Aérospatiale Puma

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aérospatiale Puma
Aérospatiale Puma
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Producent Sud Aviation
Typ średni śmigłowiec transportowy
Konstrukcja półskorupowa, całkowicie metalowa, podwozie kołowe trzypunktowe, chowane
Załoga 3
Dane techniczne
Napęd SA 330G/F: 2 × Turboméca Turmo IIIC4 turbowałowe
SA 330J: 2 × Turboméca Turmo IVC turbowałowe
Moc SA 330G/F: 1435 KM (1070 kW) każdy
SA 330J: 1575 KM (1175 kW) każdy
Wymiary
Średnica wirnika 15 m
Długość kadłuba 18,15 m
Wysokość 5,14 m
Masa
Własna 3766 kg
Startowa 7400 kg
Osiągi
Prędkość maks. 258 km/h
Wznoszenie maks. w locie pionowym 552 m/min
Pułap 4800 m
Zasięg 550 km
Dane operacyjne
Użytkownicy
Brazylia, Kamerun, Chile, Ekwador, Etiopia, Francja, Gabon, Gambia, Hiszpania, Indonezja, Irak, Kenia, Kuwejt, Liban, Malawi, Meksyk, Nepal, Nigeria, Pakistan, Portugalia, Rumunia, Republika Południowej Afryki, Senegal, Sudan, Togo, Wielka Brytania, Wybrzeże Kości Słoniowej, Zair, Zjednoczone Emiraty Arabskie
Rzuty
Rzuty samolotu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Aérospatiale SA 330 Puma – średni, dwusilnikowy śmigłowiec transportowy zaprojektowany i produkowany przez francuską firmę Sud Aviation, a później przez koncern Aérospatiale przy współpracy brytyjskiej firmy Westland Helicopters.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Śmigłowiec powstał na zamówienie L'Aviation Légère de l'Armée de Terre – (ALAT) (fr. Lekkie lotnictwo wojsk lądowych) potrzebującej średniego śmigłowca transportowego mogącego działać w każdych warunkach pogodowych w dzień i w nocy. Wymagano także zdolności do lotów w różnych klimatach.

Pierwszy z dwóch prototypów śmigłowca oznaczonego jako SA 330 Puma wzbił się w powietrze 15 kwietnia 1965 roku. Łącznie zbudowano sześć przedprodukcyjnych egzemplarzy, z których ostatni został oblatany 30 lipca 1968 roku.

Kadłub Pumy był konstrukcji półskorupowej całkowicie metalowej z dwoma silnikami zamontowanymi u góry. Napęd przenoszony był z silników poprzez przekładnie główną na wał czterołopatowego wirnika głównego. Belka ogonowa ma konstrukcję skorupową i zakończona jest pięciołopatowym wirnikiem zamocowanym z prawej strony i stabilizatorem poziomym z lewej. Podwozie śmigłowca stanowią trzy wciągane dwukołowe golenie

Pierwszy produkcyjny SA 330 Puma opuścił fabrykę w sierpniu 1968 roku, a 25 kwietnia 1978 wersja SA 330J stała się pierwszym śmigłowcem poza ówczesnym Związkiem Radzieckim posiadającym certyfikat do działań we wszystkich warunkach klimatycznych włącznie z arktycznymi.

W roku 1967, śmigłowiec Puma został przyjęty na wyposażenie RAFu jako taktyczny śmigłowiec transportowy pod oznaczeniem Puma HC Mk.1. Rezultatem tej decyzji było podjęcie kooperacji w produkcji śmigłowca przez firmy Aérospatiale i Westland Helicopters z Wielkiej Brytanii.

Do zakończenia produkcji przez Aérospatiale w 1967 roku wyprodukowano 697 egzemplarzy śmigłowca SA 330 Puma. Jego następcą stała się ulepszona wersja AS 332 Super Puma produkowana już przez konsorcjum Eurocopter Group.

Różne wersje śmigłowca Puma były montowane lub produkowane na licencji przez Atlas Aircraft Corporation w RPA, IAR w Rumunii i IPTN w Indonezji.

Wersje śmigłowca Puma[edytuj | edytuj kod]

Wersje Aérospatiale[edytuj | edytuj kod]

  • SA 330A: Prototyp, początkowo nazywany Alouette IV.
  • SA 330B: Pierwsza wersja produkcyjna.
  • SA 330 Orchidee: SA 330 zmodyfikowana wersja do przenoszenia systemu radarowego Orchidee należąca do armii francuskiej.
  • SA 330C: Pierwsza wersja eksportowa.
  • SA 330E: Wersja produkowana przez Westland Helicopters dla RAF-u oznaczona jako HC Mk 1. W służbie od 1971 roku.
  • SA 330F: Pierwsza cywilna wersja eksportowa z silnikiem turbinowym Turboméca Turmo IIIC4.
  • SA 330G: Ulepszona cywilna wersja z silnikiem Turboméca Turmo IVC i wirnikiem głównym wykonanym z kompozytów.
  • SA 330H: Ulepszona wersja dla armii francuskiej i eksportowa wersja z silnikiem Turboméca Turmo IVC i wirnikiem głównym wykonanym z kompozytów.
  • SA 330J: Ulepszona cywilna wersja transportowa.
  • SA 330L: Ulepszona wersja przystosowana do gorących klimatów.
  • SA 330Z: Prototyp z wirnikiem ogonowym typu fenestron (typu wentylatorowego).
Westland Puma HC1 należący do RAF-u

Wersje innych producentów[edytuj | edytuj kod]

  • Atlas Aircraft Corporation Oryx: Przerobiona i ulepszona wersja SA 330 Puma produkowana dla Sił Zbrojnych RPA.
  • ICA IAR 330 L: SA 330 Puma budowana na licencji w Rumunii przez ICA. Taka sama jak SA 330L Aérospatiale.
  • IPTN NAS 330J: Wersja montowana w Indonezji przez IPTN pod lokalnym oznaczeniem NAS 330J i oznaczeniem Aérospatiale SA 330J. Zbudowano łącznie 11 egzemplarzy.
  • Westland Puma HC Mk. 1: Wersja SA 330E montowana przez Westland Helicopters dla RAF-u.

Uzbrojenie[edytuj | edytuj kod]

Różne typy uzbrojenia podwieszanego i montowanego w kabinie, takiego jak karabiny maszynowe 7,62 mm i 20 mm działka automatyczne

Filmy[edytuj | edytuj kod]

Śmigłowiec Puma można zobaczyć w amerykańskich filmach akcji Rambo II i Rambo III gdzie odpowiednio ucharakteryzowany jest używany jako Mi-24.