Papieska elekcja 1061

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Papieska elekcja 30 września 1061 – pierwsza papieska elekcja, która odbyła się na podstawie dekretu Mikołaja IIIn Nomine Domini”, ograniczającego grono elektorów wyłącznie do kardynałów.

Śmierć Mikołaja II[edytuj | edytuj kod]

Papież Mikołaj II zmarł we Florencji 27 lipca 1061 roku. Dwa lata wcześniej wydał on dekret "In Nomine Domini". Dekret ten powierzył wybór papieża wyłącznie w ręce kardynałów biskupów diecezji suburbikarnych, z pominięciem zarówno cesarza jak i ludu rzymskiego. Udział kardynałów niższych rang (prezbiterów i diakonów) w zasadzie miał ograniczać się do zatwierdzenia nominacji dokonanej przez kardynałów biskupów. Dekret stanowił, że w miarę możliwości elekt powinien należeć do duchowieństwa rzymskiego (tzn. powinien być kardynałem), ale dopuszczał wybór także kogoś spoza tego grona, jeśli kardynałowie biskupi uznają, że tak będzie najlepiej dla Kościoła. Elekcja powinna odbywać się w Rzymie, gdyby jednak nie było to możliwe, mogła się odbyć gdziekolwiek indziej. Elekt był wyposażony w pełnię władzy już od chwili wyboru, a nie jak do tej pory, od momentu intronizacji.

Kardynałowie-elektorzy[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjnie kardynałów-biskupów było zawsze siedmiu. Do połowy XI wieku za diecezje "kardynalskie" uważano Ostię, Porto, Santa Rufina (Silva Candida), Albano, Palestrinę, Tusculum (Gabii-Lavicum) i Velletri[1], ponieważ jednak w 1058 biskup Velletri został antypapieżem Benedyktem X doszło do wykluczenia go z grona kardynałów, a jego miejsce w 1063 roku zajął biskup Sabiny. W 1061 roku było zatem sześciu kardynałów biskupów[2]:

Elektor Tytuł kardynalski Nominowany Nominator Inne funkcje i tytuły
Bonifacio, O.S.B. kardynał biskup Albano ok. 1050 Leon IX
Piotr kardynał biskup Tusculum ok. 1055 Wiktor II
Jan kardynał biskup Porto 1057 Stefan IX
Piotr Damiani, O.S.B.Cam. kardynał biskup Ostii 1057 Stefan IX administrator diecezji suburbikarnej Velletri
przeor Fonte Avellana
Bernardo da Benevento, O.S.B.Cas. kardynał biskup Palestriny 1061 Mikołaj II kanclerz Świętego Kościoła Rzymskiego
Majnard, O.S.B.Cas. kardynał biskup Silva Candida maj 1061 Mikołaj II

Wybór Aleksandra II[edytuj | edytuj kod]

Kardynałowie biskupi zebrali się 30 września 1061 w rzymskiej bazylice San Pietro in Vincoli i tam, za radą wpływowego archidiakona Hildebranda, wybrali na papieża obecnego wówczas w Rzymie biskupa Lukki Anselmo da Baggio, mimo że nie był on kardynałem. Elekt przyjął wybór, przybierając imię Aleksander II. Następnego dnia pod osłoną wojsk normańskiego księcia Roberta Guiscard został koronowany w tej samej bazylice, gdyż przeprowadzenie tej ceremonii w Bazylice Watykańskiej okazało się niemożliwe ze względu na wrogą postawę rzymskich baronów, niezadowolonych z pozbawienia ich wpływu na wybór papieża. Wskutek intryg rzymskiej arystokracji cesarzowa Agnieszka z Poitou odmówiła uznania tego wyboru, doprowadzając do wyboru w dniu 28 października 1061 antypapieża w osobie biskupa Cadalusa z Parmy, który przybrał imię Honoriusz II. Schizma trwała krótko, w następnym roku regencję w Niemczech objął bowiem arcybiskup Anno z Kolonii, który opowiedział się po stronie prawowitego papieża.

Począwszy od 1061 roku, wszystkie kolejne elekcje papieskie są dokonywane wyłącznie przez kardynałów, według reguł nieznacznie tylko zmienionych w stosunku do dekretu "In Nomine Domini". W 1179 Sobór laterański III zrównał w prawach elektorskich wszystkich kardynałów niezależnie od rangi, jednak dopiero konstytucja „Ubi periculum” z 1274 roku przyniosła narodziny instytucji znanej jako konklawe.

Przypisy

  1. Klewitz, s. 28.
  2. Klewitz, s. 35.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hans-Walter Klewitz, Reformpapsttum und Kardinalkolleg, Darmstadt 1957.
  • Rudolf Hüls, Kardinäle, Klerus und Kirchen Roms: 1049–1130, Tybinga 1977.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]