Metro w Budapeszcie

Metro w Budapeszcie Budapesti metró
Lokalizacja	Węgry, Budapeszt
Rodzaj transportu	Metro
Data uruchomienia	1896
Całkowita długość linii	31,4 km
Liczba linii	3+1 w budowie
Liczba stacji	40+12 w budowie
Dzienna liczba pasażerów	ok. 1,27 mln
Prześwit toru	1435 mm
Operator	BKV
Strona internetowa

Stacja Opera na linii M1

Metro budapeszteńskie (węg. Budapesti metró) - system kolei podziemnej w Budapeszcie. Zostało otwarte w 1896 roku. I jest to najstarsza czynna podziemna kolej na kontynencie europejskim

Obecnie sieć metra składa się z trzech linii:

• pierwsza, żółta linia łączy Vörösmarty tér z Mexikói út (przebiega tylko przez Peszt)
• druga, czerwona linia metra łączy Örs vezér tere we wschodnim Peszcie z Déli pályaudvar (Dworzec Południowy) w Budzie
• niebieska linia metra łączy Köbánya-Kispest z Újpest-Központ (jedynie po stronie peszteńskiej)

Punktem przecięcia tras wszystkich linii jest stacja Deák Ferenc tér, położona pod głównym placem Pesztu. Łączna długość szlaków wynosi 31,7 km, zaś ilość stacji - 40. Metro zarządzane jest przez Przedsiębiorstwo Transportowe Budapeszt (Budapesti Közlekedési Részvénytársaság). Wszystkie linie metra łączą ze sobą najważniejsze punkty miasta. Stacje są położone odpowiednio przy: przystankach HÉV (linia M2), przy dworcach kolejowych oraz autobusowych.

Linie metra

Nazwa	Barwa	Relacja	Otwarcie	Długość	Liczba stacji
M1	żółta	Vörösmarty tér ↔ Mexikói út	1896	4,4 km	11
M2	czerwona	Déli pályaudvar ↔ Örs vezér tere	1970	10,3 km	11
M3	niebieska	Újpest-Központ ↔ Kőbánya-Kispest	1976	17,0 km	20
M4	zielona (w budowie)	Kelenföldi-pályaudvar ↔ Bosnyák tér	ok. 2013	10,5 km	14

Historia

Stacja Vörösmarty utca na linii M1

Budowa pierwszej linii (M1) rozpoczęła się w 1894 roku - miała uświetnić przypadające dwa lata później obchody tysiąclecia państwa węgierskiego. Otwarcie odcinka pomiędzy stacjami Vörösmarty tér i Artézi fürdő (dziś Széchenyi fürdő) miało miejsce 2 maja 1896. W latach 1970 - 1973 linia została zmodernizowana: przebudowano stacje Vörösmarty tér i Deák Ferenc tér, odcinek wiodący przez Park Miejski (Városliget) został przebudowany na podziemny i wydłużony do stacji Mexikói út (także nowa zajezdnia).

Już w socjalistycznych Węgrzech wznowiono prace nad dwoma kolejnymi liniami metra. W roku 1950 zaczęła się budowa drugiej linii, jednak w latach 1954 - 1963 prace były wstrzymane. Pierwszy odcinek linii, poprowadzony częściowo na powierzchni, otwarto 4 kwietnia 1970. Połączył on Deák Ferenc tér z Örs vezér tere (koło drugiej wymienionej stacji umieszczono kolejną zajezdnię metra). Dwa lata później oddano do użytku ostatni, drugi odcinek, prowadzący do stacji Déli pályaudvar w Budzie. Od 2004 roku trwa etapowa modernizacja całej linii, która ma się zakończyć trzy lata później.

Budowa najdłuższej, trzeciej linii metra (M3) rozpoczęła się w 1970 roku. Jej pierwszy odcinek został otwarty 31 grudnia 1976 roku (Deák Ferenc tér - Nagyvárad tér), kolejne odcinki oddawano do użytku kolejno w latach: 1980 (do stacji Kőbánya-Kispest), 1981 (→ Lehel tér, wówczas Élmunkás tér), 1984 (do Árpád híd) i 1990 (→ Újpest-Központ). Linie M2 i M3 spaja łącznik, zlokalizowany między stacjami Deák Ferenc tér, Kossuth tér i Arany János utca.

W latach 80. i 90. XX wieku zostały zmienione ze względów praktycznych i ideologicznych nazwy niektórych stacji:

• November 7. tér - Oktogon
• Fehér út - Örs vezér tere
• Könyves Kálmán körút - Népliget
• Felszabadulás tér - Ferenciek tere
• Marx tér - Nyugati pályaudvar
• Élmunkás tér - Lehel tér

Węgierski pociąg Ganz-Hunslet G2

Projekty rozbudowy

Trwa budowa linii M4. Według projektu będzie ona miała długość 7,4 km, a na jej trasie znajdzie się 10 stacji. Zakończenie prac budowlanych planowane jest na 2011 rok.

W przyszłości planowana jest także rozbudowa linii M3, która do 2010 roku miałaby zostać przedłużona o 3-5 stacji w kierunku północnym.

Ostatnio Stowarzyszenie Transportu Miejskiego i Podmiejskiego (Városi és Elővárosi Közlekedési Egyesület) przedstawiło plan połączenia linii M2 z linią HÉV do Gödöllő. Władze miejskie nie do końca akceptują ten plan, ale może on zostać zrealizowany po roku 2015.

Ciekawostki

Sławę budapeszteńskiemu metru przyniósł film Kontrolerzy z 2003 roku, nakręcony przez Nimróda Antala, którego akcja rozgrywa się głównie na stacjach kolei podziemnej miasta.

Źródła

• Pawelec E., Kolej na ciekawostki w: KZA Express Magazyn 01/2008. ISSN 1899-5705

Linki zewnętrzne

• Budapesti Közlekedési Részvénytársaság
• Metros.hu - historia, mapy, fotogaleria
• UrbanRail.Net - Budapeszt
• Újpest-Városkapu station from the tracks
• 4th metro line construction galleries