektu upowszechniania kultury, widowiskowego obiektu kultury, z dopuszczeniem towarzyszącym takiemu obiektowi przeznaczeniu na biura, handel detaliczny małopowierzchniowy, gastronomię, rozrywkę, pracownie artystyczne, obiekty kształcenia i parking podziemny[20]}. W północnej części wschodniej pierzei ulicy położony jest budynek użytkowany niegdyś dla potrzeb Wydziały Farmacji Uniwersytetu Wrocławskiego[3][22][23], przy czym dopuszcza się przekształcenie istniejącej tu zabudowy dla potrzeb biur, hoteli, gastronomii, usług, obiektów kongresowych i konferencyjnych, wystaw i ekspozycji, upowszechniania kultury[23].

Zachodnia strona ulicy zajęta jest w południowej części przez zabytkowy kościół podlegający ochronie[3][4][5][6]. Północna część natomiast stanowi niezbudowany teren, na którym możliwa jest rozbudowa Gmachu Głównego Uniwersytetu Wrocławskiego, lub budowę przylegającego budynku w nawiązaniu do parametrów technicznych i rozwiązań architektonicznych istniejącego budynku zabytkowego[3][24].

Ulica położona jest w obszarze objętym programem mieszkaniowym nr 46[25].

Ochrona i zabytki[edytuj | edytuj kod]

Obszar, na którym położona jest ulica hrabiego Aleksandra Fredry, podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Starego Miasta z XIII–XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod nr. rej.: 196 z 15.02.1962 oraz A/1580/212 z 12.05.1967 r.[26][27][28]. Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii[29][30][28]. Samo miasto włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego "Stare Miasto", który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego i historycznego charakteru najstarszej części miasta[31]. Ochronę narzucają także miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, między innymi w zakresie zachowania określonych elementów budynków i kształtowania zabudowy z zachowaniem wartości kulturowych, krajobrazowych oraz historycznej kompozycji[3][32], a obszary przy tej ulicy zaliczane są do terenów o najcenniejszych walorach historyczno-architektonicznych[32].

Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki:

obiekt, położenie powstanie, nr rej.[a] foto
pierzeja zachodnia
Kościół Jezuitów z reliktami zamku książąt wrocławskich, ob. parafialny pw. Najświętszego Imienia Jezus (uniwersytecki)
plac Uniwersytecki 1[3][4][5][6]
lata 1689-1700 (na zrębach zamku cesarskiego)[3]
1689-1698[5]
9 z 16.11.1947 r.[5]A/290/85 z dn. 06.02.1962[3][4][5][6]
University Church, Wrocław.jpg
pierzeja wschodnia
Uniwersytet Wrocławski – dawny budynek farmacji, obecnie budynek nieużytkowany
ulica Grodzka 9[3][22]
1866 r.
gez, mpzp[3][22]
Grodzka, mur obronny , padma DSC 2136.JPG
zamknięcie południowej osi widokowej
Kamienica, ob. budynek Wydawnictwa Uniwersytetu Wrocławskiego
plac Uniwersytecki 15[3][5][33][34]
XVIII wiek (?), około 1870 r.[3]
XVIII-XIX wiek[5]
A/2902/164 z 15.02.1962 r.[5][33][34]
Wydawnictwo Uniwersytetu Wroclawskiego.jpg
Kamienica, obecnie budynek mieszkalno-usługowy (Salon Śląski)
plac Uniwersytecki 15a[3][35][36]
około 1895 r.
gez, mpzp[3][35][36]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 1084 (Fredry A.).
  2. Uchwała RMWr 2013 ↓, załącznik.
  3. a b c d e f g h i j k l m n SIP 2019 ↓, Gminna Ewidencja Zabytków.
  4. a b c d GEZ 2019 ↓, poz. 9503.
  5. a b c d e f g h i NID 2018 ↓, s. 210.
  6. a b c d Uchwała RMWr 2002 ↓, §27 ust. 3 pkt. 1 lit. a.
  7. a b Uchwała RMWr 2013 ↓, § 1, 3.
  8. Harasimowicz 2006 ↓, s. 414 (Kościół NIJ).
  9. Harasimowicz 2006 ↓, s. 238-239 (Gmach Gł. Uniwersyteru Wr.).
  10. Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 106 (Neue Schweidnitrzer Str.).
  11. Uchwała RMWr 2017 ↓, §17 ust. 2 pkt 1.
  12. Uchwała RMWr 2015 ↓, §18 ust. 2 pkt 1.
  13. Uchwała RMWr 2017 ↓, §17 ust. 2 pkt 4.
  14. Uchwała RMWr 2015 ↓, §18 ust. 2 pkt 3.
  15. SIP 2019 ↓, Mapa rowerowa.
  16. SIP 2019 ↓, Drogi, utrudnienia.
  17. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5821 (Uniwersytecki pl.).
  18. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 1373-1374 (Grodzka).
  19. SIP 2019 ↓, Mapa podstawowa.
  20. a b Uchwała RMWr 2017 ↓, §16.
  21. SIP 2019 ↓, Mapa własności (dz. Stare Miasto, AR_26, 7).
  22. a b c GEZ 2019 ↓, poz. 1905.
  23. a b Uchwała RMWr 2015 ↓, §17.
  24. Uchwała RMWr 2002 ↓, §27 ust. 3 pkt. 2.
  25. SIP 2019 ↓, Program mieszkaniowy.
  26. NID 2018 ↓, s. 207.
  27. GEZ 2019 ↓, poz. 68.
  28. a b Uchwała RMWr 2017 ↓, §8 ust. 2.
  29. NID 2013 ↓.
  30. MP 1994 ↓.
  31. wroclaw.pl 2018 ↓.
  32. a b Uchwała RMWr 2002 ↓, §7 pkt. 2.
  33. a b GEZ 2019 ↓, poz. 9511.
  34. a b Uchwała RMWr 2002 ↓, §32 ust. 3 pkt. 1 lit. a.
  35. a b GEZ 2019 ↓, poz. 9512.
  36. a b Uchwała RMWr 2002 ↓, §32 ust. 3 pkt. 1 lit. b.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Gminna Ewidencja Zabytków, Urząd Miejski Wrocławia, 18 kwietnia 2019 [dostęp 2019-06-03] (pol.).
  2. Jan Harasimowicz (red.), Encyklopedia Wrocławia, wyd. III poprawione i uzupełnione, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, ISBN 83-7384-561-5, ​ISBN 978-83-7384-561-9 (pol.).
  3. M.P. z 1994 r. nr 50, poz. 425 Zarządzenie Prezydenta RP z 8 września 1994 roku, 1994 [dostęp 2016-11-30] (pol.).
  4. Niemiecko-polski słownik nazw ulic, Wratislavia.net, 2012 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
  5. Park kulturowy we Wrocławiu, Oficjalny serwis Wrocławia, 2018 [dostęp 2019-06-03] (pol.).
  6. System Informacji Przestrzennej Wrocławia, Wrocław: Dział Systemu Informacji Przestrzennej Biura Rozwoju Wrocławia, 2019 [dostęp 2019-06-06] (pol.).
  7. Uchwała L/1753/02 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 4 lipca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części obszaru Starego Miasta - rejon UNIWERSYTETU WROCŁAWSKIEGO, „uchwały RMWr.”, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Akty Prawne; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 7 sierpnia 2002 r. Nr 170, poz.2415;Biuletyn Urzędowy RMW z 20 lipca 2002 r. Nr 7, poz.348, Wrocław , 4 lipca 2002 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
  8. Uchwała LII/1317/13 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 30 grudnia 2013 r. w sprawie nadania nazwy ulicy na terenie Wrocławia, „uchwały RMWr.”, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Akty Prawne; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 7 sierpnia 2002 r. Nr 170, poz.2415;Biuletyn Urzędowy RMW z 20 lipca 2002 r. Nr 7, poz.348, Wrocław , 30 grudnia 2013 [dostęp 2019-06-07] (pol.).
  9. Uchwała XIX/381/15 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 22 grudnia 2015 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Grodzkiej, Szewskiej i Aleksandra hr. Fredry we Wrocławiu, „uchwały RMWr.”, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Akty Prawne; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 2015 r. poz.6194. [Data ogłoszenia: 29 grudnia 2015 r.]; Biuletyn Urzędowy RMW z 2015 r. poz.369., Wrocław , 22 grudnia 2015 [dostęp 2019-06-10] (pol.).
  10. Uchwała XXXVII/806/17 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 23 marca 2017 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic Szewskiej, Aleksandra hr. Fredry oraz pl. Uniwersyteckiego we Wrocławiu, „uchwały RMWr.”, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Akty Prawne; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 2017 r. poz.1545. [Data ogłoszenia: 31 marca 2017 r.]; Biuletyn Urzędowy RMW z 2017 r. poz.90., Wrocław , 23 marca 2017 [dostęp 2019-06-10] (pol.).
  11. Wrocław – zespół historycznego centrum, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 18 kwietnia 2013 [dostęp 2016-11-30] (pol.).
  12. Wykaz dróg przebiegających przez miasto Wrocław, „ZDiUM/Infrastruktura/Ulice Wykaz dróg w zarządzie ZDiUM”, Ewa Iwanska, sporządziła ZDJOGA/NOXE/, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, Wrocław , 7 maja 2019 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
  13. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków, Województwo dolnośląskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 grudnia 2018 [dostęp 2019-01-25] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]