Dzidzileyla

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Dzidzileyla, Dzidzilejla, Dzidzilela – rzekoma bogini słowiańska pojawiająca się w panteonie Jana Długosza jako odpowiednik Wenery. Długosz opisał Dzidzileylę tymi słowami:

Quote-alpha.png
Wenerę nazywali Dzidzileylą i mieli ją za boginię małżeństwa, więc też upraszali ją o błogosławienie potomstwem i darowanie im obfitości synów i córek. (cyt. za: Jana Długosza Roczniki czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego, red.:J. Dąbrowski, Warszawa 1961).

Postać ta, podobnie jak Jesza czy Łada trafiła do panteonu Długoszowego najprawdopodobniej skutkiem nieporozumienia jako jakiś niezrozumiały dla autora archaizm. Niewykluczona jest jednak ewentualna analogia do Dodoli[1]. W postanowieniach XV-wiecznych synodów jest mowa o czczeniu przez lud bóstwa Leli bądź Ileli; zdaniem Henryka Łowmiańskiego Długosz zapożyczył tę nazwę, zniekształcając ją. Podobnie Jakub Zielina. On również podaje, że Długosz upatruje w Dzidzileli dziewicy i matrony jednocześnie, podkreśla przy tym, że kronikarz wiąże z nią bajkową postać o nazwie Lilia – Lelka - Lela, w tej z kolei widząc zamiennie Artemidę - Dianę lub Wenerę. Sam Zielina jednak nie utożsamia tych dwu postaci, rozłącza je wręcz, chcąc widzieć w Leli młodą słowiańską dziewczynę, Dzidzileli pozostawiając zaś rolę matrony - Wenery[2].

Przypisy

  1. Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2006, s. 196. ISBN 83-235-0234-X.
  2. Jakub Zielina: Wierzenia Prasłowian; Kraków; Wydawnictwo PETRUS; 2011; s. 95 i nst. ISBN 978-83-7720-108-4

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]