Ostroróg

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy miasta w Wielkopolsce. Zobacz też: inne znaczenia hasła Ostroróg.
Ostroróg
Herb Flaga
Herb Ostroroga Flaga Ostroroga
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat szamotulski
Gmina Ostroróg
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie przed 1412
Burmistrz Sławomir Szałata
Powierzchnia 1,25 km²
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

1983
1586 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 61
Kod pocztowy 64-560
Tablice rejestracyjne PSZ
Położenie na mapie powiatu szamotulskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu szamotulskiego
Ostroróg
Ostroróg
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ostroróg
Ostroróg
Ziemia 52°37′37″N 16°27′19″E/52,626944 16,455278
TERC
(TERYT)
4303924054
SIMC 0971264[2]
Urząd miejski
ul. Wroniecka 14
64-560 Ostroróg
Strona internetowa

Ostroróg (niem. Scharfenort) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, położone nad Jeziorem Wielkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ostroróg[3][4]. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego[5].

Według danych z 1 stycznia 2013 miasto liczyło 1983 mieszkańców, a powierzchnia 1,25 km²[6].

Ośrodek handlowo-usługowy regionu rolniczego[7]. Przez miasto przebiega nieczynna linia kolejowa SzamotułyMiędzychód i droga wojewódzka nr 184 do Szamotuł[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1383 roku[8]. Mowa jest w niej o wsi ostrorogskiej oraz o zamczysku miejscowych dziedziców, kasztelana santockiego, Dzierżka Grochoły Ostroroga[8][9]. W tym okresie Wielkopolska ogarnięta była wojną domową między Grzymałami i Nałęczami. Prawa miejskie Ostroróg uzyskał przed 1412 rokiem[7][8].

Chociaż wspomnienia o właścicielach miasta - familii Ostrorogów są znacznie wcześniejsze, gdyż pochodzą z początku XIII w. - w spisie wojewodów poznańskich mowa jest o Dobrosławie z Szamotuł Ostrorogu[10].

W XV w. w Ostrorogu sporadycznie zbierał się sąd starosty generalnego (sąd grodzki) dla okolicznej szlachty[11].

W 1436 r. w tym mieście urodził się pisarz polityczny, wojewoda poznański Jan Ostroróg[7][8]. W mieście od 1472 był szpital, później wybudowano jeszcze drugi[8]. W XVI i XVII wieku Ostroróg stanowił ważny ośrodek reformacji (bracia czescy)[8][5]. Prowadzili oni archiwum, bibliotekę, szkołę oraz seminarium, a do ich dyspozycji oddano w 1555 kościół[5][7][9][8].

W skład parafii ostrorogskiej wchodziły Binino, Bielejewo, Dobrojewo, Kluczewo, Oporowo, Piaskowo, Rudki i Wielonek[9].

W rękach rodu Ostrorogów miasto pozostało do 1625[7][8]. Później było własnością Radziwiłłów i Kwileckich. Kościół został przekazany katolikom w 1636[8][9]. W XVIII w. dziedzic ostroroski rozebrał zamek, a fragmentów budynku użył do wybudowania browaru, który został rozebrany w XIX wieku[8]. W XIX wieku miasto należało do Księstwa Warszawskiego, a potem Wielkiego Księstwa Poznańskiego[8]. Podczas powstania wielkopolskiego miasto zostało przejęte siłami mieszkańców[8]. Po II wojnie światowej, w 1946 miasto liczyło 1170 mieszkańców[8].

Zabytki[1][edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 Miejscowości. UMiG Ostroróg. [dostęp 26 maja 2014].
  2. Przeglądanie TERYT (Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-05-26].
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1504, 2013-02-13. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 26 maja 2014]. 
  4. Wykaz nazw wód stojących. Główny Urząd Geodezji i Kartografii. [dostęp 26 maja 2014]. s. 377.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Włodzimierz Łęcki, Bogdan Zgodziński: Województwo poznańskie. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1980, s. 98.
  6. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 26 lipca 2013. ISSN 1505-5507. [dostęp 26 maja 2014].
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Jan Maj, Alicja Dziewulska: Mapa topograficzna Polski N-33-129/130: Poznań. Warszawa: Wojskowe Zakłady Kartograficzne, 1997. ISBN 83-7135-150-X.
  8. 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 Romuald Krygier: Ziemia szamotulska. Wyd. 1. Wydawnictwo Poznańskie, 1972, s. 74-77.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 Ostroróg w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII (Netrebka – Perepiat) z 1886 r.
  10. "Wspomnienia Wielkopolski to jest Województw Poznańskiego, Kaliskiego i Gnieźnieńskiego" tom. I 1842
  11. M. Pawlikowski, Sądownictwo grodzkie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012.
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 26 maja 2014]. s. 215.