1563
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rok 1563 / MDLXIII
stulecia: XV wiek ~ XVI wiek ~ XVII wiek
lata: 1553 « 1558 « 1559 « 1560 « 1561 « 1562 « 1563 » 1564 » 1565 » 1566 » 1567 » 1568 » 1573
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
- 7 lipca – Zygmunt August wydał w Wilnie przywilej dopuszczający prawosławnych do najwyższych urzędów Wielkiego Księstwa Litewskiego.
- Rozpoczęła się wojna o Inflanty między Polską, Rosją i Szwecją.
- Postanowiono, że Prusy Książęce mają być przekazane Hohenzollernom brandenburskim po śmierci aktualnego władcy, Albrechta Fryderyka, który był chory psychicznie. Stało się to w 1618 roku.
Wydarzenia na świecie [edytuj]
- 19 stycznia – na zlecenie sprzyjającego reformacji księcia-elektora Palatynatu Fryderyka rozpoczął się druk Katechizmu Heidelberskiego - jednej z „trzech form jedności” kontynentalnych kościołów reformowanych.
- 19 marca – Francja: wydany przez regentkę Katarzynę Medycejską edykt z Amboise zakończył I wojnę z hugenotami, rozpoczętą rok wcześniej mordem na francuskich protestantach.
- 30 maja – I wojna północna: zwycięstwo floty szwedzkiej nad duńską w bitwie pod Bornholmem.
- 5 października – podpisano w Kopenhadze sojusz polsko-duński na mocy którego oba państwa zobowiązały się wspólnie wystąpić przeciwko Szwecji i Rosji.
- 4 grudnia – zakończono obrady soboru trydenckiego.
- Został wydany edykt tolerancyjny dla Hugenotów w Saint Germain en Laye. Zaraz po tym wydarzeniu Hugenoci zostali zmasakrowani w Wassy. Początek wojen religijnych we Francji.
Urodzili się [edytuj]
- 25 sierpnia – Thomas Fritsch (kompozytor), niemiecki kompozytor przełomu renesansu i baroku (zm. 1620).
- 4 września – Wanli, trzynasty cesarz Chin z dynastii Ming (zm. 1620).
- 13 października – Franciszek Caracciolo, prezbiter, święty katolicki (zm. 1608).
- 11 listopada – Marcin Śmiglecki, polski filozof, logik i teolog, polemista religijny, jezuita (zm. 1618).
- Andrzej Batory – książę Siedmiogrodu, biskup warmiński, kardynał (zm. 1599).
- Orazio Gentileschi – włoski malarz okresu baroku, caravaggionista (zm. 1639).
- Hans Henneberger – malarz w Królewcu (zm. 1601)
- Marcin Kazanowski (1563-1636) – hetman polny koronny (zm. 1636).
- Jan Huygen van Linschoten – holenderski kupiec, żeglarz i odkrywca (zm. 1611).
- Michael Drayton – poeta angielski (zm. 1631).
- Carolus Piso – lekarz francuski (zm. 1633).
- Polidor Plasden – święty katolicki, ksiądz, męczennik (zm. 1591).
- Daniel Sigonius – ksiądz, dziekan dekanatu lelowskieg (zm. 1638).
- Johann Speymann – kupiec i burmistrz Gdańska (zm. 1625).
- Hendrick Cornelisz Vroom – holenderski malarz, grafik, ilustrator i projektant gobelinów (zm. 1640).
- Piotr Młodszy Wężyk Widawski – polski poeta (zm. 1605).
Zmarli [edytuj]
- 8 stycznia – Andrzej Batory (zm. 1563), szlachcic węgierski, marszałek nadworny.
- 12 stycznia – Makary (metropolita Moskwy), metropolita Moskwy i Wszechrusi (ur. 1482).
- 2 lutego – Hans Neusiedler, niemiecki kompozytor i wirtuoz gry na lutni pochodzenia węgierskiego (ur. 1508).
- 4 lutego – Wilhelm Hohenzollern (1498-1563), arcybiskup ryski (ur. 1498).
- 24 lutego – Franciszek de Guise, drugi książę de Guise (ur. 1519).
- 28 marca – Henricus Glareanus, szwajcarski humanista, historyk, muzyk i poeta (ur. 1488).
- 12 maja – Jan Ocieski, kanclerz wielki koronny (ur. 1501).
- 18 sierpnia – Étienne de La Boétie, radca parlamentu Bordeaux, przyjaciel Montaigne’a (ur. 1530).
- 31 sierpnia – Giovanni Angelo di Montorsoli, włoski rzeźbiarz, uczeń Michała Anioła (ur. 1506).
- 20 października – Pankraz Labenwolf, niemiecki ludwisarz renesansowy (ur. 1492).
- 22 października – Diego de Siloé, hiszpański architekt i rzeźbiarz renesansowy (ur. 1490).
- 5 listopada – Jan II Jakub Heraklid Despot, hospodar Mołdawii (ur. 1511).
- 11 listopada – Francesco Salviati (malarz), włoski malarz okresu manieryzmu (ur. 1510).
- 1 grudnia – Andrea Schiavone, włoski malarz i grafik okresu manieryzm (ur. 1510).
- 5 grudnia – Guriasz (Rugotin), pierwszy prawosławny biskup kazański, święty prawosławny (ur. 1510).
- grudzień – Jan Baptysta Tęczyński – wojewoda bełski (1563) i starosta lubelski (ur. 1540).
- Petrus Artopoeus – niemiecki działacz reformacyjny i teolog luterański (ur. 1491).
- Daði Guðmundsson – islandzki szlachcic i dowódca (ur. 1485).
- Jan Domanowski – biskup żmudzki, wikariusz i oficjał generalny kapituły wileńskiej (ur. 1500).
- Jakub Lubelczyk – polski działacz reformacyjny, pisarz, tłumacz i poeta, pastor kalwiński (ur. 1530).
- Stanisław Mateusz Stadnicki – zagorzały zwolennik reformacji – najpierw luteranizmu, potem kalwinizmu.
- Dymitr Wiśniowiecki Bajda – awanturnik kozacki (ur. 1516)
