Ostróg (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ostróg
Herb Flaga
Herb Ostroga Flaga Ostroga
Państwo  Ukraina
Obwód równieński
Prawa miejskie 1528
Powierzchnia 10,9 km²
Populacja (2001)
• liczba ludności
14 801
Nr kierunkowy +380 3654
Kod pocztowy 35800 — 35807
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Ostróg
Ostróg
Ziemia 50°20′N 26°31′E / 50.333333333333, 26.516666666667Na mapach: 50°20′N 26°31′E / 50.333333333333, 26.516666666667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Przedwojenny herb
Zamek w Ostrogu
Ulica miasta
Kościół w Ostrogu

Ostróg (ukr. Острог - Ostroh) - miasto na Ukrainie (obwód rówieński), nad rzeką Horyń przy ujściu Wilii, dawna rezydencja książąt Ostrogskich.

Spis treści

Historia [edytuj]

Stary gród ruski, wzmiankowany już w 1100; od drugiej połowy XII wieku w Księstwie Wołyńskim; w XIV wieku był przedmiotem walk pomiędzy wojskami polskimi a litewskimi; 1386 przyłączony do Wielkiego Księstwa Litewskiego; własność m.in. Ostrogskich, Zasławskich, Wiśniowieckich, Sanguszków, Jabłonowskich. Od XV wieku liczne skupisko Żydów, jedna z 4 gmin żydowskich Wołynia posiadająca przedstawicieli w Sejmie Żydów Korony. Żydzi w XVI wieku zbudowali w mieście murowaną synagogę z renesansową attyką. Wojewoda kijowski Konstanty Wasyl Ostrogski przebudował w stylu renesansowym zamek i bramy miejskie, a w 1579 roku została przez niego założona Akademia Ostrogska, dzięki czemu miasto na przełomie XVI i XVII wieku stało się ważnym ośrodkiem kulturalnym, do czasu zniszczenia Akademii przez Kozaków w latach 40. XVII wieku. Wojewoda Ostrogski wystarał się też o prawa miejskie magdeburskie, które Ostróg otrzymał w 1585 roku. W II poł. XVI w. Ostróg był znaczącym ośrodkiem prawosławnym z dziewięcioma cerkwiami - Objawienia Pańskiego, św. Bazylego, św. Mikołaja (dwie świątynie tego wezwania), Zaśnięcia Matki Bożej, Zmartwychwstania Pańskiego, św. św. Borysa i Gleba, św. Jana, św. Onufrego oraz monasterem Trójcy Świętej. Fundatorem tejże wspólnoty był Konstanty Wasyl Ostrogski[1].

W XVII wieku od zachodu miasto otrzymało dodatkowe ziemne umocnienia z wałem, fosą i pięcioma bastionami.

W latach 1609–1753 Ostróg stał się ośrodkiem ordynacji założonej przez wojewodę wołyńskiego Janusza Ostrogskiego, który po przejściu, jako pierwszy z rodu, z prawosławia na katolicyzm sprowadził do miasta bernardynów. W mieście działała tez szkoła ariańska, w której uczył kaznodzieja Andrzej Węgierski. W 1648 oraz w 1649 roku miasto i cerkiew zostały spalone przez Kozaków, a ludność wymordowana. Nastąpił upadek miasta. Ponowny pomyślny etap w historii miasta miał miejsce w XVIII wieku dzięki wysokiemu poziomowi tutejszej szkoły jezuickiej. W 1792 roku w czasie wojny z Rosją w mieście stacjonował książę Józef Poniatowski. Od 1793 w zaborze rosyjskim, siedziba powiatu ostrogskiego. W XIX wieku rozebrano kościół i klasztor jezuitów oraz kościół i klasztor karmelitów. Pod koniec XIX wieku miasto traciło na znaczeniu z uwagi na oddalenie od linii kolejowych. Liczyło wtedy około 8 tys. mieszkańców.

W latach 1919–39 ponownie w granicach Polski, w ówczesnym pow. zdołbunowskim, w dawnym województwie wołyńskim. Miasto było garnizonem macierzystym Batalionu KOP "Ostróg" i 19. Pułku Ułanów Wołyńskich. 7 lipca 1920 roku doszło pod miastem do starć pomiędzy wojskami polskimi gen. Wincentego Krajowskiego i bolszewickimi z 1 Armii Konnej Budionnego. W dwudziestoleciu międzywojennym, ze względu na położenie Ostroga w strefie nadgranicznej, część miasta była dostępna tylko za okazaniem specjalnej przepustki.

Podczas II wojny światowej, we wrześniu 1939 zajęty przez ZSRR i włączony do Ukraińskiej SRR. Wiele rodzin polskich i żydowskich (w 1939 ok. 10.500 Żydów czyli około 61% mieszkańców) wywiezionych zostało na Syberię. W latach 1941–44 pod okupacją niemiecką. Niemcy przystąpili do eksterminacji Żydów, których po częściowej ewakuacji w głąb ZSRR pozostało około 7 tysięcy. Łącznie w Ostrogu przeprowadzono 4 akcje, w których rozstrzelano 6,5 tysiąca Żydów miejscowych i z okolicznych wsi. We wszystkich akcjach udział brała ukraińska policja pod dowództwem Stepana Tkaczenki. Ostatnia masakra, która odbyła się 15 października 1942 roku, oznaczała likwidację getta powstałego 4 miesiące wcześniej[2].

Podczas rzezi wołyńskiej w 1943 roku Ostróg stał się schronieniem dla polskich uchodźców z eksterminowanych przez UPA wsi, liczących na ochronę załogi niemieckiej i węgierskiej. Duchowy przywódca Polaków, miejscowy proboszcz o. Remigiusz Kranc, organizował obronę i pomoc dla ludności polskiej. W obronie pomagał pluton "Borszczówka" pod dowództwem Tadeusza Koblańskiego, który przybył do Ostroga, posiadał broń i doświadczenie bojowe. Ochronę zapewniał także oddział polskiej policji utworzony przez Niemców. Na cmentarzu rzymskokatolickim grzebano zwłoki zabitych przywiezione przez uchodźców; według obliczeń o. Kranza pochowano około 560 osób w zaledwie 3 miesiące (na 1280 wiernych w parafii)[3].

Po wycofaniu się Niemców i Węgrów z Ostroga oraz po wymarszu oddziału AK Franciszka Pukackiego "Gzymsa" na koncentrację sił 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty na początku stycznia 1944, ludność polska w Ostrogu broniła się przed UPA przez dwa tygodnie w klasztorze i budynku więzienia. W latach 1943-45 ukraińscy nacjonaliści zamordowali w mieście ponad 118 Polaków[3].

Polacy oblężeni w Ostrogu złożyli broń w ręce Armii Czerwonej, która wkroczyła do miasta 5 lutego 1944. O. Remigiusz Kranc ofiarował wtedy okryty chwałą sztandar Armii Polskiej. Uroczyste przekazanie sztandaru w ręce zastępcy dowódcy AP w ZSRR gen. dywizji Karola Świerczewskiego odbyło się 17 IV 1944. O. Remigiusz Kranc w nagrodę za patriotyczną i społeczną postawę został mianowany przez władze radzieckie zastępcą przewodniczącego MRN miasta Ostroga, a następnie zesłany na katorgę do łagrów Kołymy.

W latach 1945–1991 miasto znajdowało się w Ukraińskiej SRR, następnie na Ukrainie.

Od 2005 r. Ostróg jest miastem partnerskim Sandomierza.

Urodzeni w Ostrogu [edytuj]

W Ostrogu zmarli i pochowani zostali m.in. Jan Latosz - polski lekarz i astronom, wykładowca Akademii Krakowskiej, oraz Stanisław Kardaszewicz - polski sędzia i badacz historii miasta Ostroga.

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Ostrogscy.

Przemysł [edytuj]

Przemysł spożywczy (mleczarski, cukrowniczy, rozlewnia wód mineralnych), materiałów budowlanych, fabryka mebli.

Zabytki [edytuj]

Niezachowane:

  • kościół Jezuitów z 1624 r., fundacji Anny Chodkiewiczowej — zburzony w 1875 roku
  • dwór Jabłonowskich (XVIII wiek)
  • kościół i klasztor karmelitów z 1779 r., rokokowy - zburzony w poł. XIX wieku
  • koszary KOP Batalionu "Ostróg"
  • cmentarz rzymskokatolicki zniszczony z polecenia ukraińskich komunistów na przełomie lat 60/70 XX wieku. Na jego miejscu wybudowano stadion. Na cmentarzu pochowani byli m.in. Jan Latosz, polski lekarz i astronom, wykładowca Akademii Krakowskiej, oraz Stanisław Kardaszewicz, polski sędzia i badacz historii miasta Ostroga.

Miasta partnerskie [edytuj]

Zobacz też [edytuj]

Pobliskie miejscowości [edytuj]

Linki zewnętrzne [edytuj]

Przypisy

  1. ↑ S. Horin, Prawosławni monastyri na Wołyni u druhij połowyni XV - perszij połowyni XVI stolittia [w:] red. J. Skarbek, Samoidentyfikacja mniejszości narodowych i religijnych w Europie Środkowo-Wschodniej. Problematyka atlasowa, Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, Lublin 1998, ISBN 83-85854-34-7, s.96-97
  2. ↑ Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s.706
  3. ↑ 3,0 3,1 Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa 2000, ISBN 83-87689-34-3, s.985-988
p • d • e
Miasta obwodu rówieńskiego
Bereźne • Dubno • Dąbrowica • Korzec • Kostopol • Kuźniecowsk • Ostróg • Radziwiłłów • Równe • Sarny • Zdołbunów
 Flag of Rivne Oblast.png
p • d • e
Rejony obwodu rówieńskiego
Rejony herb obwodu rówieńskiego
Wydzielone miasta obwodu

Dubno • Kuźniecowsk • Ostróg • Równe
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ostróg_(miasto)&oldid=36083112”