Skopolamina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Skopolamina
Skopolamina
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C17H21NO4
Masa molowa 303,35 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 51-34-3
PubChem 5184[1]
DrugBank APRD00616[2]
Klasyfikacja
ATC A04 AD01
N05 CM05
S01 FA02
A04 AD51
Stosowanie w ciąży kategoria C
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Skopolamina, hioscyna, C17H21NO4 – pochodna hioscyjaminy, alkaloid tropanowy, otrzymywany m.in. z liści bielunia dziędzierzawy. W medycynie używana w postaci bromowodorku, choć częściej używa się jej butylobromku (wł. bromku N-butyloskopolaminy – np. preparat Scopolan) w przypadku zapalenia tęczówki i ciała rzęskowego oraz do rozszerzania źrenicy i paraliżu mięśni oka w celach diagnostycznych. Wykazuje słabsze działanie obwodowe od atropiny.

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Skopolamina jest zaliczana do substancji antycholinergicznych, blokuje działanie acetylocholiny w receptorze M. Działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, słabiej od atropiny. Już w małych dawkach powoduje uspokojenie, senność i otępienie. W większych powoduje stany delirium z bólem oraz ze znacznym rozszerzeniem źrenicy i paraliżem mięśni oka. Wykazuje działanie przeciwwymiotne, przeciwkonwulsyjne. Stosowana także przed zabiegami operacyjnymi, aby zapobiegać arytmii serca pod narkozą.

Jest substancją silnie toksyczną, przedawkowanie może skutkować majaczeniem, dezorientacją, halucynacjami, paraliżem i śmiercią. W połączeniu z morfiną powoduje stan "półsnu" oraz amnezję. W latach 50. była wykorzystywana przez CIA jako serum prawdy. [potrzebne źródło]

Nazwa "skopolamina" upamiętnia włoskiego lekarza i botanika G. A. Scopolego oraz nazwany na jego cześć gatunek lulecznicy kraińskiej (Scopolia carniolica Jacq.) z rodziny psiankowatych, zawierającej również skopolaminę.

Przypisy

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.