Dassault Mirage III

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mirage III
Mirage III
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Producent Dassault
Typ myśliwiec
Konstrukcja dolnopłat w układzie delta o skosie skrzydeł 60°; metalowa półskorupowa z podwoziem chowanym
Załoga 1
Historia
Data oblotu 17 listopada 1956
Lata produkcji 1956-1982
Egzemplarze 870
Dane techniczne
Napęd silnik turboodrzutowy SNECMA Atar 9C
Ciąg 62,80 kN
Wymiary
Rozpiętość 8,22 m
Długość 14,77 m (IIIC)
15,03 m (IIIE)
Wysokość 4,5 m
Powierzchnia nośna 34,85 m²
Masa
Własna 6660 kg
Startowa 11790 kg
Zapas paliwa 2940 l
Osiągi
Prędkość maks. 2230 km/h 2,15 Ma
Prędkość wznoszenia 5000 m/min
Pułap 17 km
Zasięg 2400 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 działka DEFA-552 kal. 30 mm,
kierowane pociski powietrze-powietrze:
R550 Magic, AIM-9 lub Shafrir,
1 × Matra R530 lub R511
pociski niekierowane:
2 × Matra JL-100 (19 × SNEB 68mm każdy)
lub 4 × Matra 155 (18 × SNEB 68mm każdy)
bomby:
6 × 450 kg bomb
(do 3000 kg na 6 podwieszeniach)
1 × bomba atomowa AN-52
Użytkownicy
Dassault Mirage III Operators.png
Rzuty
Rzuty samolotu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Dassault Mirage III – ponaddźwiękowy samolot myśliwski produkcji francuskiej zbudowany w układzie skrzydła delta, bez usterzenia poziomego. Wersję szturmową opartą na Mirage III nazwano Mirage 5.

Projektowanie samolotu rozpoczęto w 1954. Pierwszą wersją Mirage III był prototyp Mirage I, który oblatano 25 czerwca 1955 r. Po udanych próbach rozpoczęto produkcję seryjną Mirage III w 1956 r. Różne wersje samolotu brały udział w wojnie sześciodniowej w 1967, wojnie indyjsko-pakistańskiej w 1971, wojnie Jom Kippur w 1973 i w wojnie falklandzkiej w 1982. Samolot produkowano na licencjach w: Szwajcarii, Belgii i Australii. Głównym rynkiem zbytu dla produkcji eksportowej były kraje Afryki i Ameryki Południowej, był użytkowany w 21 krajach. Produkcję zakończono w 1982 r.,gdy zastąpił go Dassault Mirage 2000, ale starsze modele były modernizowane.

Sukcesy samolotu podczas wojny sześciodniowej zaowocowały uruchomieniem przez Izrael produkcji własnych wersji samolotu budowanych przez Israel Aerospace Industries: Nesher (Mirage 5) i Kfir, także RPA stworzyła w wyniku głębokiej przebudowy posiadanych Mirage III wersje Atlas Cheetah. Zarówno Kfiry i Cheetah są nadal wykorzystywane w Ameryce Południowej.

Ostatnimi użytkownikami samolotów Mirage III są Pakistan z ok. 80 maszynami, które zamierza eksploatować do 2015 roku oraz Argentyna z 10 Mirage IIIEA/DA, która powinna wycofać je do 2016. Ponadto Mirage 5 są używane w Pakistanie, Egipcie i Argentynie.

Wersje samolotu[edytuj | edytuj kod]

  • M.D.550 Mystere-Delta – demonstrator myśliwca ze skrzydłem delta, napędzany dwoma silnikami M.D.30.
  • Mirage I – pierwszy prototyp z dwoma silnikami M.D.30R.
  • Mirage II – powiększony prototyp Mirage I z dwoma silnikami Turbomeca Gabizo.
  • Mirage III-001 – docelowy prototyp z pojedynczym silnikiem Atar 101G2.
  • Mirage IIIA – 10 przedseryjnych samolotów testowych z silnikiami Atar 9B, bez uzbrojenia lub radaru.
  • Mirage IIIB – dwumiejscowy myśliwiec treningowy, pozbawiony radaru, dla Francji zbudowano 1 prototyp i 27 seryjnych IIIB i 3 inne wersje oraz 3 wersje eksportowe.
    • Mirage IIIB-1 – egzemplarze testowe/treningowe, 5 sztuk.
    • Mirage IIIB-2(RV) – samoloty treningowe z sondą do pobierania paliwa w locie, umieszczoną w nosie samolotu, do szkolenia pilotów Mirage IV, 10 sztuk dla Francji.
    • Mirage IIIB-SV – zmodyfikowany IIIB z systemem fly-by-wire rozwijanym na potrzeby programu Mirage 2000.
    • Mirage IIIBE – dwumiejscowa wersja Mirage IIIE, identyczna z Mirage IIID, 20 sztuk dla Francji.
    • Mirage IIIBJ – 5 dwumiejscowych myśliwców dla Izrela, 3 dostarczon w 1966, a 2 w 1968 (ostatni służył jako testbed do badań w locie dla programu IAI Kfir).
  • Mirage IIIC – seryjny myśliwiec przechwytujący, działający niezależnie od warunków atmosferycznych, z silnikiem Atar 9B-3 (59 kN) oraz rakietowy pomocniczy silnik startowy SEPR 841 o ciągu 16 kN, radarem Cyrano I, uzbrojony w 2 działka DEFA 552, 2 pociski AIM-9 pod skrzydłami i jeden pocisk Matra R530 pod kadłubem (w początkowym okresie Matra R511), zbudowano 95 sztuk dla Francji oraz 3 wersje eksportowe:
    • Mirage IIICJ – pierwszy wariant eksportowy, od 1961 zbudowano 72 sztuki dla Izraela, w tym 2 dostarczone w 1964, które mogły przenosić nos z zasobnikiem rozpoznawczym od Fairchild produkcji USA, oznaczane także jako IIIRJ, silnik Atar 9C (60,8 kN), zbiornik paliwa w miejscu silnika pomocniczego, uzbrojone w izrealskie pociski Shafrir.
    • Mirage IIICS – unikatowy egzemplarz testowy dla Szwajcarii.
    • Mirage IIICZ – wersja eksportowa dla RPA, zbudowano 16 sztuk.
  • Mirage IIID – dwumiejscowa wersja myśliwca IIIE, 16 sztuk wyprodukowano dla Australii oraz 11 wersji eksportowych.
  • Mirage IIIE – myśliwiec z polepszonymi własnościami do atakowania celów naziemnych, silnik Atar 9C-3 (60,8 kN), radar Cyrano II, samolot wydłużono o 30 cm dla pomieszczenia nawigacyjnego radaru dopplerowskiego, system nawigacyjny TACAN, pociski AIM-9 zastąpiły rodzime R550 Magic, 183 sztuki dla Francji oraz 8 wersji eksportowych.
  • Mirage IIIR – wersja rozpoznawcza na bazie IIIE, radar Cyrano zastąpiono pięcioma aparatami OMERA 31, nadal uzbrojone w działko DEFA i pociski na podczerwień, zbudowano 50 IIIR dla Francji oraz 3 wersje eksportowe.
    • Mirage IIIRD – wersja z dodanym nawigacyjnym radarem dopplerowskim, zbudowano 20 sztuk dla Francji.
    • Mirage IIIRP – wersja Mirage IIIR dla Pakistanu, zbudowano 13 sztuk.
    • Mirage IIIRZ – wersja Mirage IIIR dla RPA, zbudowano 4 sztuki.
    • Mirage IIIR2Z – wersja IIIRZ dla RPA z silnikiem Atar 9K-50, zbudowano 4 sztuki.
  • Mirage IIIK – Mirage III proponowany Royal Air Force, silnik Rolls-Royce Spey.
  • Mirage IIIM – anulowana wersja przewidziana dla francuskich lotniskowców.
  • Mirage IIIT – samolot przebudowany do testowania silników SNECMA TF-104 i TF-106 (zmodyfikowane Pratt & Whitney JTF-10), z którymi testowano później Mirage IIIV.
  • Mirage IIIX lub 3NG – zaproponowany wariant myśliwca czwartej generacji.
  • Mirage 5 – szturmowa wersja Mirage IIIE. Oblatano go 19.05. 1967.

Warianty licencyjne[edytuj | edytuj kod]

  • Mirage IIIO – wariant budowany na licencji w Australii.
    • Mirage IIIOA – wariant myśliwca do atakowania celi powierzchniowych, zbudowano 52 sztuki.
    • Mirage IIIOF – wariant myśliwca przechwytującego, zbudowano 48 sztuk.
    • Mirage IIIO ROSE I – 33 myśliwce IIIO odkupione przez Pakistan zmodernizowane przez Sagem jako myśliwce wielozadaniowe, radar Grifo M3, HUD, HOTAS, wielofunkcyjny wyświetlacz, zintegrowane z AIM-9L, później dodano sondę do tankowania w locie.
  • Mirage IIIS – wariant budowany na licencji w Szwajcarii, radar Hughes TARAN 18, uzbrojony w pociski AIM-9 i AIM-4 Falcon, ogółem 36 sztuk.
  • Mirage IIIRS – wersja rozpoznawcza IIIS, budowana na licencji w Szwajcarii, ogółem 18 sztuk.

Awionika[edytuj | edytuj kod]

Użytkownicy Dassault Mirage III/5/50[edytuj | edytuj kod]

Mirage IIID
Mirage IIIE
Mirage 5F
Mirage IIICJ
Mirage IIIRS
Mirage IIICZ

Zbudowano 1422 samoloty serii Mirage III i Mirage 5, w tym: 468 dla Armée de l’air, 671 na eksport oraz 266 na licencji w Australii, Belgii i Szwajciarii, nie uzwględniając produkowanych przez Izrael pod nazwą IAI Nesher Mirage 5.

Podobne konstrukcje[edytuj | edytuj kod]

Źródła[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia multimedialna PWN „Technika”, 2000.