Konstantyn VII Porfirogeneta
| Konstantyn VII Porfirogeneta | |
 Chrystus koronuje Konstantyna VII Porfirogenetę (alegoria) (945) |
|
| Panował jako | 913-920, 945-959 |
| Dynastia | macedońska |
| Data urodzin | 17 lub 18 maja 905 |
| Data śmierci | 9 listopada 959 |
| Lista cesarzy bizantyńskich | |
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|
Konstantyn VII Porfirogeneta, (łac. Constantinus Porphyrogennetus, gr. Konstantinos Porphyrogennetos, Κωνσταντίνος Ζ' ο Πορφυρογέννητος) (ur. 17 lub 18 maja 905 - zm. 9 listopada 959) – cesarz bizantyjski. Przydomek Porfirogeneta oznacza dosłownie "zrodzony w purpurze".
Konstantyn był synem cesarza Leona VI, pochodzącym z nielegalnego związku z Zoe Karbonopsiną, co stanowiło podstawę do negowania jego praw do tronu. Już w roku 913, jako siedmioletnie dziecko, został ogłoszony współrządzącym cesarzem wraz ze stryjem Aleksandrem.
Po śmierci cesarza Aleksandra w wieku siedmiu lat Konstantyn otrzymał tron, jednak z powodu młodego wieku nie mógł samodzielnie sprawować rządów. Regentem został patriarcha Mikołaj I Mistyk. W tym czasie trwała wojna pomiędzy Bizancjum a Bułgarią, którą władał w tym czasie Symeon I Wielki. Mikołaj Mistyk zawarł pokój z Symeonem, nadając mu nawet tytuł basileusa i obiecując ożenić małoletniego Konstantyna z córką Symeona. Cena jaką Bizancjum płaciło za pokój była niezwykle wysoka i stało się to przyczyną szybkiego upadku regenta. Na czele nowego rządu stanęła matka Konstantyna, Zoe Karbonopsina. Nowa władczyni odmówiła potwierdzenia układów zawartych z Symeonem i uznała jego koronację za nieważną. To stało się przyczyną nowej wojny z Bułgarami. Od klęski Bizantyjczyków uratował drungarios floty cesarskiej, Roman I Lekapen, który w 920 roku zdobył dla siebie tron cesarski zostając uprzednio teściem młodego Konstantyna VII. Konstantyn został faktycznie odsunięty od władzy i niemal całkowicie poświęcił się działalności literackiej. Samodzielne rządy objął Konstantyn dopiero w 945 roku, kiedy to doszło do konfliktu między synami Lekapena.
Interesował się naukami przyrodniczymi, historią, literaturą i sztuką.
Przypisuje mu się autorstwo licznych dzieł, z których cztery najważniejsze to:
- De thematibus (O temach)
- Vita Basilii (Żywot cesarza Bazylego I)
- De administrando imperio (O zarządzaniu państwem)
- De cerimonnis aulae byzantinae (O ceremoniach dworu cesarskiego)
Trzecie z nich jest jednym z trzech źródeł pisanych na temat istnienia organizacji plemiennej Wiślan.
Znanym i dyskutowanym utworem przypisywanym Konstantynowi jest również Opowieść o wizerunku z Edessy.
Wiadomo, że pod kierunkiem cesarza pracował w Konstantynopolu cały sztab autorów i kompilatorów, dlatego często niezwykle trudno jest rozróżnić teksty pisane przezeń osobiście od tych powstałych na jego zlecenie.
Rodzina [edytuj]
Z żoną Heleną Lekapeną, córką cesarza Romana I Lekapena, Konstantyn miał kilkoro dzieci, w tym:
- Leona, zmarłego młodo,
- Romana II, przyszłego cesarza,
- Teodorę, żonę cesarza Jana I Tzimiskesa.
Fragmenty w języku polskim [edytuj]
- Konstantyn Porfirogeneta, Novella, przeł. Halina Evert-Kappesowa, w: Upadek Cesarstwa Rzymskiego i początki feudalizmu na Zachodzie i w Bizancjum, oprac. Marian Henryk Serejski, Warszawa 1954. Materiały Źródłowe do Historii Powszechnej Epoki Feudalizmu, t. 1, red. Marian Małowist, s.145,178-180.
- Konstantyn Porfirogeneta, O Rusach, którzy przybywają z Rusi do Konstantynopola w monoksylach, tłumaczyła z języka greckiego, wstępem i komentarzem opatrzyła Halina Evert-Kappesowa, „Nautologia” 5 (1970), z.3-4, s.73-78.
- Konstantyn Porfirogeneta, O zarządzaniu państwem (fragm.), przeł. August Bielowski, w: Monumenta Poloniae Historica, t.1, Lwów 1864, s.15-50.
- Konstantyn Porfirogeneta, O zarządzaniu państwem (fragm.), przeł. August Bielowski, w: Monumenta Poloniae Historica, t.1, reprint Warszawa 1960, s.15-50.
Linki zewnętrzne [edytuj]
| Poprzednik Aleksander |
 |
Cesarz bizantyjski 913 - 920 |
|
Następca Roman I |
| Poprzednik Roman I |
|
Cesarz bizantyjski 945 - 959 |
|
Następca Roman II |
