Rezorcyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Rezorcyna
Rezorcyna Rezorcyna
Rezorcyna
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C6H4(OH)2
Masa molowa 110,11 g/mol
Wygląd białe, słodkie ciało krystaliczne[1]
Identyfikacja
Numer CAS 108-46-3
PubChem 5054[4]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC D10 AX02
S01 AX06

Rezorcyna (E103, 1,3-dihydroksybenzen, m-hydroksyfenol), C6H4(OH)2organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, w którym dwie grupy hydroksylowe są przyłączone do pierścienia benzenowego w pozycji meta.

Właściwości fizykochemiczne[edytuj | edytuj kod]

  • Gęstość par: 3,8 (powietrze = 1)
  • Prężność pary nasyconej w funkcji temperatury:
    • lg(p) = A – B / (C+t) p[mmHg] t[C]
    • A: 7,88906
    • B: 2231,138
    • C: 169,288
  • Granice wybuchowości:
    • dolna – 1,4% obj.
    • górna – 9,8% obj.

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Hamuje wydzielanie łoju. Udrażnia ujścia gruczołów łojowych i mieszków włosowych, wygładza drobne wgłębienia i blizny potrądzikowe, usuwa przebarwienia. W małych stężeniach (1-5%) działa rozmiękczająco na naskórek, w większych (5-15%) – umiarkowanie keratolitycznie, jeszcze większych (16-25%) – silnie keratolitycznie, a w stężeniu 40% – przyżegająco (pasta rezorcynowa).

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest powszechnie stosowana jako substrat w syntezie organicznej (np. leków, klejów) i w produkcji żywic syntetycznych formaldehydowo-rezorcynolowych. Stanowi składniki farb do włosów, płynów do układania włosów oraz leków zewnętrznych o działaniu keratolitycznym i grzybobójczym (Pigmentum Castellani). Szeroko stosowana, jako składnik roztworów stosowanych w zabiegach kosmetycznych, m.in. w płynie Jessnera.

Do połowy XX wieku w niektórych krajach rezorcynę podawano doustnie jako środek odkażający w chorobach pasożytniczych, infekcjach bakteryjnych oraz w nieżycie jelit i żołądka, w dawce 300-1000 mg, najczęściej w opłatkach, rzadziej w wodnym roztworze z dodatkiem syropu pomarańczowego (w przypadku nieżytu żołądka). Rezorcyna jest skuteczna w leczeniu trądziku i wyprysków, pomimo to w wielu krajach jest niestosowana i uważana za środek przestarzały i szkodliwy. Zastosowana na duże powierzchnie skóry ulega wchłonięciu do krwiobiegu i może wywołać zatrucie typowe dla fenoli. Stosowana jednak miejscowo i rozsądnie jest bezpieczna[5][6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 339. ISBN 8371832400.
  2. Rezorcyna (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2013-07-29].
  3. Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Rezorcyna (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2010-07-10].
  4. Rezorcyna – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  5. Dr Henryk Różański: Acne „Przewodnik terapeutyczny” (pol.). [dostęp 2010-06-16].
  6. W. Grzybowska, G. Młynarczyk, A. Młynarczyk, E. Bocian i inni. [Estimation of activity of pharmakopeal disinfectants and antiseptics against Gram-negative and Gram-positive bacteria isolated from clinical specimens, drugs and environment]. „Med Dosw Mikrobiol”. 59 (1), s. 65-73, 2007. PMID 17601033. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.