Metro w Budapeszcie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Metro w Budapeszcie
Budapesti metró
Metro w Budapeszcie Budapesti metró
Dane ogólne
Lokalizacja  Węgry, Budapeszt
Rodzaj transportu Metro
Data uruchomienia 1896
Dane techniczne
Całkowita
długość linii
38,3 km[1]
Liczba linii 4
Liczba stacji 52
Inne informacje
Dzienna
liczba pasażerów
ok. 0,83 mln[2]
Prześwit toru 1435 mm
Operator BKV
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Stacja Opera na linii M1
Gellert Ter 2014
Keleti pályaudvar 2014

Metro budapeszteńskie (węg. Budapesti metró) – system kolei podziemnej zlokalizowany w stolicy WęgierBudapeszcie – otwarty w 1896 roku. Jest to najstarsza czynna podziemna kolej w kontynentalnej części Europy[3].

Obecnie sieć metra składa się z czterech linii:

Punktem przecięcia tras trzech linii jest stacja Deák Ferenc tér, położona pod głównym placem Pesztu. Łączna długość szlaków wynosi 38,3 km, zaś ilość stacji - 52.[potrzebne źródło] Metro zarządzane jest przez Przedsiębiorstwo Transportowe Budapeszt (Budapesti Közlekedési Részvénytársaság). Wszystkie linie metra łączą ze sobą najważniejsze punkty miasta. Stacje są położone odpowiednio przy: przystankach HÉV (linia M2), przy dworcach kolejowych oraz autobusowych.

plan metra

Linie metra[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Barwa Relacja Otwarcie Długość Liczba stacji
M1 żółta Vörösmarty tér ↔ Mexikói út 1896 4,2 km 11
M2 czerwona Déli pályaudvar ↔ Örs vezér tere 1970 10,3 km 11
M3 niebieska Újpest-Központ ↔ Kőbánya-Kispest 1976 16,4 km 20
M4 zielona Keleti pályaudvar ↔ Kelenföld vasútállomás 28 marca 2014[4] 7,4 km 10

Historia[edytuj | edytuj kod]

Stacja Vörösmarty utca na linii M1

Budowa pierwszej linii (M1) rozpoczęła się w 1894 roku - miała uświetnić przypadające dwa lata później obchody tysiąclecia państwa węgierskiego. Otwarcie odcinka pomiędzy stacjami Vörösmarty tér i Artézi fürdő (dziś Széchenyi fürdő) miało miejsce 2 maja 1896. W latach 1970 - 1973 linia została zmodernizowana: przebudowano stacje Vörösmarty tér i Deák Ferenc tér, odcinek wiodący przez Park Miejski (Városliget) został przebudowany na podziemny i wydłużony do stacji Mexikói út (także nowa zajezdnia).

Już w socjalistycznych Węgrzech wznowiono prace nad dwoma kolejnymi liniami metra. W roku 1950 zaczęła się budowa drugiej linii, jednak w latach 1954 - 1963 prace były wstrzymane. Pierwszy odcinek linii, poprowadzony częściowo na powierzchni, otwarto 4 kwietnia 1970. Połączył on Deák Ferenc tér z Örs vezér tere (koło drugiej wymienionej stacji umieszczono kolejną zajezdnię metra). Dwa lata później oddano do użytku ostatni, drugi odcinek, prowadzący do stacji Déli pályaudvar w Budzie. Od 2004 roku trwa etapowa modernizacja całej linii, która ma się zakończyć trzy lata później.

Budowa najdłuższej, trzeciej linii metra (M3) rozpoczęła się w 1970 roku. Jej pierwszy odcinek został otwarty 31 grudnia 1976 roku (Deák Ferenc tér - Nagyvárad tér), kolejne odcinki oddawano do użytku kolejno w latach: 1980 (do stacji Kőbánya-Kispest), 1981 (→ Lehel tér, wówczas Élmunkás tér), 1984 (do Árpád híd) i 1990 (→ Újpest-Központ). Linie M2 i M3 spaja łącznik, zlokalizowany między stacjami Deák Ferenc tér, Kossuth tér i Arany János utca.

W latach 80. i 90. XX wieku zostały zmienione ze względów praktycznych i ideologicznych nazwy niektórych stacji:

28 marca 2014 roku otwarto linię M4 w Budapeszcie. Ma długość 7,4 km, i znajduje się na niej 10 stacji. Według szacunków ma z niej korzystać dziennie 421 tys. pasażerów. Koszt budowy wyniósł 1,5 mld euro, z czego 0,6 mld sfinansowała Unia Europejska. Linię obsługuje 15 4-wagonowych składów Alstom Metropolis z Chorzowa.

Węgierski pociąg Ganz-Hunslet G2

Projekty rozbudowy[edytuj | edytuj kod]

W przyszłości planowana jest rozbudowa linii M3, która miałaby zostać przedłużona o 3-5 stacji w kierunku północnym.

Ostatnio Stowarzyszenie Transportu Miejskiego i Podmiejskiego (Városi és Elővárosi Közlekedési Egyesület) przedstawiło plan połączenia linii M2 z linią HÉV do Gödöllő. Władze miejskie nie do końca akceptują ten plan, ale może on zostać zrealizowany po roku 2015[potrzebne źródło].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Sławę budapeszteńskiemu metru przyniósł film Kontrolerzy z 2003 roku, nakręcony przez Nimróda Antala, którego akcja rozgrywa się głównie na stacjach kolei podziemnej miasta.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Pawelec E., Kolej na ciekawostki w: KZA Express Magazyn 01/2008. ISSN 1899-5705

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]