ED72

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
ED72
ED72-014 na stacji Wisła Głębce
ED72-014 na stacji Wisła Głębce
Producent Polska Pafawag Wrocław
Lata budowy 1993-1997
Układ osi 2'2'+Bo'Bo'+Bo'Bo'+2'2'
Układ wagonów r+s+s+r
Liczba miejsc siedzących 232-237
Masa służbowa 182 t
Długość całkowita 86 840 mm
Szerokość 2800 mm
Wysokość 3720 mm
Średnica kół napędnych: 1000 mm
tocznych: 940 mm
Napięcie zasilania 3 kV
Liczba i moc silników 001-007: 8×145 kW
008-021: 8×175 kW
Typ silników trakcyjnych 001-007: LKf-450
008-021: LKa-470
Moc ciągła 001-007: 1160 kW
008-021: 1400 kW
Przyspieszenie rozruchu 0,41 m/s²
Prędkość konstrukcyjna 001-021: 110 km/h
Maksymalna prędkość
eksploatacyjna
001-003, 006-021: 110 km/h
004, 005: 130 km/h
System hamulca Oerlikon
[1][2][3]
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Transport szynowy

ED72 (typ 5Bs+6Bs+6Bs+5Bs) – normalnotorowy czterowagonowy dalekobieżny elektryczny zespół trakcyjny, wyprodukowany w zakładach Pafawag we Wrocławiu w latach 1993-1997 w liczbie 21 sztuk. Seria ta stanowi rozwinięcie najpopularniejszego polskiego zespołu trakcyjnego EN57 i jego przedłużonej wersji EN71.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1993 roku Pafawag podjął się budowy pierwszego dalekobieżnego elektrycznego zespołu trakcyjnego - ED72, zaprojektowanego z myślą o obsłudze przewozów międzyregionalnych na liniach Południowej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych[2]. Jego konstrukcja bazowała na rozwiązaniach z EN57 i jego przedłużonej wersji EN71[2].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Elektryczny zespół trakcyjny serii ED72 składa się z czterech wagonów - dwóch rozrządczych i dwóch silnikowych. Wagony rozrządcze (fabryczne oznaczenie 5Bs) są wagonami skrajnymi i oznaczane są na PKP jako ra i rb (wagon rozrządczy a i b). Wagony silnikowe (fabryczne oznaczenie 6Bs) znajdują się w środku składu i noszą oznaczenia sa i sb (wagon silnikowy a i b). Wagony są połączone ze sobą tzw. krótkim sprzęgiem „fabrycznym” (bez głowicy, nierozłączalnym w warunkach eksploatacyjnych), oraz przejściem dla pasażerów. Na czołach wagonów sterowniczych (początek i koniec zespołu) zastosowano tzw. sprzęgi długie (samoczynne sprzęgi Scharfenberga), które umożliwiają połączenie zespołów w składy. Jednostki ED72 są przystosowane do jazdy w trakcji ukrotnionej z jednostkami tej samej serii oraz z seriami EN57 i EN71. Nie ma możliwości przejścia pomiędzy połączonymi jednostkami.

W każdym z wagonów znajdują się trzy przedziały ze środkowym przejściem między siedzeniami dostępne dla podróżnych, rozdzielone dwoma przedsionkami - każdy z parą rozsuwanych automatycznie drzwi o napędzie pneumatycznym. Skrajne przedziały wagonów rozrządczych są nieco inaczej urządzone i mogą służyć za pomieszczenie dla kierownika pociągu, przedziały służbowe, bagażowe, do przewozu rowerów, wózków, większych bagaży itp. Ze skrajnych przedziałów drzwi prowadzą do kabiny maszynisty.

W ED72 zastosowano klasyczny rozruch oporowy.

Modyfikacje[edytuj | edytuj kod]

Produkując ED72 wprowadzono wiele innowacji w stosunku do starszego taboru. Należało do nich m.in. wprowadzenie w wagonie ra zespołu klasy pierwszej (z bardziej komfortowymi fotelami), a także nowej tapicerki w klasie drugiej. Wprowadzono przyciski indywidualnego otwierania drzwi, elektroniczne wyświetlacze kierunkowe (w miejsce tradycyjnych "filmów" - taśm z nazwami stacji) i dwuwarstwowe szyby. Ostatnia z wyprodukowanych jednostek (ED72-021) została wyposażona w drzwi odskokowo-przesuwne.

Wygląd zewnętrzny początkowo znacząco różnił się od starszych jednostek ze względu na odmienną kolorystykę (malowanie czerwono-żółte), a także połówkowe pantografy w liczbie dwóch (po jednym na dachu każdego z wagonów silnikowych) i odmienny wygląd czołowych ścian wagonów rozrządczych (wzorowaną podobnie jak w EN57 od numeru 1900 na EW58). Z czasem ujednolicono malowanie zespołów trakcyjnych, w części ED72 zastąpiono pantografy połówkowe tradycyjnymi. Po 2008 jednostki są poddawane modernizacjom i nadaje się im malowanie interREGIO.

ED72A-005
ED72A-003

W 2011 dwie jednostki poddano gruntownej modernizacji, zmieniając ich oznaczenie na ED72A. Jednostki zmodernizowały województwa śląskie (ED72A-005) oraz świętokrzyskie (ED72A-004)[4].

19 kwietnia 2012 Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego ogłosił przetarg na modernizację czterech sztuk EZT serii ED72. 28 czerwca ogłoszono, że wykonawcą tej modernizacji będzie konsorcjum ZNTK "Mińsk Mazowiecki" i PESA Bydgoszcz[5].

Eksploatacja[edytuj | edytuj kod]

Kraj Przewoźnik Liczba sztuk Seria Numery Właściciel
 Polska Przewozy Regionalne 17 ED72 002, 006 ÷ 021 Przewozy Regionalne
ED72A 004, 005 Przewozy Regionalne
Arriva RP 4 ED72A 001, 003, 007, 020 Województwo kujawsko-pomorskie

Przypisy

  1. Paweł Terczyński: Atlas Lokomotyw 2007. Wyd. III. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 91. ISBN 978-83-920757-7-6. (pol.)
  2. 2,0 2,1 2,2 Paweł Terczyński. Elektryczny zespół trakcyjny ED72. „Świat Kolei”. 8/2001, s. 37. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  3. Jacek Goździewicz. Zmodernizowane ED72 dla Kujawsko-Pomorskiego. „Świat Kolei”. 3/2013, s. 12-13. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  4. Karol Wach: ED72 po modernizacji. 2011-08-29. [dostęp 2012-08-02].
  5. Postępowanie WZP.272.16.2012 - Modernizacja czterech sztuk elektrycznych zespołów trakcyjnych serii ED 72. 2012-04-19. [dostęp 2012-08-02].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe pojazdy z rodziny 5B/6B[edytuj | edytuj kod]