Lin Biao
| Lin Biao | |
 |
|
| Chińskie nazwisko i imię | |
| Hanyu pinyin | Lín Biāo |
| Wade-Giles | Lin Piao |
| Zn. tradycyjne | 林彪 |
| Zn. uproszczone | 林彪 |
Lin Biao[1], (ur. 5 grudnia 1907, zm. 13 września 1971) – chiński polityk i wojskowy. Jeden z najbliższych współpracowników Mao Zedonga, w 1969 roku oficjalnie wyznaczony na jego następcę. Miał zginąć w katastrofie lotniczej nad Mongolią, po rzekomym spisku na życie Mao.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Urodził się w Huanggang w prowincji Hubei w średnio zamożnej rodzinie urzędniczej[2].
Ukończył Akademię Wojskową Whampoa. W 1927 roku wstąpił do Komunistycznej Partii Chin, zostając obok Zhu De najważniejszym dowódcą komunistycznym. W czasie walk z Kuomintangiem na początku lat 30. propagował taktykę "krótkich, szybkich ciosów"[3]. Brał udział w Długim Marszu.
Brał udział w wojnie chińsko-japońskiej, w czasie której dowodził m.in. w zwycięskiej bitwie pod Pingxingguan[4]. Ranny w bitwie w 1939 roku wysłany na leczenie do Moskwy, gdzie przebywał do 1942 roku. Po kapitulacji Japonii organizował komunistyczne siły zbrojne na obszarze Mandżurii, którymi dowodził po wybuchu wojny domowej z Kuomintangiem w 1946 roku, w znacznej mierze przyczyniając się do zwycięstwa komunistów[2]. W czasie kampanii Liao-Shen (IX-XI 1948) dowodząc IV Armią Polową zdobył Jingzhou i Mukden[4]. W kampanii Ping-Jin (XII 1948-I 1949) współdziałając z Nie Rongzhenem zdobył Tianjin i Pekin[4]. Następnie przechodząc wraz z armią całe środkowe i południowe Chiny wyparł ostatecznie siły KMT z Hajnanu na początku 1950 roku[2].
Po zwycięskiej kampanii w wojnie domowej Lin przez kilka lat nie pojawiał się publicznie, przypuszczalnie z powodu choroby[2]. Od 1955 członek Biura Politycznego KPCh[2], w tym samym roku mianowany najmłodszym marszałkiem ChRL[3]. W 1959 po zdymisjonowaniu Peng Dehuaia objął stanowisko ministra obrony. Doprowadził do upolitycznienia armii[2].
W czasie rewolucji kulturalnej był jednym z jej czołowych architektów. Napisał przedmowę do słynnej "Czerwonej książeczki". W sierpniu 1966 roku wybrany na wiceprzewodniczącego partii.
Na IX Zjeździe KPCh w kwietniu 1969 przyjęto nowy statut partii, w którym Lin Biao został określony jako "najbliższy towarzysz broni" Mao Zedonga i jego oficjalny następca[3].
[edytuj] Zagadkowa śmierć
13 września 1971 roku podano oficjalną wiadomość, że Lin Biao zginął wraz z rodziną w katastrofie lotniczej nad Öndörchaan w Mongolii, próbując uciec do ZSRR po nieudanej próbie przewrotu wojskowego.
Okoliczności śmierci Lina są do dziś zagadkowe. Nie wiadomo, czy w istocie była jakakolwiek próba przewrotu, gdyż jego oficjalna wersja przedstawiona podczas procesu bandy czworga przez rzekomych spiskowców jest pełna nieścisłości, wręcz komizmu[3] i nie mogła gwarantować powodzenia[5]. Ambasador ChRL w Mongolii zaświadczył że widział ciało Lina, zaś według Rosjan nie było go wśród ofiar katastrofy[3]. Obie strony twierdziły również że ciała były mocno zwęglone, co utrudniało identyfikację[3]. Nie wiadomo także dlaczego Lin, jeden z najzagorzalszych wrogów "sowieckiego rewizjonizmu" w KPCh miałby uciekać do ZSRR[5].
Pojawiają się hipotezy że śmierć Lina mogła być zaplanowaną akcją. Według różnych hipotez ewentualny rozkaz zamordowania Lina wydał sam Mao, obawiający się swojego następcy[3]. Przypuszczano także że za zamachem na Lin Biao mógł stać nawet Zhou Enlai, jako że Lin był przeciwny planowanej normalizacji stosunków z USA[5].
Przypisy
- ↑ Prawdziwe imię i nazwisko: Lin Yurong (林育蓉)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005, s. 135. ISBN 83-05-13407-5.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Jakub Polit: Chiny. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2004. ISBN 83-88542-68-0.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Encyklopedia Historyczna Świata. Tom X. Kraków: Wydawnictwo Opres, 2002. ISBN 83-85909-72-9.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Ludwik Mysak: Chiński proces stulecia. Warszawa: Wydawnictwo Alfa, 1990. ISBN 83-7001-362-7.
[edytuj] Linki zewnętrzne
