ED72

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
ED72
ED72-014 na stacji Wisła Głębce
ED72-014 na stacji Wisła Głębce
Producent Polska Pafawag Wrocław
Lata budowy 1993-1997
Układ osi 2'2'+Bo'Bo'+Bo'Bo'+2'2'
Układ wagonów r+s+s+r
Liczba miejsc siedzących 232-237
Masa służbowa 182 t
Długość całkowita 86 840 mm
Szerokość 2800 mm
Wysokość 3720 mm
Średnica kół napędnych: 1000 mm
tocznych: 940 mm
Napięcie zasilania 3 kV
Liczba i moc silników 001-007: 8×145 kW
008-021: 8×175 kW
Typ silników trakcyjnych 001-007: LKf-450
008-021: LKa-470
Moc ciągła 001-007: 1160 kW
008-021: 1400 kW
Przyspieszenie rozruchu 0,41 m/s²
Prędkość konstrukcyjna 001-021: 110 km/h
Maksymalna prędkość
eksploatacyjna
001-003, 006-021: 110 km/h
004, 005: 130 km/h
System hamulca Oerlikon
[1][2][3]
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Transport szynowy

ED72 (typ 5Bs+6Bs+6Bs+5Bs) – normalnotorowy czterowagonowy dalekobieżny elektryczny zespół trakcyjny, wyprodukowany w zakładach Pafawag we Wrocławiu w latach 1993-1997 w liczbie 21 sztuk. Seria ta stanowi rozwinięcie najpopularniejszego polskiego zespołu trakcyjnego EN57 i jego przedłużonej wersji EN71.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1993 roku Pafawag podjął się budowy pierwszego dalekobieżnego elektrycznego zespołu trakcyjnego - ED72, zaprojektowanego z myślą o obsłudze przewozów międzyregionalnych na liniach Południowej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych[2]. Jego konstrukcja bazowała na rozwiązaniach z EN57 i jego przedłużonej wersji EN71[2].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Elektryczny zespół trakcyjny serii ED72 składa się z czterech wagonów - dwóch rozrządczych i dwóch silnikowych. Wagony rozrządcze (fabryczne oznaczenie 5Bs) są wagonami skrajnymi i oznaczane są na PKP jako ra i rb (wagon rozrządczy a i b). Wagony silnikowe (fabryczne oznaczenie 6Bs) znajdują się w środku składu i noszą oznaczenia sa i sb (wagon silnikowy a i b). Wagony są połączone ze sobą tzw. krótkim sprzęgiem „fabrycznym” (bez głowicy, nierozłączalnym w warunkach eksploatacyjnych), oraz przejściem dla pasażerów. Na czołach wagonów sterowniczych (początek i koniec zespołu) zastosowano tzw. sprzęgi długie (samoczynne sprzęgi Scharfenberga), które umożliwiają połączenie zespołów w składy. Jednostki ED72 są przystosowane do jazdy w trakcji ukrotnionej z jednostkami tej samej serii oraz z seriami EN57 i EN71. Nie ma możliwości przejścia pomiędzy połączonymi jednostkami.

W każdym z wagonów znajdują się trzy przedziały ze środkowym przejściem między siedzeniami dostępne dla podróżnych, rozdzielone dwoma przedsionkami - każdy z parą rozsuwanych automatycznie drzwi o napędzie pneumatycznym. Skrajne przedziały wagonów rozrządczych są nieco inaczej urządzone i mogą służyć za pomieszczenie dla kierownika pociągu, przedziały służbowe, bagażowe, do przewozu rowerów, wózków, większych bagaży itp. Ze skrajnych przedziałów drzwi prowadzą do kabiny maszynisty.

W ED72 zastosowano klasyczny rozruch oporowy.

Modyfikacje[edytuj | edytuj kod]

Produkując ED72 wprowadzono wiele innowacji w stosunku do starszego taboru. Należało do nich m.in. wprowadzenie w wagonie ra zespołu klasy pierwszej (z bardziej komfortowymi fotelami), a także nowej tapicerki w klasie drugiej. Wprowadzono przyciski indywidualnego otwierania drzwi, elektroniczne wyświetlacze kierunkowe (w miejsce tradycyjnych "filmów" - taśm z nazwami stacji) i dwuwarstwowe szyby. Ostatnia z wyprodukowanych jednostek (ED72-021) została wyposażona w drzwi odskokowo-przesuwne.

Wygląd zewnętrzny początkowo znacząco różnił się od starszych jednostek ze względu na odmienną kolorystykę (malowanie czerwono-żółte), a także połówkowe pantografy w liczbie dwóch (po jednym na dachu każdego z wagonów silnikowych) i odmienny wygląd czołowych ścian wagonów rozrządczych (wzorowaną podobnie jak w EN57 od numeru 1900 na EW58). Z czasem ujednolicono malowanie zespołów trakcyjnych, w części ED72 zastąpiono pantografy połówkowe tradycyjnymi. Po 2008 jednostki są poddawane modernizacjom i nadaje się im malowanie interREGIO.

ED72A-005
ED72A-003

W 2011 dwie jednostki poddano gruntownej modernizacji, zmieniając ich oznaczenie na ED72A. Jednostki zmodernizowały województwa śląskie (ED72A-005) oraz świętokrzyskie (ED72A-004)[4].

19 kwietnia 2012 Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego ogłosił przetarg na modernizację czterech sztuk EZT serii ED72. 28 czerwca ogłoszono, że wykonawcą tej modernizacji będzie konsorcjum ZNTK "Mińsk Mazowiecki" i PESA Bydgoszcz[5].

Eksploatacja[edytuj | edytuj kod]

Kraj Przewoźnik Liczba Seria Numery Właściciel
Polska
Polska
Przewozy Regionalne 17 ED72 002, 006 ÷ 021 Przewozy Regionalne
ED72A 004, 005 Przewozy Regionalne
Kraj Przewoźnik Liczba Seria Numery Właściciel
Polska
Polska
Arriva RP 4 ED72A 001, 003, 007, 020 Województwo kujawsko-pomorskie

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Stworzenie zespołu trakcyjnego wyższej klasy niż istniejące EN57 i EN71 podyktowane było potrzebą posiadania taboru właściwego pociągom pospiesznym, dla którego (mimo początkowych planów) wspomniane jednostki okazały się zbyt mało komfortowe. Obecnie ED72 przewożą pasażerów pociągów osobowych, REGIOplus oraz interREGIO.

Przypisy

  1. Paweł Terczyński: Atlas Lokomotyw 2007. Wyd. III. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 91. ISBN 978-83-920757-7-6. (pol.)
  2. 2,0 2,1 2,2 Paweł Terczyński. Elektryczny zespół trakcyjny ED72. „Świat Kolei”. 8/2001, s. 37. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  3. Jacek Goździewicz. Zmodernizowane ED72 dla Kujawsko-Pomorskiego. „Świat Kolei”. 3/2013, s. 12-13. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962 (pol.). 
  4. Karol Wach: ED72 po modernizacji. 2011-08-29. [dostęp 2012-08-02].
  5. Postępowanie WZP.272.16.2012 - Modernizacja czterech sztuk elektrycznych zespołów trakcyjnych serii ED 72. 2012-04-19. [dostęp 2012-08-02].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Pozostałe pojazdy z rodziny 5B/6B[edytuj | edytuj kod]