Nandrolon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Nandrolon
Nandrolon
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C18H26O2
Masa molowa 274,40 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 434-22-0
PubChem 9904[2]
Podobne związki
Pochodne cykloheksylopropionian, cyklopentanopropionian, dekanian, fenylopropionian, heksanian, heksyloksyfenylopropionian, propionian, undekanian, wodorobursztynian, laurynian, sól sodowa siarczanu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC A14 AB01
S01 XA11
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Nandrolon (19-nortestosterone) – organiczny związek chemiczny z grupy sterydów anabolicznych, lek o działaniu anabolicznym i androgennym. Dostępny handlowo w postaci estrów. Spośród 11 pochodnych nandrolonu najczęściej spotykany jest dekanian, rzadziej fenylopropionian. W Polsce występował w latach 80. i 90. XX w. wieku jako fenylopropionian pod nazwą Nerabolil (Gedeon Richter, 25 mg) importowany z Węgier. Obecnie oficjalnie dostępna jest pochodna dekanianowa pod nazwą Deca-Durabolin (50 mg, Organon) oraz siarczan Keratyl (5 ml, Bausch & Lomb).

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Jak większość sterydów anabolicznych przyspiesza syntezę białek, zwiększa mineralizację i rozrost kości, pobudza łaknienie. Podany doustnie nie działa.

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Zalecany jest w stanach ujemnego bilansu azotowego, np. w okresie przed i pooperacyjnym, przy osteoporozie, gośćcu, złamaniach, oparzeniach, po radioterapii, w stanach niedożywienia i wyniszczenia oraz rekonwalescencji. Najbardziej jest rozpowszechniony w postaci iniekcji domięśniowych, jednak produkowane są również preparaty stosowane domiejscowo, tj. krople do oczu stosowane w wypadku potrzeby przyspieszenia gojenia powierzchni gałki ocznej.

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Ogólnie, przeciwwskazania i działania niepożądane są takie same jak w wypadku testosteronu. Może wzmagać działanie leków przeciwzakrzepowych i insuliny.

Środek dopingujący[edytuj | edytuj kod]

Nandrolon, ze względu na swoje korzystne właściwości, jest jednym z najbardziej popularnych środków dopingujących używanych w sporcie wyczynowym[3]. Najczęściej jest to Deca-Durabolin (dekanian). Jest on jednak dość długo wykrywalny w organizmie, co w przeszłości było przyczyną wielu "afer" antydopingowych. W historii walki z dopingiem w sporcie światowym, najgłośniejsze przypadki wykrycia tego specyfiku związane były z następującymi nazwiskami:

  • Ralf Möller – aktor i czołowy niemiecki kulturysta, którego zdyskwalifikowano po wykryciu nandrolonu na zawodach Arnold Classic w 1990[4];
  • Francois Botha – bokser zawodowy, mistrz świata organizacji IBF i WBF u którego nandrolon wykryto po zwycięskiej walce o mistrzostwo świata IBF w 1995[5];
  • Daniel Plaza – hiszpański lekkoatleta, mistrz olimpijski z Barcelony w 1992 roku i dwukrotny olimpijski medalista, nandrolon wykryto u niego w 1996 roku[6];
  • Petr Korda – czeski tenisista, wykrycie nandrolonu w badaniu przeprowadzonym po wygraniu Australian Open w 1998 roku[7];
  • Linford Christie – brytyjski sprinter i mistrz olimpijski z 1992 roku, u którego nandrolon wykryto w 1999 roku[8];
  • Roger Clemens – amerykański bejsbolista, u którego wykryto nandrolon po rozgrywkach ligowych w 2000 roku[9];
  • Guillermo Coria – argentyński tenisista u którego nandrolon wykryto u progu jego kariery w 2001. 19-letniego wtedy gracza ATP ukarał 2-letnią dyskwalifikacją, skrócona po odwołaniu do 7 miesięcy[10].
  • Josep Guardiola – hiszpański trener i były piłkarz u którego nandrolon wykryto w 2001 roku (skazany na 4-miesięczną dyskwalifikację, w 2007 roku oczyszczony z zarzutów)[11].
  • Barry Bonds – amerykański baseballista, który w 2006 roku przyznał się do stosowania nandrolonu od 1999 roku[12];
  • Shoaib Akhtar – pakistański krykiecista, u którego specyfik ten wykryto w 2006 roku[13];
  • Sean Sherk – mistrz MMA organizacji UFC z 2006 roku, którego pozbawiono tytułu po wykryciu nandrolonu[14];
  • Royce Gracie – brazylijski mistrz sztuk walki, nandrolon wykryto w jego organizmie w 2007 roku, w wyniku badania przeprowadzonego przed galą Dynamite!! w Los Angeles[15];
  • Juan Dixonkoszykarz NBA u którego środek ten wykryto w 2009 roku[16].

Specyfik ten wykrywano również u polskich sportowców, m.in. u długodystansowca Antoniego Niemczaka – w 1986 roku po zajęciu II miejsca w maratonie nowojorskim i ciężarowca, dwukrotnego wicemistrza olimpijskiego Szymona Kołeckiego. Obydwaj sportowcy twierdzili, ze nandrolon został im zaaplikowany bez ich wiedzy w lekach podczas rekonwalescencji (u Niemczaka po operacyjnej ekstrakcji zęba, a u Kołeckiego po operacji kręgosłupa)[17][18]. W 2006 podczas gali MMA w Stanach Zjednoczonych nandrolon wykryto u mistrza olimpijskiego w judo z Atlanty, Pawła Nastuli[19].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jan K. Bolewski, Alicja Chwalibogowska-Podlewska: Leki współczesnej terapii. Warszawa: Medical Tribune Polska, 2009, s. 537. ISBN 978-83-60135-51-8.

Przypisy

  1. Nandrolon (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  2. Nandrolon – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. Coraz więcej przypadków dopingu (pol.). W: Gazeta.pl [on-line]. 2009-09-06. [dostęp 12 sierpnia 2011].
  4. Jacek Korczak-Mleczko. Rzeź tytanów. „Magazyn Kulturystyczny Jacek”. Nr 5 (czerwiec 1990). Kołobrzeg: OCS "Jacek". ISSN 0867-1192. 
  5. Botha's positive drug test (ang.). W: The Independent [on-line]. 1996-01-13. [dostęp 2011-02-06].
  6. Matthew Moore: Sporting drugs test failures: eight most unusual explanations, from veal to Vicks inhalers (ang.). W: The Telegraph [on-line]. 2010-09-30. [dostęp 2011-02-06].
  7. Ed Toombs: Petr Korda's Steroid Scandal (ang.). W: On The Line Tennis Magazine [on-line]. [dostęp 2011-02-06].
  8. Christie suspended after drugs shock (ang.). W: BBC News [on-line]. 1999-08-04. [dostęp 2011-02-06].
  9. All-Star Roster Shows Up on Mitchell Report (ang.). W: The Washington Post [on-line]. 2007-12-13. [dostęp 2011-02-06].
  10. Witaminki za 10 mln dol.? (pol.). W: Gazeta.pl [on-line]. 2007-06-13. [dostęp 12 sierpnia 2011].
  11. Włosi wznawiają sprawę dopingu Guardioli (pol.). W: Soprt.Pl [on-line]. 2009-07-31. [dostęp 12 sierpnia 2011].
  12. Jeff Pearlman: Great Wasn't Good Enough (ang.). W: ESPN Sports [on-line]. 2006-03-26. [dostęp 2011-02-06].
  13. Osman Samiuddin: A tale of intrigue, injuries and incidents (ang.). W: ESPN cricinfo [on-line]. [dostęp 2011-02-06].
  14. Kris Karkoski: Sean Sherk, I Told Ya So (ang.). W: Mmafrenzy.com [on-line]. 2007-12-05. [dostęp 2011-02-06].
  15. David A. Avila: Royce Gracie Suspended, Fined For Steroids (ang.). W: The Sweet Science [on-line]. 2007-06-13. [dostęp 2011-02-06].
  16. Former NBA player banned after steroid te (ang.). W: USA Today [on-line]. 2010-02-13. [dostęp 2011-02-06].
  17. Bartłomiej Czekański. Kaniony nadziei. „Sportowiec”. Nr 25(1996) 1989 r., s. 17-20. Warszawa: Główny Urząd Kultury Fizycznej. ISSN 0038-8122. 
  18. Sprawa dopingu u Kołeckiego nadal otwarta (pol.). W: Sport.pl [on-line]. 2005-01-16. [dostęp 2011-02-06].
  19. Paweł Nastula na dopingu (pol.). W: Kulturystyka24 [on-line]. [dostęp 2011-02-06].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.