Zamek Książąt Śląskich w Bytomiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zamek Książąt Śląskich w Bytomiu
Rekonstrukcja zamku w Bytomiu - widok od południowego zachodu
Rekonstrukcja zamku w Bytomiu - widok od południowego zachodu
Państwo  Polska
Miejscowość Bytom
Styl architektoniczny romanizm
Kondygnacje 2 (budynek mieszkalny)
3 (brama i wieża)
Rozpoczęcie budowy ok. 1284
Ukończenie budowy przed 1299
Zniszczono ok. XV- XVII w.
Pierwszy właściciel książę Kazimierz bytomski
Kolejni właściciele 1312- 1354/69[1] Piastowie bytomsko-kozielscy
1369- 1459 Piastowie cieszyńscy
1369- 1492 Piastowie oleśniccy
brak współrzędnych

Zamek książęcy w BytomiuXIII-wieczna siedziba Piastów bytomsko-kozielskich, wzniesiona na terenie stołecznego miasta księstwaBytomia.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rekonstrukcja: widok na zamek od południa

Zamek w Bytomiu został wzniesiony najprawdopodobniej pomiędzy 1284 a 1299, przez protoplastę linii bytomskiej – księcia bytomskiego Kazimierza, w okolicach północno-wschodniej części miasta (obecny Plac Grunwaldzki)[2].

Informacje o wyglądzie zamku zawarte są w dokumentach książąt: oleśnickiegoKonrada II i cieszyńskiegoPrzemysława I[3]. Siedziba książęca została wzniesiona na planie prostokąta i była budowlą piętrową. Według części naukowców fortyfikacja powstała poza murami miasta, ale była z nimi połączona[4]. Zamek w swojej głównej części wzniesiono z kamienia, ale część zabudowań wykonano z drewna. Za kamienną warowną bramą znajdował się dziedziniec ze studnią, kamienna część mieszkalna (tzw. Steinhaus) ze schodami, budynki gospodarcze i budowla drewniana (Blochwerk). Ponad zamkiem wznosiła się wieża, która była uzupełnieniem książęcej siedziby.

Zamek do połowy lat 50. XIV wieku stanowił faktyczną siedzibę książąt bytomskich. Jednak po wygaśnięciu lokalnej linii Piastów, w 1369 Księstwo Bytomskie zostało podzielone pomiędzy księstwa Oleśnickie i Cieszyńskie, których władcy byli najblizej spokrewnieni z władcami Bytomia. Także zamek został podzielony: części zachodnia (z wieżą i bramą) i północno-zachodnia (część Steinhausa) przypadły Konradowi II oleśnickiemu, a część wschodnia (reszta Steinhausa, zabudowania gosp.) i południowo-wschodnia (studnia, większość murów) Przemysławowi I cieszyńskiemu[5]. Od tej pory zamek stracił swoje znaczenie i zaczął podupadać, ponieważ nowi właściciele rezydowali na swoich zamkach w Cieszynie i Oleśnicy.

W następnych stuleciach zamek został kompletnie rozebrany, a uzyskany z niego budulec wykorzystano przy wznoszeniu innych budowli.

Przypisy

  1. Ostatnim Piastem bytomskim był książę Bolesław, który zmarł w 1354 lub 1355, ale przez kilka lat zamek stanowił część oprawy księżnej-wdowy Małgorzaty;
  2. Lokalizację zamku udało się ustalić dopiero podczas wykopalisk w 2004 - Zamek w Bytomiu, dostęp: 28 maja 2010;
  3. Chodzi o dwa dokumenty dotyczące podziału zamku bytomskiego, wystawione przez książąt 26 stycznia 1369, oraz o dokument Przemysława I z 30 kwietnia 1369;
  4. Poza miastem swoje zamki wznosili wszyscy bracia Kazimierza: Mieszko cieszyński, Bolko I opolski i Przemysław raciborski, stąd hipoteza o takim samym umiejscowieniu zamku bytomskiego;
  5. Dokument Przemysława I z 26 stycznia 1369: (...) księciu Konradowi, naszemu szwagrowi, przypada ta część zamku, w której znajduje się słup z wieżyczką (...). Dokument Konrada z 26 stycznia 1369: (...) księciu Przemysławowi, szwagrowi naszemu, przypada ta część zamku, w której znajduje się "Blochwerk" i studnia (...), za: J. Drabina, J. Horwat, Z. Jedynak, Bytom średniowieczny: przekazy źródłowe (1123- 1492), Opole 1985.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Drabina J., Horwat J., Jedynak Z., Bytom średniowieczny: przekazy źródłowe (1123- 1492), Opole 1985;
  2. Zamek w Bytomiu – dostęp: 28 maja 2010.