Wilhelmina Żagańska
Wilhelmina Żagańska, niem. Katharina Friederike Wilhelmine Benigna von Kurland (ur. 8 lutego 1781 w Mitawie, zm. 29 listopada 1839 w Wiedniu) – księżna żagańska, siostra Doroty de Talleyrand-Périgord, właścicielka dóbr nachodzkich.
Wilhelmina była córką księcia Kurlandii Piotra Birona i jego żony Doroty von Medem. Po śmierci ojca w 1800 odziedziczyła księstwo żagańskie i dobra nachodzkie. W skład tych ostatnich wchodził pałac w Ratibořicach, który w latach 1810-1812 księżna poleciła przebudować w stylu empire. W 1813 odbyła się w nim narada koalicji antynapoleońskiej.
Wilhelmina Żagańska była młodą, inteligentną, elokwentną księżniczką. Zakochała się w swoim nauczycielu i kochanku matki, starszym o ponad dwadzieścia lat dyplomacie szwedzkim, baronie Gustawie Armfelcie (1757-1814), późniejszym gubernatorze Finlandii w służbie carskiej. Ten tajemny związek zaowocował ciążą, jednak poród przyjmowany skrycie przez niekompetentną położną był traumatycznym przeżyciem, w następstwie którego Wilhelmina straciła możliwość posiadania dalszego potomstwa. Nieślubna córka Gustava (1801-1881) została przekazana pod opiekę krewnych Armfelta, a księżniczka już jej nigdy nie zobaczyła. Po czasie bardzo tego żałowała.
Aby zatuszować sprawę, Armfelt zaaranżował małżeństwo (1800-1805) Wilhelminy z francuskim arystokratą-emigrantem księciem Jules'em Armandem Louisem Rohan-Guémenée (1768-1836). Małżeństwo zakończyło się rozwodem, jak i dwa kolejne: drugim mężem był w latach 1805-1806 książę Wasilij Trubecki (1776-1841), a trzecim w latach 1819-1828 hrabia Karl Rudolf von der Schulenburg (1778-1856). Wszystkie małżeństwa były bezdzietne.
Wilhelmina Żagańska spędzała życie w podróżach pomiędzy Wiedniem, Pragą, Ratibořicami i Żaganiem. Kilkakrotnie także przebywała we Włoszech, Anglii i Francji. W Wiedniu prowadziła salon. Jego bywalcem był austriacki kanclerz książę Klemens Lothar von Metternich, z którym Wilhelmina nawiązała romans.
Wilhelmina Żagańska została przedstawiona w powieści Babunia czeskiej pisarki Boženy Němcovej jako pani księżna.
Literatura [edytuj]
- Kateřina Zaháňská, Helena Sobková, Praha 1995
- Żagań w historii Śląska, Red. Werner Bein, Hieronim Szczegóła, wyd. Urząd Miejski w Żaganiu, Żagań 1997
