Święto Jaryły

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Święto Jaryły
Donetsk step 04 kudlaenko.jpg
Pomnik Jaryły w donieckim parku
"Украинская степь".
Dzień pomiędzy 23 a 27 kwietnia
Typ święta słowiańskie
Upamiętnia ku czci bóstwa Jaryły
Znaczenie pożegnanie zimy i powitanie wiosny,
Podobne święta Jare Święto (Jare Gody),
topienie Marzanny,
Maslenica

Święto Jaryłyświęto słowiańskie poświęcone postaci bóstwa Jaryły oraz związane z odradzającą się wiosną przyrodą[1].

Jeszcze w połowie XIX wieku na Białorusi obchodzone było pomiędzy 23, a 27 kwietnia. Zostało zniesione przez biskupa ludowego w 1765 roku[2]. Białoruski tekst z 1846 roku mówi o Jaryle, który bosonogi, z wiankiem na głowie, ubrany w białą szatę i z głową ludzką w prawej ręce, a z kłosem żyta w lewej jedzie na białym koniu. Głowa, symbolizować miała starego Jaryłę, którego detronizuje nowy Jaryło, czyli nadchodzący nowy rok. 27 kwietnia najpiękniejszą i najpracowitszą dziewczynę (lub kukłę[3]) ubierano na biało i sadzano na białym koniu uwiązanym do słupa. Otaczała ją gromada dziewcząt, która śpiewała:

Quote-alpha.png
Włóczył się Jaryło, Po całym świecie, Rodził żyto w polu, Płodził ludziom dzieci, A gdzież on nogą, Tam żyto kopą, A gdzież on na ziarnie, Tam kłos zakwitnie[4].

Po tańcach i tak zwanym korowodzie, następował pierwszy siew. Święto kończyło się uroczystą ucztą z elementami orgiastycznymi. W folklorze Słowian zachodnich brak jest Święta Jaryły, natomiast pożegnanie zimy związane było ze śmiercią Marzanny - bóstwa symbolizującego zimę, chodzono z Maikiem, Nowym Latem (jego symbolem był czubek drzewa iglastego) lub z kogutem (ptak solarny, symbol nowego dnia, zmartwychwstania)[1][2].

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Łuczyński Michał. Semantyka obrzędów wiosennych związanych z Marzanną i Jaryłą. „Respectus Philologicus”. 10(15)/2006. WIlno: Uniwersytet Wileński, Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach. ISSN 1392-8295. 
  2. 2,0 2,1 Andrzej Szyjewski: Religia Słowian. Kraków: WAM, 2003. ISBN 8373182055. 
  3. Jerzy Strzelczyk: Mity, podania i wierzenia dawnych Słowian. Poznań: Rebis, 1998. ISBN 8371206887. 
  4. Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 9788323502340. 
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj