Franciszkański Zakon Świeckich
| Tercjarze franciszkańscy | |
| Dewiza: Pax et Bonum / Pokój i Dobro | |
 |
|
| Pełna nazwa | Franciszkański Zakon Świeckich |
| Nazwa łacińska | Ordo Franciscanus Saecularis |
| Skrót zakonny | OFS |
| Wyznanie | katolickie |
| Kościół | rzymskokatolicki |
| Status kanoniczny | stowarzyszenie publiczne |
| Założyciel | św. Franciszek z Asyżu |
| Data założenia | 1221 |
| Data zatwierdzenia | 1289 |
| Liczba członków | ok. 500 000 |
| Strona internetowa | |
Franciszkański Zakon Świeckich (Bracia i Siostry od Pokuty, Bracia i Siostry od Pokuty św. Franciszka, Trzeci Zakon św. Franciszka, Tercjarze Franciszkańscy, Franciszkanie świeccy) – mający swoje korzenie w średniowiecznym franciszkańskim ruchu pokutniczym. Katolickie międzynarodowe stowarzyszenie publiczne, którego członkowie uczestniczą w duchu Zakonu Franciszkańskiego, prowadząc życie apostolskie i zdążając do doskonałości chrześcijańskiej pod wyższym kierownictwem tegoż zakonu[1]. Za inspiratora i pierwotnego założyciela tego zakonu uważany jest św. Franciszek z Asyżu[2].
Spis treści |
Historia tercjarstwa franciszkańskiego [edytuj]
Biedaczyna z Asyżu, jak niektóre źródła nazywają św. Franciszka z Asyżu, miał, wychodząc naprzeciw świeckim przychylnym ideałom zapoczątkowanego przez siebie ruchu, zaproponować formę życia w stowarzyszeniu świeckim (braterskiej wspólnocie). Grupa pierwszych członków tego stowarzyszenia nazywana jest w źródłach franciszkańskich Braćmi i Siostrami od Pokuty. Przez cały okres średniowiecza i w późniejszych wiekach tercjarstwo franciszkańskie było bardzo żywotne. Należeli do niego ludzie różnych stanów: od chłopów, poprzez mieszczan, na monarchach i papieżach skończywszy[3]. Pierwszą nieoficjalną Regułą trzeciego zakonu jest List do wiernych św. Franciszka z 1221. Pierwszą oficjalną Regułą tercjarzy franciszkańskich jest Reguła Mikołaja IV z 1289, kolejną jest Reguła Leona XIII z 1883, a obecnie obowiązującą jest Reguła Pawła VI z 1978. Obok Trzeciego Zakonu św. Franciszka, przy kościołach franciszkańskich istniała przez wieki Konfraternia (arcybractwo) Paska św. Franciszka, powstała w Asyżu w Bazylice św. Franciszka, zatwierdzona przez Sykstusa V w 1585.
Do najbardziej znanych tercjarzy franciszkańskich należą: bł. Luchezjusz z Poggibonsi, bł. Buonadonna z Poggibonsi, św. Elżbieta Węgierska, św. Ludwik IX[4], św. Ferdynand III, św. Róża z Viterbo, św. Małgorzata z Kortony, bł. Aniela z Foligno, bł. Joanna z Signa, św. Elzear z Sabran, św. Konrad z Piacenzy, św. Iwo z Bretanii, św. Roch, bł. Wiwald z San Gimignano, św. Izabela Portugalska, bł. Rajmund Lullus, św. Katarzyna z Genui, bł, Ludwika Albertoni, św. Karol Boromeusz, św. Jan Maria Vianney, bł. Pius IX, Leon XIII, św. Pius X, bł. Jan XXIII[5], bł. Zefiryn Giménez Malla, s. B. Antoni Gaudí[6].
Tercjarze w Polsce [edytuj]
Pierwsze wspólnoty tercjarskie powstawały na ziemiach polskich przy klasztorach franciszkańskich we Wrocławiu i Krakowie w XIII w. Kryzys w rozwoju zakonu nastąpił w latach okupacji niemieckiej i terroru stalinowskiego. Obecnie wspólnoty Franciszkańskiego Zakonu Świeckich rozsiane są na całym terenie Polski, działając przy klasztorach i kościołach franciszkanów, franciszkanów konwentualnych i kapucynów oraz parafiach prowadzonych przez księży diecezjalnych. W Polsce istnieje 16 regionów[7], w których około 17 000 członków skupionych jest w blisko 600 wspólnotach.
Działalnością FZŚ na poziomie ogólnopolskim kieruje rada narodowa z przełożonym narodowym i przewodniczącym konferencji asystentów narodowych[8]. Asystentami duchowymi są kapłani z Pierwszego zakonu franciszkańskiego należący do polskich prowincji franciszkańskich lub kapłani diecezjalni posiadający upoważnienie do asystencji duchowej FZŚ ważnie otrzymane od jednego z Zakonów: Zakon Braci Mniejszych, Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych, Zakon Braci Mniejszych Kapucynów.
Stowarzyszeniami wiernych związanymi z Franciszkańskim Zakonem Świeckich w Polsce są Młodzież Franciszkańska i Rycerze św. Franciszka. Tercjarze w Polsce wydają dwa periodyki "Głos św. Franciszka" we Wrocławiu[9] oraz "Pokój i Dobro" na Górnym Śląsku[10].
Znani polscy tercjarze to, m.in.: bł. Dorota z Mątowów[11], bł. Aniela Salawa, Józef Haller, Jacek Malczewski, kard. Stefan Wyszyński[12] i kard. Henryk Gulbinowicz[13].
Przełożeni narodowi [edytuj]
- Br. Fryderyk Widera OFS
- Br. Adam Smoleń OFS
- Sr. Joanna Berłowska OFS
Przypisy
- ↑ Kodeks Prawa Kanonicznego, Stowarzyszenia Wiernych, kan. 303. www.archidiecezja.lodz.pl. [dostęp 22 października 2009].
- ↑ Emil M. Pacławski: Mały alfabet franciszkański. Tychy: Ara-Graf, 2009, s. 22-24. ISBN 83-87646-12-4.
- ↑ Agostino Gemelli: Franciszkanizm. Warszawa: Prowincjałat OO. Franciszkanów, 1988, s. 69-72. ISBN 83-85037-41-1.
- ↑ Henryka Chmielewska, Jerzy Chmielewski: Św. Ludwik Król, patron panewnickiej bazyliki. Katowice: Księgarnia św. Jacka, 2008. ISBN 978-83-7030-645-8.
- ↑ Wstąpił do zakonu franciszkańskiego 1 marca 1896 r., mając zaledwie lat 14. Por. Jan XXIII: Przemówienie do braci i sióstr z całej rodziny serafickiej wygłoszone w patriarchalnej bazylice laterańskiej dnia 16 kwietnia 1959 r. w 750. rocznicę zatwierdzenia Reguły życia franciszkańskiego, [w:] Refleksje nad regułami franciszkańskimi. Warszawa-Kraków: Franciszkańskie Centra OFM, OFMConv, OFMCap, 2010, s. 37, ISBN 978-83-930164-2-6.
- ↑ Wincenty Zaleski SDB: Święci na każdy dzień. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie, 2008. ISBN 978-83-7201-353-8.
- ↑ Podział na regiony nastąpił w czasie II Kapituły Narodowej Franciszkańskiego Zakonu Świeckich, która obradowała w dniach od 9-11 października 1992 w Kalwarii Zebrzydowskiej; zob. Fryderyk Widera. List przełożonego Rady Narodowej FZŚ. „Głos św. Franciszka”. 12, s. 32, 1992. Wrocław: Wydawnictwo św. Antoniego. ISSN 1230-5308.
- ↑ Historia powstania Franciszkańskiego Zakonu Świeckich i jego rozwój na ziemiach polskich. www.fzs.franciszkanie.pl. [dostęp 22 października 2009].
- ↑ Głos św. Franciszka. www.franciszkanie.com. [dostęp 22 października 2009].
- ↑ Kwartalnik "Pokój i Dobro". www.fzs.katowice.opoka.org.pl. [dostęp 22 października 2009].
- ↑ Lázaro Iriarte, Józef Salezy Kafel, Andrzej Józef Zębik, Krystyna Kuklińska: Historia franciszkanizmu. Kraków: Bracia Mniejsi Kapucyni, 1998, s. 568. ISBN 83-910410-0-X.
- ↑ Alojzy Pańczak: Ksiądz Kardynał Stefan Wyszyński, prymas Polski i tercjarz franciszkański. Poznań: 2002, s. 6-7, 68, 85.
- ↑ Wiadomości Prowincji św. Jadwigi Zakonu Braci Mniejszych 35 (2005) nr 8, s. 4.
Bibliografia [edytuj]
- Strona FZŚ w Polsce
- Franciszkański Zakon Świeckich i Zakony Regularne męskie i żeńskie, oparte na III regule św. Franciszka na stronie ofm.pl
- Franciszkański Zakon Świeckich w Kościele polskim na franciszkanie.pl [opublikowano: 2006-11-29]
