Francisco Rabal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Francisco Rabal
Imię i nazwisko Francisco Rabal Valera
Data
i miejsce urodzenia
8 marca 1926
Hiszpania Águilas
Data
i miejsce śmierci
29 sierpnia 2001
Francja Bordeaux

Francisco Rabal, właściwie Francisco Rabal Valera, znany także jako Paco Rabal (ur. 8 marca 1926 roku w Águilas, we wspólncie autonomicznej Murcja, w Hiszpanii, zm. 29 sierpnia 2001 roku w Bordeaux, w Akwitanii, w departamencie Żyronda, we Francji) – hiszpański aktor teatralny i filmowy, reżyser i scenarzysta. Grał najczęściej ludzi gwałtownych, namiętnych i brutalnych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jego ojciec pracował w kopalnictwie, a matka była właścicielką małych olejarni. Wychowywał się z bratem Damiánem i siostrą Dolores. W końcowych latach wojny domowej jego rodzina przeniosła się z małego miasteczka do Madrytu. Wcześnie zaczął zarabiać na życie; pracował w fabryce czekolady, potem jako elektryk, wreszcie zajął się statystowaniem w teatrze i filmie. Po pracy uczył się w wieczorowej szkole prowadzonej przez jezuitów. Mając dwadzieścia lat zadebiutował niewielką rolą w dramacie Rozrzutna kobieta (La Pródiga, 1946), ale dopiero udział w ekranizacji powieści Miguela de Cervantesa Don Kichot z Manczy (Don Quijote de la Mancha, 1947) i dramacie Szukaj uczciwości (La honradez de la cerradura, 1950) otworzył mu drogę na ekrany. W melodramacie Sonaty (Sonatas, 1959) wystąpił w roli markiza de Brandomin, awanturnika, uwodziciela i hazardzisty, który angażuje się w walkę po stronie rewolicji w Meksyku; akcja toczy się w 1830 roku. W dramacie Luisa Buñuela Nazarin (Nazarín, 1959) jako ojciec Nazario, dążący uparcie do świętości, naśladując wędrówkę Chrystusa, ponosi porażkę za porażką i potrafi tylko wzbudzić pożądanie w dwóch ograniczonych kobietach. W dramacie Buñuela Viridiana (1961) zagrał postać brutalnego i pozbawionego złudzeń Jorge, kuzyna tytułowej bohaterki. Pojawia się potem w roli porzuconego kochanka Vittorii (Monica Vitti) w dramacie Zaćmienie (L'Eclisse, 1962) u boku Alaina Delona, jako jeden z gości schadzek w dramacie Buñuela Piękność dnia (Belle de jour, 1967) z Catherine Deneuve i Michelem Piccoli, poważny i zamożny Aqustin w adaptacji powieści Benita Péreza-Galdósa Udręka (Tormento, 1974), sierżant Tronk w dramacie wojennym Pustynia Tatarów (Il Deserto dei Tartari, 1976) z udziałem Vittoria Gassmana, Philippe'a Noiret, Jeana-Louisa Trintignant i Maxa von Sydow, mafioso Don Giusto Provenzano w thrillerze Corleone (1977) z Claudią Cardinale.

W 1989 roku był członkiem jury na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie. Za kreację Francisca Goi w dramacie biograficznym Carlosa Saury Goya (Goya en Burdeos, 1999) został uhonorowany nagrodą Goya. Goyę zagrał po raz trzeci – wcześniej w filmie Goya (Goya, historia de una soledad, 1971) i miniserialu Okropności wojny (Los Desastres de la guerra, 1983).

Zmarł w czasie lotu samolotem podczas powrotu z festiwalu filmowego w Montrealu w wieku 75. lat.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

W 1950 roku poślubił Asunción Balaguer, z którą ma syna Benito (ur. 1954) i córkę Teresę (ur. 1952 roku w Barcelonie).

Wybarana filmografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1957: Wielki błękitny szlak (La Grande strada azzurra) jako Salvatore
  • 1957: Mężczyzna w spodenkach (L'Amore più bello) jako Mario
  • 1957: Kokietka Marisa (Marisa la civetta) jako Antonio
  • 1959: Sonaty (Sonatas) jako markiz de Brandomin
  • 1959: Nazarin (Nazarín) jako Ojciec Nazario
  • 1961: Viridiana jako Jorge
  • 1961: Ręka w potrzasku (La Mano en la trampa) jako Cristóbal Achával
  • 1962: Zaćmienie (L'Eclisse) jako Riccardo
  • 1963: Powrót (La Rimpatriata) jako Alberto
  • 1964: Wielki skok (Le Gros coup) jako Michel Arland
  • 1964: Lament dla bandyty (Llanto por un bandido) jako José María 'El Tempranillo'
  • 1965: Marie-Chantal kontra doktor Kha (Marie-Chantal contre docteur Kha) jako Paco Castillo
  • 1966: Testament Inków (Das Vermächtnis des Inka) jako Gambusino
  • 1966: Zakonnica (La Religieuse) jako Dom Morel
  • 1967: Czarownice (Le Streghe) jako mąż Valerii
  • 1967: Piękność dnia (Belle de jour) jako Hyppolite
  • 1968: Che – opowieść o Guevarze (El 'Che' Guevara) jako Che Guevara
  • 1970: Odcięte głowy (Cabezas cortadas) jako Diaz II
  • 1971: Rodzinny gang (La Grande scrofa nera)
  • 1971: Goya (Goya, historia de una soledad) jako Francisco Goya
  • 1972: Pręgierz (La Colonna infame)
  • 1974: Udręka (Tormento) jako Aqustin
  • 1975: Uśmiech kusiciela (Il Sorriso del grande tentatore) jako biskup Marquez
  • 1976: Długie wakacje 1936 roku (Las Largas vacaciones del 36) jako Nauczyciel
  • 1976: Pustynia Tatarów (Il Deserto dei Tartari) jako Tronk
  • 1977: Cena strachu (Sorcerer) jako Nilo
  • 1978: Ja należę do mnie (Io Sono Mia) jako Padre di Orio
  • 1978: Bądź, jaka jesteś (Cosi come sei) jako Lorenzo
  • 1980: Zakładnicy (Fabricantes de pánico) jako William Lombard
  • 1982: Ul (La Colmena) jako Ricardo Sorbedo
  • 1984: Epilog (Epílogo) jako Rocabruno
  • 1984: Niewinni święci (Los Santos inocentes) jako Azarías
  • 1984: Szczudła (Los Zancos) jako Manuel
  • 1985: Ojcze nasz (Padre nuestro) jako Abel
  • 1985: Godzina czarów (La Hora bruja) jako César
  • 1985: Raj utracony (Los Paraísos perdidos) jako El político anciano
  • 1986: Camorra (Un Complicato intrigo di donne, vicoli e delitti) jako Guaglione
  • 1987: Boskie słowa (Divinas palabras) jako Pedro Gailo
  • 1987: Historia (La Storia) jako Remo
  • 1988: Galijczyk (Gallego) jako Fabián
  • 1988: Czas przeznaczenia (A Time of Destiny) jako Jorge Larraneta
  • 1989: Ciemności kryją ziemię (Torquemada) jako Torquemada
  • 1989: Biała gołębica (La Blanca Paloma)
  • 1989: Barroco
  • 1990: Zwiąż mnie (!Átame!) jako Máximo Espejo
  • 1991: Człowiek, który zgubił swój cień (L'Homme qui a perdu son ombre) jako Antonio
  • 1995: Kulawy gołąb (El Palomo cojo) jako Tío Ricardo
  • 1996: Burmistrz Edyp (Edipo alcalde) jako Terezjasz
  • 1997: Poduszka powietrzna (Airbag) jako Villambrosa
  • 1997: Ptaszek (Pajarico) jako El Abuelo
  • 1998: Szepty aniołów (Talk of Angels) jako Don Jorge
  • 1999: Goya jako (Goya en Burdeos) jako Francisco Goya
  • 2001: Dagon jako Ezequiel

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]