Konklawe 1676

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Konklawe 2 VIII – 21 IX 1676 – konklawe, które po śmierci Klemensa X wybrało na jego następcę błogosławionego Innocentego XI.

Spis treści

[edytuj] Śmierć Klemensa X

Papież Klemens X zmarł 22 lipca 1676 roku w wieku 86 lat. Główną troską jego pontyfikatu było powstrzymywanie tureckiej agresji w Europie, w tym celu udzielał znacznego wsparcia Polsce. W polityce wewnętrznej papież nie mianował żadnego ze swoich krewnych kardynałem, adoptował jednak jako bratanka spowinowaconego z rodem Altieri kardynała Paluzzo Paluzzi degli Albertoni i obdarzył go godnością kardynała-nepota. Nadużywał on hojności papieża do zgromadzenia ogromnego majątku i budowania swoich wpływów. Był on przy tym zdecydowanym rzecznikiem i głównym architektem wrogiej wobec Francji polityki Klemensa X, mimo że to dzięki Francji jego wuj został wybrany na papieża.

[edytuj] Lista uczestników

W chwili śmierci Klemensa X kolegium kardynalskie liczyło 67 członków, z czego dwóch zmarło w okresie sediswakancji, a dwóch innych nie przybyło do Rzymu. W konklawe wzięło więc udział 63 kardynałów:

  • Benedetto Odescalchi (6 marca 1645) - kardynał-prezbiter S. Onofrio; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Łaski
  • Luigi Omodei (19 lutego 1652) - kardynał-prezbiter S. Alessio
  • Flavio Chigi (9 kwietnia 1657) - kardynał-prezbiter S. Maria del Popolo; bibliotekarz Św. Kościoła Rzymskiego; archiprezbiter Bazyliki Laterańskiej; prefekt Św. Kongregacji ds. Zdrowia; prefekt Św. Kongregacji ds. Granic Państwa Kościelnego
  • Antonio Bichi (9 kwietnia 1657) - kardynał-prezbiter S. Maria degli Angeli; biskup Osimo
  • Carlo Carafa della Spina (14 stycznia 1664) - kardynał-prezbiter S. Maria in Via; kamerling Św. Kolegium Kardynałów
  • Neri Corsini (14 stycznia 1664) - kardynał-prezbiter SS. Nereo ed Achilleo; arcybiskup Arezzo
  • Paluzzo Paluzzi Altieri degli Albertoni (14 stycznia 1664) - kardynał-prezbiter SS. XII Apostoli; superintendent generalny Stolicy Apostolskiej; prefekt Św. Kongregacji Dobrego Rządu;kamerling Św. Kościoła Rzymskiego; prefekt Św. Kongregacji Rozkrzewiania Wiary; legat w Awinionie i Urbino; gubernator Tivoli; sekretarz Listów Apostolskich
  • Giacomo Rospigliosi (12 grudnia 1667) - kardynał-prezbiter SS. Giovanni e Paolo; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Sprawiedliwości; archiprezbiter Bazyliki Liberiańskiej
  • Gasparo Carpegna (22 grudnia 1670) - kardynał-prezbiter S. Silvestro in Capite; wikariusz diecezji rzymskiej; prefekt Św. Kongregacji ds. Obrzędów; prefekt Św. Kongregacji ds. Biskupów i Zakonów; pro-datariusz Jego Świątobliwości; przewodniczący Św. Kongregacji ds. Wizytacji Apostolskich
  • César d'Estrées (24 sierpnia 1671) - kardynał-prezbiter SS. Trinita al Monte Pincio; biskup Laon; protektor Portugalii i Francji
  • Johann Eberhard Nidhard, S.J. (24 sierpnia 1671) - kardynał-prezbiter S. Bartolomeo all’Isola; tytularny arcybiskup Edessy; ambasador nadzwyczajny Hiszpanii wobec Stolicy Apostolskiej
  • Philip Thomas Howard, O.P. (27 maja 1675) - kardynał-prezbiter S. Cecilia; tytularny arcybiskup Elenopolis
  • Carlo Barberini (23 czerwca 1653) - kardynał-diakon S. Maria in Cosmedin; archiprezbiter Bazyliki Watykańskiej; prefekt Fabryki Św. Piotra; protektor Sabaudii
  • Paolo Savelli (14 stycznia 1664) - kardynał-diakon S. Nicola in Carcere Tulliano
  • Girolamo Casanate (12 czerwca 1673) - kardynał-diakon S. Cesareo in Palatio; prefekt Św. Kongregacji Indeksu

54 elektorów było Włochami, 4 Francuzami, (Retz, Bouillon, d'Estrées i Bonzi), 2 Niemcami,(von Baden-Durlach i Nidhard) 2 Hiszpanami,(Portocarrero i Casanate) a 1 Anglikiem (Howard). 6 otrzymało kapelusz kardynalski jeszcze od Urbana VIII, 12 od Innocentego X, 18 od Aleksandra VII, 8 od Klemensa IX, a 19 – od Klemensa X.

[edytuj] Nieobecni

Dwóch kardynałów (Hiszpan i Niemiec) nie przybyło do Rzymu:

Pascual de Aragon został mianowany przez Aleksandra VII, Friedrich von Hessen - przez Innocentego X.

[edytuj] Frakcje w kolegium kardynalskim

Kolegium kardynalskie było podzielone na kilka frakcji. Mimo niewielkiej liczebności istotną rolę odgrywały stronnictwa tzw. kardynałów Korony, którymi dysponowały Francja (lider d'Estrées) i Hiszpania. Włoscy kardynałowie tradycyjnie grupowali się wokół nepotów poprzednich papieży – Chigiego (Aleksander VII), Altieriego (Klemens X) i Rospigliosiego (Klemens IX). Starzejący się Francesco Barberini obecnie liczył się bardziej jako dziekan Św. Kolegium niż lider frakcji, nominatów jego wuja Urbana VIII pozostało bowiem zaledwie kilku, a on sam nie cieszył się popularnością. Ponadto na tym konklawe po raz pierwszy pojawiła się frakcja zwana „Zelanti” (Gorliwi). Byli to włoscy kardynałowie niepowiązani z obcymi mocarstwami ani papieskimi nepotami, którzy sprzeciwiali się wpływom świeckim na wybory papieży i domagali się wybierania ludzi najbardziej wartościowych, a nie według kryteriów politycznych czy jakichkolwiek innych. Było też kilka mniejszych grup np. partia Azzoliniego zwana „latającym szwadronem” i powiązana z byłą królową Szwecji Krystyną.

Faworytem konklawe był 65-letni Benedetto Odescalchi, słynący z pobożności, surowości obyczajów i hojności dla biednych. Popierali go Hiszpanie oraz Gorliwi, a ponadto cieszył się ogromną popularnością wśród Rzymian i miał duże szanse już na poprzednim konklawe. Wówczas jednak odrzuciła go Francja i nic nie wskazywało, by zmieniła zdanie. Jedynym kandydatem, którego Francuzi gotowi byli poprzeć, był Alderano Cibo. Również Altieri, prowadzący życie światowca, nie życzył sobie wyboru ascetycznego Odescalchiego i był skłonny sprzymierzyć się z Francuzami w celu poparcia Cibo. Jednak król Ludwik XIV Burbon, rozwścieczony antyfrancuską polityką Altieriego i jego zmarłego wuja, zakazał swoim kardynałom jakichkolwiek kontaktów z nepotem Klemensa X i jego partią, co okazało się bardzo brzemienne w skutki. Za papabile uważano też m. in. Piccolominiego i Contiego, temu drugiemu sprzyjała Krystyna Szwedzka.

[edytuj] Przebieg konklawe

Konklawe formalnie rozpoczęło się 2 sierpnia, jednak pierwsze głosowanie odbyło się dopiero 29 sierpnia. Przyczyną tej zwłoki było żądanie francuskiego ambasadora, by nie rozpoczynać obrad przed przybyciem francuskich kardynałów, co nastąpiło dopiero pod koniec sierpnia. Ich postawa zadziwiła i zarazem oburzyła większość kardynałów. Był bowiem zwyczaj, że na konklawe dziekan Św. Kolegium przedstawiał zagranicznym purpuratom kardynałów mianowanych przez ostatniego papieża. Francuzi, zgodnie z wytycznymi króla, odmówili jakichkolwiek kontaktów z „Altieristami”, co spotkało się z bardzo złym odbiorem. Kilku kardynałów (m. in. Howard) próbowało mediować, ale Francuzi pozostali nieugięci.

Początkowo najwięcej głosów (maksymalnie 28) otrzymywał kardynał Celio Piccolomini, nie zdołał jednak uzyskać wymaganych 2/3, gdyż odrzucili go Francuzi. Po kilku turach zaproponowano Corsiniego, ale i on nie zyskał poparcia partii francuskiej. Wtedy kardynał Orsini, jeden z Gorliwych, wysunął kandydaturę Odescalchiego. Lider Francuzów d'Estrées skłonny był go poprzeć, ale bardziej doświadczony Retz przypomniał, że jako obywatel Como w księstwie Mediolanu jest on poddanym króla Hiszpanii oraz że już na poprzednim konklawe Ludwik XIV wyraźnie odrzucił tę kandydaturę.

Postawa partii francuskiej, która sprzeciwiała się wszystkim zaproponowanym kandydatom i konsekwentnie bojkotowała Altieriego, nie przysparzała jej popularności ani sympatii. Zdecydowana większość kardynałów skłaniała się ku Odescalchiemu i obarczała Francuzów winą za blokowanie elekcji i przedłużanie obrad. W tej sytuacji kardynał Retz zdecydował się na pewne ustępstwa, proponując, że Francuzi zgodzą się na Odescalchiego pod warunkiem, że Alderano Cibo zostanie jego sekretarzem stanu (zważywszy, że Cibo był przyjacielem Odescalchiego, warunek ten nie był wygórowany). Zastrzegł jednak, że propozycję tę musi zatwierdzić ich król. Zgoda Ludwika XIV nadeszła 20 września. Jeszcze tego samego dnia wieczorem rozpaczliwą próbę zablokowania wyboru Odescalchiego podjął Altieri, który poprosił Rospigliosiego o mediację między nim a Francuzami w celu poparcia Cibo, ale Rospigliosi odmówił. Chwilę później kardynałowie poinformowali Odescalchiego o osiągniętym porozumieniu co do jego wyboru. Odescalchi początkowo oponował, twierdząc, że jest wielu bardziej od niego godnych, ale pod wpływem swojego przyjaciela (a zarazem potencjalnego konkurenta) Alderano Cibo ustąpił. Postawił jednak kardynałom pewne warunki: musieli oni podpisać zobowiązanie wsparcia jego programu reformy obejmującego m. in. zniesienie nepotyzmu. Po sporządzeniu i podpisaniu stosownego dokumentu zaplanowano na następny dzień głosowanie.

[edytuj] Wybór Innocentego XI

Rankiem 21 września kardynał Benedetto Odescalchi otrzymał 19 głosów w pierwszej turze i kolejne 43 w drodze akcesu, co oznaczało jego jednomyślny wybór na Stolicę Piotrową (tylko on sam zagłosował na dziekana kolegium kardynałów Francesco Barberini). Elekt przybrał imię Innocentego XI, w celu upamiętnienia Innocentego X, który mianował go kardynałem, oraz Innocentego VIII, który pochodził z tego samego rodu co Alderano Cibo. Koronacja odbyła się 4 października.

Innocenty XI od początku swojego pontyfikatu podjął kroki przeciwko nepotyzmowi oraz w celu ograniczenia wydatków kurii. Swojemu bratankowi Livio Odescalchiemu oświadczył, że nie mianuje go kardynałem i będzie trzymał z dala od spraw Kościoła. Choć zgodnie z warunkami Francuzów mianował kardynała Cibo swoim sekretarzem stanu, szybko popadł w ostry konflikt z Ludwikiem XIV.

[edytuj] Źródła

Poprzednik
Konklawe 1669-1670		 1676
Innocenty XI		 Następca
Konklawe 1689
p • d • e
Papieskie elekcje i konklawe
Elekcje w XI wieku

1061 • 1073 • 1086 • 1088 • 1099
Elekcje w XII wieku

1118 • 1119 • 1124 • 1130 • 1143 • 1144 • 1145 • 1153 • 1154 • 1159 • 1164 (antypapież) • 1168 (antypapież) • 1181 • 1185 • 1187 (Październik) • 1187 (Grudzień) • 1191 • 1198
Elekcje/konklawe w XIII wieku

1216 • 1227 • 1241 • 1243 • 1254 • 1261 • 1264-1265 • 1268-1271 • 1276 (Styczeń) • 1276 (Lipiec) • 1276 (Sierpień-Wrzesień) • 1277 • 1280-1281 • 1285 • 1287-1288 • 1292-1294 • 1294
Konklawe w XIV wieku

1303 • 1304-1305 • 1314-1316 • 1334 • 1342 • 1352 • 1362 • 1370 • 1378 (papież) • 1378 (antypapież) • 1389 • 1394 (antypapież)
Konklawe w XV wieku

1404 • 1406 • 1409 (antypapież) • 1410 (antypapież) • 1417 • 1423 (antypapież) • 1431 • 1447 • 1455 • 1458 • 1464 • 1471 • 1484 • 1492
Konklawe w XVI wieku

1503 (Wrzesień) • 1503 (Październik) • 1513 • 1521-1522 • 1523 • 1534 • 1549-1550 • 1555 (Kwiecień) • 1555 (Maj) • 1559 • 1565-1566 • 1572 • 1585 • 1590 (Wrzesień) • 1590 (Październik-Grudzień) • 1591 • 1592
Konklawe w XVII wieku

1605 (Marzec) • 1605 (Maj) • 1621 • 1623 • 1644 • 1655 • 1667 • 1669-1670 • 1676 • 1689 • 1691 • 1700
Konklawe w XVIII wieku

1721 • 1724 • 1730 • 1740 • 1758 • 1769 • 1774-1775 • 1799-1800
Konklawe w XIX wieku

1823 • 1829 • 1830-1831 • 1846 • 1878
Konklawe w XX wieku

1903 • 1914 • 1922 • 1939 • 1958 • 1963 • 1978 (Sierpień) • 1978 (Październik)
Konklawe w XXI wieku

2005
 
Źródło: „http://pl.wikipedia.org/wiki/Konklawe_1676”