Jan II Zygmunt Zápolya
| Jan II Zygmunt Zápolya król Węgier, książę Siedmiogrodu |
|
 |
|
| (anty)król Węgier | |
| Okres panowania | od 1540 (1559) do 1570 |
| Poprzednik | Jan Zápolya |
| Następca | zrzeczenie na rzecz Maksymiliana II |
| książę Siedmiogrodu | |
| Okres panowania | od 1570 do 1571 |
| Poprzednik | nowy tytuł |
| Następca | Stefan Batory |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Zápolyowie |
| Urodzony | 7 lipca 1540 |
| Zmarł | 14 marca 1571 |
| Ojciec | Jan Zápolya |
| Matka | Izabela Jagiellonka |
Jan Zygmunt (ur. 7 lipca 1540 w Budzie, zm. 14 marca 1571 w Gyulafehérvár, obecnie Alba Iulia) – pierwszy książę Siedmiogrodu, antykról Węgier w latach 1559-1571.
Syn króla węgierskiego, Jana Zápolyi oraz Izabeli Jagiellonki, córki króla Polski Zygmunta I Starego. Już w 1540 roku, na zgromadzeniu narodowym w Rákos, wybrano go następcą tronu jako Jana II, ale nie koronowano. Jego władza obejmowała wschodnie rejony kraju.
25 maja 1541 roku, prawdopodobnie na skutek wstawiennictwa Roksolany, sułtan Sulejman Wspaniały przekazał Siedmiogród Janowi Zygmuntowi - swemu "przybranemu synowi". W jego imieniu do 1551 roku władzę w Siedmiogrodzie sprawował brat Jerzy Martinuzzi (węg. Martinuzzi Fráter György) - biskup Wielkiego Waradynu (obecnie Oradea), a następnie przeszła ona w ręce Izabelli, która sprawowała władzę aż do swojej śmierci w 1559 roku. Jan II Zygmunt był wykształconym człowiekiem, mówił ośmioma językami, był miłośnikiem książek, finansował pobyt Bálinta Bakfarka w Siedmiogrodzie.
Swoboda wyznania[edytuj]
Jan Zygmunt urodził się jako katolik. Pod wpływem swojego lekarza nadwornego, Jerzego Blandraty, przeszedł na luteranizm, a następnie na kalwinizm. W dorosłym życiu znaczny wpływ wywarł na niego Ferenc Dávid, który przyczynił się do tego, że Jan Zygmunt zmarł jako unitarianin. Istotnym posunięciem władcy było ogłoszenie wolności wyznania, do czego doszło w 1568 roku, podczas zgromadzenia narodowego w Torda. W ten sposób reformacja w Siedmiogrodzie umocniła się i uformował się system czterech akceptowanych wyznań.
Umocnienie Księstwa Siedmiogrodzkiego[edytuj]
W 1562 roku doszło do krwawego stłumienia buntu Seklerów. W 1566 roku Jan Zygmunt otrzymał od sułtana Sulejmana dokument-przymierze (węg. szövetség-levél), który dawał mieszkańcom Siedmiogrodu prawo do swobodnego wyboru władcy. Na mocy układu w Spirze z 1570 roku Jan Zygmunt zrzekł się tytułu królewskiego i jako pierwszy używał tytułu księcia Siedmiogrodu. Kształtował się kierunek polityki zagranicznej, zgodnie z którym Siedmiogród tylko wówczas mógł żyć w pokoju, jeśli będzie tolerować "przyjaźń" zarówno Habsburgów, jak i Turków (polityka lawirowania między Habsburgami a sułtanem). Za panowania Jana Zygmunta ukształtował się zasięg wpływów władzy książęcej w Siedmiogrodzie. Językiem prawodawstwa był język węgierski.
Jan Zygmunt zmarł 14 marca 1571 roku, w cztery dni po ratyfikacji układu w Spirze. Wraz z jego śmiercią wymarł ród Zápolyich.
Linki zewnętrzne[edytuj]
| Poprzednik Jan Zápolya |
.svg) |
hrabia Siedmiogrodu 1540-1570 |
|
Następca tytuł się przekształcił |
| Poprzednik tytuł dopiero powstał |
|
książę Siedmiogrodu 1570-1571 |
|
Następca Stefan Batory |
