Lin Biao

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Lin.
Lin Biao
Lin Biao
Chińskie nazwisko i imię
Hanyu pinyin Lín Biāo
Wade-Giles Lin Piao
Zn. tradycyjne 林彪
Zn. uproszczone 林彪

Lin Biao[1] (wym. [lǐn pjɑ́ʊ]; ur. 5 grudnia 1907, zm. 13 września 1971) – chiński polityk i wojskowy. Jeden z najbliższych współpracowników Mao Zedonga, w 1969 roku oficjalnie wyznaczony na jego następcę. Miał zginąć w katastrofie lotniczej nad Mongolią, po rzekomym spisku na życie Mao.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Huanggang w prowincji Hubei w średnio zamożnej rodzinie urzędniczej[2].

Ukończył Akademię Wojskową Whampoa. W 1927 roku wstąpił do Komunistycznej Partii Chin, zostając obok Zhu De najważniejszym dowódcą komunistycznym. W czasie walk z Kuomintangiem na początku lat 30. propagował taktykę "krótkich, szybkich ciosów"[3]. Brał udział w Długim Marszu.

Brał udział w wojnie chińsko-japońskiej, w czasie której dowodził m.in. w zwycięskiej bitwie pod Pingxingguan[4]. Ranny w bitwie w 1939 roku wysłany na leczenie do Moskwy, gdzie przebywał do 1942 roku. Po kapitulacji Japonii organizował komunistyczne siły zbrojne na obszarze Mandżurii, którymi dowodził po wybuchu wojny domowej z Kuomintangiem w 1946 roku, w znacznej mierze przyczyniając się do zwycięstwa komunistów[2]. W czasie kampanii Liao-Shen (IX-XI 1948) dowodząc IV Armią Polową zdobył Jingzhou i Mukden[4]. W kampanii Ping-Jin (XII 1948-I 1949) współdziałając z Nie Rongzhenem zdobył Tianjin i Pekin[4]. Następnie przechodząc wraz z armią całe środkowe i południowe Chiny wyparł ostatecznie siły KMT z Hajnanu na początku 1950 roku[2].

Po zwycięskiej kampanii w wojnie domowej Lin przez kilka lat nie pojawiał się publicznie, przypuszczalnie z powodu choroby[2]. Od 1955 członek Biura Politycznego KPCh[2], w tym samym roku mianowany najmłodszym marszałkiem ChRL[3]. W 1959 po zdymisjonowaniu Peng Dehuaia objął stanowisko ministra obrony. Doprowadził do upolitycznienia armii[2].

W czasie rewolucji kulturalnej był jednym z jej czołowych architektów. Napisał przedmowę do słynnej "Czerwonej książeczki". W sierpniu 1966 roku wybrany na wiceprzewodniczącego partii.

Na IX Zjeździe KPCh w kwietniu 1969 przyjęto nowy statut partii, w którym Lin Biao został określony jako "najbliższy towarzysz broni" Mao Zedonga i jego oficjalny następca[3].

Zagadkowa śmierć[edytuj | edytuj kod]

13 września 1971 roku podano oficjalną wiadomość, że Lin Biao zginął wraz z rodziną w katastrofie lotniczej nad Öndörchaan w Mongolii, próbując uciec do ZSRR po nieudanej próbie przewrotu wojskowego.

Okoliczności śmierci Lina są do dziś zagadkowe. Nie wiadomo, czy w istocie była jakakolwiek próba przewrotu, gdyż jego oficjalna wersja przedstawiona podczas procesu bandy czworga przez rzekomych spiskowców jest pełna nieścisłości, wręcz komizmu[3] i nie mogła gwarantować powodzenia[5]. Ambasador ChRL w Mongolii zaświadczył że widział ciało Lina, zaś według Rosjan nie było go wśród ofiar katastrofy[3]. Obie strony twierdziły również, że ciała były mocno zwęglone, co utrudniało identyfikację[3]. Nie wiadomo także dlaczego Lin, jeden z najzagorzalszych wrogów "sowieckiego rewizjonizmu" w KPCh miałby uciekać do ZSRR[5].

Pojawiają się hipotezy że śmierć Lina mogła być zaplanowaną akcją. Według różnych hipotez ewentualny rozkaz zamordowania Lina wydał sam Mao, obawiający się swojego następcy[3]. Przypuszczano także, że za zamachem na Lin Biao mógł stać nawet Zhou Enlai, jako że Lin był przeciwny planowanej normalizacji stosunków z USA[5].

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

Lin Biao był przeczulony na punkcie swojego wyglądu, uporczywie starając się ukryć fakt iż jest łysy. Nie pokazywał się nigdy publicznie bez czapki, nie upowszechniano też żadnych jego wizerunków bez nakrycia głowy[6].

Wikimedia Commons
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Lin Biao

Przypisy

  1. Prawdziwe imię i nazwisko: Lin Yurong (林育蓉)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Edward Kajdański: Chiny. Leksykon. Warszawa: Książka i Wiedza, 2005, s. 135. ISBN 83-05-13407-5.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Jakub Polit: Chiny. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2004. ISBN 83-88542-68-0.
  4. 4,0 4,1 4,2 Encyklopedia Historyczna Świata. Tom X. Kraków: Wydawnictwo Opres, 2002. ISBN 83-85909-72-9.
  5. 5,0 5,1 5,2 Ludwik Mysak: Chiński proces stulecia. Warszawa: Wydawnictwo Alfa, 1990. ISBN 83-7001-362-7.
  6. Clare Hollingworth, Mao and the men against him, J. Cape, London 1985, s. 214.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]