Krzeszów (województwo dolnośląskie)

	Krzeszów
Państwo	Polska
Województwo	dolnośląskie
Powiat	kamiennogórski
Gmina	Kamienna Góra
Wysokość	475 m n.p.m.
Liczba ludności	1527
Strefa numeracyjna	(+48) 75
Kod pocztowy	58-405
Tablice rejestracyjne	DKA
	Położenie na mapie Polski ; Krzeszów
	50°44′03″N 16°03′51″E / 50.73417, 16.06417Na mapach: 50°44′03″N 16°03′51″E / 50.73417, 16.06417
	Multimedia w Wikimedia Commons

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy wsi w woj. dolnośląskim. Zobacz też: inne miejscowości.

Krzeszów (przed 1945 niem. Grüssau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Kamienna Góra.

W latach 1945-1954 i 1973-1976 miejscowość była siedzibą gminy Krzeszów. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

[edytuj] Położenie

Wieś położona w Sudetach Środkowych, w Kotlinie Krzeszowskiej, nad rzeką Zadrną, u ujście jej lewego dopływu Cedronu na wysokości 450 - 470 m n.p.m.

[edytuj] Historia

W 1242 księżna Anna, wdowa po Henryku Pobożnym, ufundowała w Krzeszowie klasztor benedyktynów sprowadzonych z czeskich Opatovic. Jej wnuk Bolko I Surowy, wówczas książę jaworski, w 1289 wykupił dobra klasztorne, a w 1292 ufundował opactwo cystersów, którzy przybyli z Henrykowa.

Kościół klasztorny stał się mauzoleum książąt świdnicko-jaworskich. Spoczęli tu: Bolko I Surowy, Bolko (zmarły wcześnie syn Bolka I), Bernard Świdnicki, Henryk I Jaworski, Henryk II Świdnicki, Bolko II Mały. Dzięki nadaniom książęcym i prywatnym opactwo stało się jednym z największych posiadaczy ziemskich na Śląsku. Ciężkie czasy nastały w czasie wojen husyckich, wojny trzydziestoletniej oraz po wojnach śląskich, kiedy te tereny weszły w skład państwa pruskiego. W 1810 nastąpiła kasata klasztoru i przejęcie jego dóbr przez państwo. W latach 1919-1940 klasztorem władali benedyktyni przesiedleni z klasztoru w Pradze. 3 września 1940 klasztor przejęły władze III Rzeszy. Benedyktyni zostali zmuszeni do opuszczenia klasztoru. W klasztorze umieszczono m.in. Niemców karpackich, od 5 października 1941 Żydów śląskich przed ich wywiezieniem do obozu Theresienstadt, zimą 1944-1945 niemieckich przesiedleńców z Węgier jako "gości Führera". Pod koniec wojny w klasztorze zdeponowano zbiory Biblioteki Pruskiej z Berlina.

W 1945 wieś została przyłączona do Polski. Jej dotychczasowych mieszkańców wysiedlono do Niemiec. W 1946 klasztor objęły ss. benedyktynki ze Lwowa. W 2004 roku zespół klasztorny został uznany za Pomnik Historii. Obecnie w Krzeszowie odbywa się "Festiwal Piosenki Religijnej i Patriotycznej"^[1].

[edytuj] Zabytki

Opactwo cysterskie

Pręgierz

Zespół opactwa cysterskiego:
- Kościół klasztorny (bazylika mniejsza) pw. Wniebowzięcia NMP (1728-1735),
- Mauzoleum Piastów świdnicko-jaworskich,
- Kościół pw. św. Józefa (1690-1696),
- klasztor,
- dom opata,
- ogród klasztorny,
- plebania,
- oficyna (d. apteka, browar), ob. restauracja,
- dom nr 255,
- dom nr 256,
- dom, ob. punkt obsługi pielgrzymów,
- budynek mieszk.-gosp „Długi Dom”,
- budynek mieszk.-gosp. nr 254,
- wozownia,
- budynek bramny,
- cmentarz klasztorny,
- ogrodzenie cmentarza z bramą,
- mur graniczny opactwa,
- brama ogrodowa,
- 2 kaplice przy murze granicznym
przysiółek Betlejem - pawilon opata „Na Wodzie”, kaplica Grota Narodzenia Pańskiego, dom nr 288, tzw. Betlejem
Kalwaria Krzeszowska

[edytuj] Sanktuarium Maryjne

W Bazylice Mniejszej pw. Wniebowzięcia NMP w ołtarzu głównym mieści się najcenniejszy skarb Diecezji Legnickiej - ikona Matki Boskiej Łaskawej. Słynący łaskami obraz czczony jest na przestrzeni dziejów przez Czechów, Polaków, Niemców i Węgrów. Jest to najstarszy, bo XIII-to wieczny wizerunek Matki Boskiej na ziemiach Polski, i jeden z pięciu najstarszych w Europie. 2 czerwca 1997 r. Jan Paweł II podczas pielgrzymki do Legnicy ukoronował obraz. Uroczysta intronizacja obrazu odbyła się w Krzeszowie 17 sierpnia 1997 r. W okresie od 25 marca 1996 r. do 10 września 1997 r. na terenie Diecezji Legnickiej miała miejsce peregrynacja kopii wizerunku Madonny Krzeszowskiej. Obraz nawiedził wówczas 523 kościoły i 37 kaplic zakonnych.

Obraz namalowany jest temperą na modrzewiowej desce o rozmiarach 60 x 37,5 cm. Zadumana Matka Boska z Dzieciątkiem Jezus na prawym ramieniu lewą dłoń trzyma na sercu. Głowa i ramiona Maryi otulone są czerwonobrunatną chustą. Dziecię odziane jest w zielonkawozłotą szatę i w lewej rączce trzyma zwinięty pergamin, prawą rękę zaś unosi w geście błogosławieństwa. Główkę kieruje w stronę Matki. Tło obrazu jest złote. Obraz otacza barokowa rama z kunsztowną ornamentacją i napisem "Gratia Sanctae Mariae" (Łaska Świętej Maryi). Twórca ani też data namalowania obrazu nie są znane. Corocznie, 15 sierpnia, w dniu odpustu obraz jest zdejmowany z ołtarza głównego i niesiony w uroczystej procesji przez przedstawicieli stanów: kapłanów, ojców, matki, młodzież męską i żeńską, górników i dzieci przy dźwiękach pieśni maryjnych. Matka Boska Łaskawa zwana jest też Królową Sudetów.