Kętrzyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kętrzyn
Widok na centrum miasta. Pośrodku kościół św. Katarzyny
Widok na centrum miasta. Pośrodku kościół św. Katarzyny
Herb Flaga
Herb Kętrzyna Flaga Kętrzyna
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat kętrzyński
Gmina gmina miejska
Data założenia 1329
Prawa miejskie 1357
Burmistrz Krzysztof Wiesław Hećman
Powierzchnia 10,35[1] km²
Wysokość 100 m n.p.m.
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

28256[2]
2730 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 89
Kod pocztowy 11-400
Tablice rejestracyjne NKE
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Kętrzyn
Kętrzyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kętrzyn
Kętrzyn
Ziemia 54°04′37,10″N 21°22′30,80″E/54,076972 21,375222Na mapach: 54°04′37,10″N 21°22′30,80″E/54,076972 21,375222
TERC
(TERYT)
2808011
Urząd miejski
ul. Wojska Polskiego 11
11-400 Kętrzyn
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Wikisłownik Hasło Kętrzyn w Wikisłowniku
Strona internetowa

Kętrzyn (daw. Rastembork, niem. Rastenburg, prus. Rastanpils) – miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu kętrzyńskiego.

Według danych z 31 grudnia 2012 miasto ma 28 256 mieszkańców[2].

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Polskie Zamki Gotyckie

Według danych z roku 2002[3] Kętrzyn ma obszar 10,34 km², w tym:

Miasto stanowi 0,85% powierzchni powiatu kętrzyńskiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 31 grudnia 2012[4]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 28 256 100 14 772 52,3 13 484 47,7
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
2730,1 1427,3 1302,8

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kętrzyn leży na ziemiach plemienia Bartów. Najazdy krzyżackie doprowadziły do spalenia istniejących grodów, a mieszkańców, którzy przyjęli chrzest, przesiedlano. Pozostałą ludność mordowano, wsie i grody palono. Dopiero w 1329 zbudowano strażnicę krzyżacką na zgliszczach grodu o pruskiej nazwie Rast. W pobliżu już w 1330 rozpoczęto budowę kościoła św. Katarzyny (rozebrany w XIX wieku). Walki z wojskami litewskimi dowodzonymi przez książąt Olgierda i Kiejstuta, doprowadziły do zniszczenia strażnicy w 1345 r. Zakon krzyżacki już w 1350 zdołał odbudować osadę, rozpoczął budowę murów obronnych.

Prawa miejskie zostały nadanie w dniu 11 listopada 1357 przez Henninga Schindekopfa przez lokację na prawie chełmińskim. Wójtem-zasadźcą został Henryk Padeluche. W obrysie murów od strony południowej wybudowano warowny kościół św. Jerzego i zamek krzyżacki. Miasta bronić miało 13 baszt, w murach zbudowano dwie bramy: Wysoką, Młyńską i furtę Wodną. W czasie funkcjonowania państwa krzyżackiego, Kętrzyn (niem. Rastenburg, pol. Rastembork) był siedzibą prokuratora. W historii Rastenburga było ok. 40 prokuratorów, z których dwóch pełniło później funkcję wielkiego mistrza krzyżackiego. Po bitwie grunwaldzkiej prokuratorzy rastenburscy podlegali bezpośrednio wielkim mistrzom krzyżackim i posiadali uprawnienia komturów w zakresie lokacji wsi. Mieszczanie buntując się przeciwko rządom zakonnym w 1440 r. przystąpili do Związku Pruskiego. Posłuszeństwo wielkiemu mistrzowi zostało wypowiedziane w 1454, mieszczanie opanowali zamek, prokurator zakonny Wolfgang Sauer został uwięziony, a kilka dni później (17 lutego) utopiony w pobliskim Stawie Młyńskim. Sprawa ta została nagłośniona przez Krzyżaków, jako jeden z argumentów za delegalizacją Związku Pruskiego. Na mocy rokowań polsko-krzyżackich wielki mistrz zgodził się na amnestię dla mieszczan pod warunkiem poddania grodu ponownie władzy krzyżackiej. Po wojnie trzynastoletniej Kętrzyn pozostał w granicach Prus Zakonnych. Dopiero po utworzeniu w 1525 r. Prus Książęcych nastąpił szybki rozwój miasta, zahamowany wojną ze Szwecją. W dniach 20-21 czerwca 1807 roku w mieście ze swoją dywizją poznańską stacjonował gen. Jan Henryk Dąbrowski.

W okresie II wojny w gierłoskim lesie nieopodal miasta pobudowano kwaterę HitleraWilczy Szaniec. Bombardowanie w 1942 i walki w 1945 doprowadziły do bardzo poważnych zniszczeń miasta. Zamek i zabudowa staromiejska miasta zostały spalone przez żołnierzy Armii Czerwonej (zniszczeniu uległo ok. 40 proc. miasta)[5].

W 1946 miejscowość została włączona do nowo powstałego województwa olsztyńskiego na terenie powojennej Polski. Niemieckojęzyczna ludność miasta została wysiedlona do Niemiec. Początkowo miasto nosiło historyczną nazwę Rastembork[6], ale rozważano także nazwę Raściborz i Raścibórz[7], ostatecznie jednak 7 maja 1946 roku nadano miastu nową nazwę Kętrzyn od nazwiska Wojciecha Kętrzyńskiego[5], historyka z XIX wieku walczącego z germanizacją Mazur. Po wojnie siedziba gminy Biedaszki[8].

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa olsztyńskiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Bazylika Mniejsza św. Jerzego[edytuj | edytuj kod]

Bazylika Mniejsza pod wezwaniem św. Jerzego w Kętrzynie
Widok od południa na bryłę Bazyliki św. Jerzego

Kościół św. Jerzego budowany na miejscu dawnej strażnicy od 1359, rozbudowywany do pierwszych lat XVI wieku. Jest to najlepiej zachowany kościół obronny na Mazurach. Początkowo był to obiekt halowy, jednonawowy, zlokalizowany w południowo-zachodnim narożu miasta. W koronie murów wybudowano ganki obronne i wieżę zwieńczoną blankowaniem. Na początku XV wieku wzniesiono drugą wieżę (dzwonniczą), a pod koniec stulecia obiekt przebudowano na trójnawową pseudobazylikę (dobudowano nawę boczną północną, nawa środkowa i południowa mieści się w obrysie kościoła halowego). Po pożarze w 1500 r., podczas odbudowy powstało istniejące i charakterystyczne odchylenie osi kościoła (prezbiterium nie leży dokładnie na osi nawy środkowej, ze środka nawy głównej są widoczne tylko dwa okna: prawe i środkowe, trzecie jest niewidoczne). W kościele zasługują na uwagę: sklepienia kryształowe z 1515 r. (wykonał je mistrz Matz z Gdańska), XVI-wieczna ambona, organy z 1721 r. (Josue Mosengel twórca organów w Świętej Lipce) były przebudowywane – obecne z 1975 r. mają 43 głosy, płyta nagrobna (epitafium) Krzysztofa Schenka von Tautenburg z 1597 r. oraz karcer (wejście z kościoła) znajdujący się pod wieżą wysoką. Kościół św. Jerzego ma tytuł bazyliki mniejszej oraz pełni także funkcję kolegiaty. W kościele dawna kaplica św. Jakuba po reformacji pełniła funkcję baptysterium, które po II wojnie światowej ukształtowano architektonicznie na wzór Ostrej Bramy w Wilnie. Z tego miejsca zawsze na początku lipca odbywają się piesze pielgrzymki do Wilna.

Kościół św. Jana[edytuj | edytuj kod]

Obok kościoła św. Jerzego znajduje się kościół św. Jana – dawna kaplica cmentarna adaptowana na Szkołę Wielką przygotowującą kandydatów na Uniwersytet w Królewcu założony przez księcia Albrechta. Budynek ten służył mniejszości polskiej jako świątynia protestancka, stąd zwany był kościołem polskim.

Tablice na dawnej szkole w Kętrzynie ku czci Wojciecha Kętrzyńskiego i Wilhelma Wiena

Szkoła Wielka[edytuj | edytuj kod]

Budynek kościoła św. Jana wyglądał nieco inaczej niż obecnie. Na piętrze były sale lekcyjne i mieszkania nauczycieli. Szkoła została założona w 1546 przez księcia Albrechta. Językiem wykładowym była łacina, a do przedmiotów obowiązkowych należała nauka jęz. niemieckiego i polskiego. Naukę jęz. polskiego zniesiono ok. 1830 r.

W 1810 r. szkoła w ówczesnym Rastenburgu była jedyną protestancką szkołą nauczającą na terenie Prus poza "Gimnazjum Staromiejskim" w Królewcu, która przygotowywała kandydatów na uniwersytet Albertyna. W roku 1817 Gimnazjum przeniesione zostało do nowego budynku, także obok kościoła św. Jerzego. W 1896 r. z okazji jubileuszu 350-lecia szkoły nadano jej nazwę Gimnazjum im. Księcia Albrechta. Szkołę w 1907 r. ponownie przeniesiono do nowego budynku, gdzie obecnie się mieści Zespół Szkół Ogólnokształcących im. Wojciecha Kętrzyńskiego.

Wychowankami szkoły byli: m.in. Wojciech Kętrzyński (uczeń tej szkoły w latach 1855-1859) i Wilhelm Wien (uczeń w latach 1875-1879) z Drachenstein (obecnie Smokowo -gmina Kętrzyn). Uroczystości 450-lecia szkoły obchodzono w 1996 r. W jubileuszu uczestniczył prof. Helmut Wagner z Wolnego Uniwersytetu w Berlinie wychowanek Gimnazjum im. Księcia Albrechta od 1940 r. do 20 stycznia 1945.

Zamek krzyżacki[edytuj | edytuj kod]

Zamek krzyżacki z XIV-XVI w
Zamek od strony południowej
Gotycki wykusz kętrzyńskiego zamku

Budowa zamku rozpoczęła się w tym samym okresie co budowa kościoła św. Jerzego. Zamek stanął w południowo-wschodnim narożu miasta, jako trójskrzydłowy obiekt, zamknięty od strony zachodniej ścianą kurtynową z bramą. Skrzydła zamku od strony dziedzińca obiegał drewniany krużganek, na dziedzińcu stała studnia. Najważniejszą częścią zamku było jego skrzydło północne. Pozostałe skrzydła pełniły funkcje gospodarcze. Pod koniec XIV wieku zamek został otoczony murami z bramą przejazdową od strony miasta. Warownia nie miała charakterystycznej dla budowli krzyżackiej wieży i przedzamcza. Spiętrzenie rzeki Guber utworzyło Staw Młyński (zasypany w 1910) osłaniający zamek od strony południowej. Od wschodu zamek chroniony był fosą, którą płynęła woda z jeziora położonego na północ od miasta. Zamek w XVII wieku był wielokrotnie przebudowywany. W 1945 roku spłonął. W latach 1962-1967 mury zamku zostały zrekonstruowane na podstawie zachowanych rycin z XIX wieku. Wnętrza są współczesne i dostosowane do potrzeb znajdujących się w nim: Muzeum i Biblioteki. Organizatorem Muzeum w Kętrzynie była Zofia Licharewa.

Information icon.svg Osobny artykuł: Zamek w Kętrzynie.

Inne[edytuj | edytuj kod]

Placówki kulturalne[edytuj | edytuj kod]

Mieszkańcy Kętrzyna mogą korzystać z różnorodnej oferty kulturalnej Kętrzyńskiego Centrum Kultury, w którego strukturach znajduje się także Kino "Gwiazda". W mieście znajdują się również: Muzeum Regionalne, Biblioteka Pedagogiczna oraz Biblioteka Publiczna Miejska, Polsko-Niemieckiego Centrum Kultury im. Arno Holza i Mazurski Ogród Sztuk (galeria sztuki).

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Szkoły podstawowe[edytuj | edytuj kod]

Szkoły ponadpodstawowe[edytuj | edytuj kod]

  • Gimnazjum Powiatowe przy Zespole Szkół Ogólnokształcących im. W. Kętrzyńskiego,
  • Gimnazjum nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi przy Zespole Szkół Nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi,
  • Gimnazjum nr 2 im. Jana Pawła II,
  • Gimnazjum dla Dorosłych przy Centrum Kształcenia Ustawicznego w Kętrzynie,
  • Gimnazjum Specjalne nr 4 przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym,
  • Prywatne Gimnazjum w Kętrzynie,

Licea ogólnokształcące[edytuj | edytuj kod]

Tablica poświęcona Wojciechowi Kętrzyńskiemu, patronowi LO
  • Liceum Ogólnokształcące przy Zespole Szkół Ogólnokształcących im.W. Kętrzyńskiego. W budynku Liceum im. Wojciecha Kętrzyńskiego mieściło się także Liceum Dla Pracujących. Liceum to pierwotnie było samodzielną jednostką, powstałą w 1950 roku. Jej najbardziej znanym maturzystą (1974 r. z Leśnego Rowu) jest Cyryl Klimowicz.
  • Liceum Ogólnokształcące nr 2 przy Zespole Szkół im. M. Skłodowskiej-Curie,
  • Liceum Ogólnokształcące przy Zespole Szkół Budowlanych,
  • Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych przy Centrum Kształcenia Ustawicznego w Kętrzynie,
  • I Prywatne Zaoczne Liceum Ogólnokształcące w Kętrzynie,
  • II Prywatne Liceum Ogólnokształcące w Kętrzynie,
  • Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego

Licea Profilowane i Techniczne[edytuj | edytuj kod]

  • Liceum Profilowane nr 2 przy Zespole Szkół] im. Marii Skłodowskiej-Curie,
  • Liceum Profilowane przy Zespole Szkół Budowlanych,

Szkoły zawodowe[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół Szkół im. Marii Skłodowskiej-Curie,
    • Technikum Elektryczne
    • Technikum Mechaniczne
    • Technikum Mechaniczne na podbudowie ZSZ
    • Technikum Odzieżowe na podbudowie ZSZ
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa (wielozawodowa)
  • Zespół Szkół Budowlanych,
    • Technikum Budowlane,
    • Technikum Budownictwa Wodnego,
    • Technikum Urządzeń Sanitarnych
    • Technikum Budowlane po ZSZ
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa (Zasadnicza Szkoła Budowlana) po SP i po G
  • Centrum Kształcenia Ustawicznego w Kętrzynie,
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa Specjalna przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym,
  • Ośrodek Kształcenia Zawodowego w Kętrzynie,
  • Zespół Szkół Licealnych i Zawodowych W Karolewie
    • Technikum Żywienia i Gospodarstwa Domowego
    • Technikum Agrobiznesu
    • Technikum Architektury krajobrazu
    • Technikum mechanik rolnictwa
    • technikum rolnicze
    • Zasadnicza szkoła zawodowa

Szkoły policealne i wyższe[edytuj | edytuj kod]

  • Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Kętrzynie,
  • Centrum Kształcenia Ustawicznego w Kętrzynie,
    • Policealne Studium Zawodowe
      • Technik informatyk, Technik bhp, Technik prac biurowych, Technik administracji, Technik ekonomista, Technik organizacji reklamy, Technik budownictwa
  • Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia w Olsztynie
    • Centrum Edukacji w Kętrzynie,
  • Towarzystwo Wiedzy Powszechnej w Olsztynie
    • Wyższa Szkoła Informatyki i Ekonomii TWP w Olsztynie Wydział Zamiejscowy w Kętrzynie,
    • Policealne Studium Zawodowe TWP,
      • Technik informatyk, Technik rachunkowości, Technik administracji, Technik ekonomista, Technik Obsługi Turystycznej, Technik BHP, Technik Ochrony Fizycznej Osób i Mienia, Technik Informacji naukowej, Technik technologii odzieży, Technik logistyk
    • Centrum Doskonalenia Nauczycieli TWP,
    • Centrum Organizacji Kursów Zawodowych, Komputerowych i Języków Obcych TWP,

Służba zdrowia i pomoc społeczna[edytuj | edytuj kod]

Publiczne jednostki służby zdrowia[edytuj | edytuj kod]

Ośrodki pomocy społecznej[edytuj | edytuj kod]

  • Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Kętrzynie,
  • Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kętrzynie,
  • Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kętrzynie,

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

W Kętrzynie są cztery parafie rzymskokatolickie: św. Jerzego (siedziba Dekanatu Kętrzyn I – Południowy Zachód), św. Katarzyny (siedziba Dekanatu Kętrzyn II – Północny Wschód), św. Jacka i św. Brata Alberta Chmielowskiego. Parafią personalną (bez wydzielonego terytorium) jest Parafia Straży Granicznej św. Mateusza. W oddzielnej strukturze znajduje się parafia obrządku greckokatolickiego (bizantyjsko-ukraińskiego) św. Bazylego Wielkiego. Należy ona do dekanatu w Węgorzewie, Archidiecezji Przemysko-Warszawskiej Kościoła Greckokatolickiego w Polsce. W Kętrzynie jest też parafia prawosławna Narodzenia Bogurodzicy (w cerkwi znajdują się freski wykonane przez Jerzego Nowosielskiego). W mieście znajdują się także klasztory Zgromadzenia Sióstr Misjonarek Świętej Rodziny i Zakonu Ojców Bazylianów. Bazylianie obsługują parafie greckokatolickie w Kętrzynie, Reszlu, Asunach i Bajorach Małych[9]. Kościół protestancki reprezentowany jest przez Parafię Ewangelicko-Augsburską św. Jana oraz cztery miejscowe wspólnoty ewangeliczne: Kościół Chrześcijan Baptystów, Kościół Zielonoświątkowy (zbór "Betel"), Kościół Chrześcijan Wiary Ewangelicznej oraz Chrześcijańską Wspólnotę Zielonoświątkową. W mieście istnieje również Zbór Świadków Jehowy[10].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Hotel "Wanda" w Kętrzynie

Kętrzyn nie posiada obwodnicy, a większość ruchu tranzytowego odbywa się ulicami miasta. Miasto stanowi regionalny węzeł drogowy i kolejowy.

W mieście funkcjonuje miejska komunikacja autobusowa, która obsługuje linie 0,1,2,6 oraz linię Z (w okresie wakacyjnym).

Lotnisko[edytuj | edytuj kod]

Ok. 8 km na południowy wschód od miasta znajduje się lotnisko Kętrzyn-Wilamowo.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Kluby i organizacje sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Kętrzyński Klub Sportowy "Granica"piłka nożna
  • Kętrzyński Klub Piłki Ręcznej "Olimpia"- piłka ręczna
  • Kętrzyński Klub Taekwondo "Tygrys" – taekwondo (WTF)
  • Kętrzyński Klub Tańca Sportowego "Kormoran" – taniec sportowy
  • Uczniowski Klub Sportowy "Kętrzynianka" - tenis ziemny
  • Kętrzyński Klub Tenisowy – tenis ziemny
  • Kętrzyńskie Towarzystwo Piłki Nożnej – piłka nożna
  • Ludowy Uczniowski Klub Sportowy "Niedźwiedź" – zapasy
  • Klub Jeździecki "Rolimpex" – sekcja jeździecka przy Stadzie Ogierów (największa w stajnia Europie)
  • Klub Sportowy "Szkoła Mistrzów Bushi" – bushi
  • Miejski Klub Szachowy "Hetman-Pionier" – sekcja szachowa
  • Sportowy Klub Bilardowy "Skorpion-Kętrzyn" – bilard
  • Sportowy Klub Bilardowy "Baszta Kętrzyn" – bilard
  • Uczniowski Klub Sportowy "Baszta" – kilku sekcyjny
  • Uczniowski Klub Sportowy "Jedynka" – kolarstwo, inne
  • Uczniowski klub Sportowy "Olimp" – piłka koszykowa, inne
  • Uczniowski klub Sportowy "Peleton" – kolarstwo
  • Uczniowski klub Sportowy "Zryw" – piłka ręczna dziewcząt

Ponadto, w Kętrzynie działają również "Automobilklub Kętrzyński", "Aeroklub Krainy Jezior", Bractwo Rycerskie Strażnicy "Rast" przy Zamku Kętrzyńskim, Sekcja Brydża Sportowego przy Kętrzyński Centrum Kultury (KCK Kętrzyn) oraz liczne sportowe sekcje przyzakładowe.

Infrastruktura sportowa[edytuj | edytuj kod]

  • stadion miejski przy ul. Fryderyka Chopina (100 × 65 mb)
  • boisko ze sztuczną murawą przy ul. Kazimierza Wielkiego (100 × 64 mb)
  • pływalnia kryta, ul. Poznańska
  • pływalnia otwarta oraz kemping, ul. Szpitalna
  • hale sportowe
  • 5 kortów tenisowych

Nawierzchnia boiska z trawy sztucznej jest przedmiotem certyfikatu FIFA Star 1.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Z jednostek organizacyjnych o charakterze ponadlokalnym w Kętrzynie znajdują się Centrum Szkolenia oraz Komenda Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Straży Granicznej RP.

W miejscowości działało Stado Ogierów Kętrzyn[11]. W 1994 po przekształceniu jako Stado Ogierów Skarbu Państwa Kętrzyn[12]. Od 2003 ponownie jako Stado Ogierów Kętrzyn wchodzi w skład Stada Ogierów w Łącku Sp. z o.o.[13].

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Philips Lighting Poland S.A. Oddział w Kętrzynie, brama południowa przy ul. Chrobrego

Pod koniec XIX w Kętrzynie dominował głównie przemysł spożywczy, w ramach którego funkcjonowały: browar, cukrownia, fabryka drożdży oraz mleczarnia. Obecnie, do przemysłu spożywczego dołączyły: przemysł elektrotechniczny oraz odzieżowy. Największe zakłady to ZPO „Warmia” (odzież), Philips Lighting Poland S.A. Oddział w Kętrzynie (oświetlenie), MTI-Furninova POLSKA (meble tapicerowane), SPPH „Majonezy” (przemysł spożywczy) i inne (FPK, MST, FOR-MECH Sp. z o.o.).

Media[edytuj | edytuj kod]

Prasa lokalna
  • Gazeta Kętrzyńska,
  • Gazeta w Kętrzynie – lokalny dodatek do Gazety Olsztyńskiej,
  • Życie Kętrzyna,
Telewizja lokalna
  • Kętrzyńska Telewizja Internetowa,
  • Kętrzyńska Telewizja Kablowa,

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Kamienice Kętrzyna
Ketrzyn Sikorskiego kamienice.jpg
Miasta partnerskie
Miasto Kraj Data podpisania umowy
  DEU Wesel COA.svg Wesel  Niemcy 19 maja 2002 r.>[14]
  Zlaté Hory znak.jpg Zlaté Hory  Czechy 15 maja 1999 r.[15]
  Vo vol s.png Włodzimierz Wołyński  Ukraina 12 listopada 2004 r.[16]
  Coat of Arms of Svetly (Kaliningrad oblast).png Swietłyj  Rosja 8 grudnia 2005 r.[17]

Osoby związane z Kętrzynem[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Kętrzynem.

Honorowi obywatele miasta[edytuj | edytuj kod]

Tytuły nadane po 1989 (data nadania tytułu)[18].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. , 2013-07-26. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507. 
  2. 2,0 2,1 Bank Danych Lokalnych GUS. [dostęp 2014-02-19].
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. Baza Danych Lokalnych GUS; Ludność wg miejsca zameldowania/zamieszkania i płci (pol.). GUS. [dostęp 2014-02-19].
  5. 5,0 5,1 Tadeusz Korowaj: Rastenburg/Kętrzyn : Przewodnik historyczny po mieście. Kętrzyn: nakł. autora, 2005, s. 2. ISBN 83-913091-0-X.
  6. Dz.U. 1945 nr 33 poz. 196
  7. Alojzy Martniak. Kętrzyn – miasto przyszłości na Mazurach. „Polska Zachodnia”. 18, s. 3-5, 1947. 
  8. Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948.
  9. Кентшин
  10. A. Kopiczko, Panorama wyznaniowa województwa olsztyńskiego po II wojnie światowej, s. 63
  11. Internetowy System Aktów Prawnych
  12. Internetowy System Aktów Prawnych
  13. Stado Ogierów - Kętrzyn
  14. Miasta Partnerskie, kontakty zagraniczne - Wesel. W: Serwis internetowy Urzędu Miasta Kętrzyn [on-line]. [dostęp 2012-07-05].
  15. Miasta Partnerskie, kontakty zagraniczne - Zlate Hory (Złote Góry). W: Serwis internetowy Urzędu Miasta Kętrzyn [on-line]. [dostęp 2012-07-05].
  16. Miasta Partnerskie, kontakty zagraniczne - Włodzimierz Wołyński. W: Serwis internetowy Urzędu Miasta Kętrzyn [on-line]. [dostęp 2012-07-05].
  17. Miasta Partnerskie, kontakty zagraniczne - Swietłyj. W: Serwis internetowy Urzędu Miasta Kętrzyn [on-line]. [dostęp 2012-07-05].
  18. Tadeusz Korowaj: Rastenburg/Kętrzyn. Dzieje miasta. Kętrzyn: 2012, s. 280. ISBN 978-83-913091-2-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]