ED72

ED72
ED72-014 na stacji Wisła Głębce
Producent	Pafawag
Lata budowy	1993-1997
Układ osi	2'2'+Bo'Bo'+Bo'Bo'+2'2'
Układ wagonów	r+s+s+r (rozrządczy + silnikowy + silnikowy + rozrządczy)
Liczba miejsc siedzących	do 237
Masa służbowa	182 t
Długość całkowita	86,84 m
Średnica kół	940, 1000 mm
Napięcie zasilania	3 kV
Liczba i moc silników	8 x 145 lub 175 kW
Typ silników trakcyjnych	LKf450 lub LKa470
Moc ciągła	1160 kW - 1400 kW
Przyspieszenie rozruchu	0,41 m/s²
Prędkość konstrukcyjna	110 km/h
System hamulca	Oerlikon
Galeria mediów w Wikimedia Commons

ED72 (typ 5Bs+6Bs+6Bs+5Bs) – czterowagonowy elektryczny zespół trakcyjny przystosowany do niskich peronów, wyprodukowany w zakładach Pafawag we Wrocławiu w latach 1993-1997 w ilości 21 sztuk. Jednostka stanowi rozwinięcie najpopularniejszego polskiego zespołu trakcyjnego EN57 i jego przedłużonej wersji EN71.

Stworzenie zespołu trakcyjnego wyższej klasy niż istniejące EN57 i EN71 podyktowane było potrzebą posiadania taboru właściwego pociągom InterRegio, dla którego (mimo początkowych planów) wspomniane jednostki okazały się zbyt mało komfortowe. Obecnie ED72 przewożą pasażerów pociągów osobowych, RegioPlus oraz InterRegio.

Konstrukcja

Składa się z czterech wagonów: dwóch rozrządczych (sterowniczych) i dwóch silnikowych, które są umieszczone w środku zespołu. Wagony rozrządcze (fabryczne oznaczenie 5Bs) oznaczane są na PKP jako ra (wagon rozrządczy a) i rb (wagon rozrządczy b). Wagon silnikowy (fabryczne oznaczenie 6Bs) nosi oznaczenie s. Wagony są połączone ze sobą tzw. krótkim sprzęgiem Scharfenberga (bez głowicy, nierozłączalnym w warunkach eksploatacyjnych), oraz przejściem dla pasażerów.

W każdym z wagonów znajdują się trzy przedziały ze środkowym przejściem między siedzeniami dostępne dla podróżnych, rozdzielone dwoma przedsionkami - każdy z parą rozsuwanych automatycznie drzwi o napędzie pneumatycznym. Skrajne przedziały wagonów rozrządczych są nieco inaczej urządzone i mogą służyć za pomieszczenie dla kierownika pociągu, przedziały służbowe, bagażowe, do przewozu rowerów, wózków itp. większych bagaży. Do kabiny maszynisty można wejść przez otwierane drzwi.

W ED72 zastosowano klasyczny rozruch oporowy. Jednostki ED72 są przystosowane do jazdy w trakcji ukrotnionej, a łączenie jednostek odbywa się za pomocą automatycznego sprzęgu Scharfenberga. Nie ma możliwości przejścia pomiędzy połączonymi jednostkami.

Modyfikacje

ED72-003

ED72-001

Produkując ED72 wprowadzono wiele innowacji w stosunku do starszego taboru. Należało do nich m.in. wprowadzenie w części rb zespołu klasy pierwszej (z bardziej komfortowymi fotelami), a także nowej tapicerki w klasie drugiej. Wprowadzono przyciski indywidualnie otwierające drzwi, elektroniczne wyświetlacze kierunkowe (w miejsce tradycyjnych "filmów" - taśm z nazwami stacji) i dwuwarstwowe szyby. Ostatnia z wyprodukowanych jednostek (ED72-021) została wyposażona w drzwi odskokowo-przesuwne.

Wygląd zewnętrzny początkowo znacząco różnił się od starszych jednostek ze względu na odmienną kolorystykę (malowanie czerwono-żółte), a także połówkowe pantografy i odmienny wygląd czołowych ścian wagonów rozrządczych (wzorowaną podobnie jak w EN57 od numeru 1900 na EW58). Z czasem ujednolicono malowanie zespołów trakcyjnych, w części ED72 zastąpiono pantografy połówkowe tradycyjnymi. Po 2008 jednostki są poddawane modernizacjom i nadaje się im malowanie InterRegio.

Obecnie kursuje również na trasie Katowice - Żilina jako pociąg przyspieszony, na Słowacji osobowy oraz Kraków Główny - Żilina jako pociag przyspieszony, na Słowacji Rychlik (pospieszny) i na trasie Katowice - Wisła Głębce.

W 2011 dwie jednostki poddano gruntownej modernizacji zmieniając nazwę na ED72A. Jednostki zmodernizowały województwa śląskie oraz świętokrzyskie.

Bibliografia

• Paweł Terczyński: Atlas lokomotyw 2007. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 90. ISBN 978-83-920757-7-6. 

Zobacz też

• lista zespołów trakcyjnych eksploatowanych w Polsce