Pałac Goldsteinów
| Pałac Goldsteinów | |
 nr rej. A/1315/83 z 3 grudnia 1983[1][2] |
|
 Pałac Goldsteinów w Katowicach |
|
| Państwo |  Polska |
| Miejscowość |  Katowice |
| Adres | plac Wolności 12a |
| Ukończenie budowy | 1872[3] |
| Pierwszy właściciel | bracia Abraham i Józef Goldstein |
|
Położenie na mapie Katowic
  pałac Goldsteinów
|
|
|
Położenie na mapie Polski
 pałac Goldsteinów
|
|
 50°15′32.8″N 19°00′49.09″E / 50.259111111111, 19.013636111111Na mapach: 50°15′32.8″N 19°00′49.09″E / 50.259111111111, 19.013636111111 |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Pałac Goldsteinów (czasami nazywany Pałacem Przemysłowców lub Willą Goldsteinów) − neorenesansowy pałac braci Abrahama i Józefa Goldsteinów[4], położony w zachodniej części śródmieścia Katowic, na rogu placu Wolności i ul. Jana Matejki[5].
Pałac jest reprezentacyjną budowlą z drugiej połowy lat siedemdziesiątych XIX wieku. Ma dwie kondygnacje. Elewacje zewnętrzne są zdobione bogatą dekoracją sztukatorską i kamieniarską. W bocznej elewacji znajdują się rzeźby przedstawiające trzy postacie kobiece - alegorie przemysłu, nauki i sztuk pięknych. Postacie trzymają: młotek, lokomotywę, książkę, pochodnię, zwój i paletę malarską[6].
We wnętrzu jest natomiast reprezentacyjna klatka schodowa i hall z bogatą dekoracją malarską z dużą ilością złoceń. Sala posiedzeń jest ze stropu kasetonowego, wykładana bogato złoconym kurdybanem. O majętności właścicieli pałacu świadczą również marmury, z których zrobione zostały posadzki, oraz wykorzystanie piaskowca, wysokiej jakości drewna oraz złocenia. Na każdej kondygnacji znajdowało się osiem lub dziewięć pokoi "pańskich", kuchnia, spiżarnia, łazienka oraz dwa pokoje dla służby. Obecna sala posiedzeń na I piętrze jest prawdopodobnie dawną salą balową.
Bracia Goldsteinowie mieli tartaki w wielu miastach, w tym także w Katowicach, na tyłach pałacu. W 1892 roku miał miejsce pożar tartaku. W 1893 roku, ze względu na duże straty poniesione w wyniku pożaru, Goldsteinowie przenieśli firmę do Wrocławia, a posiadłość sprzedali firmie Kohlen Produzenten Georg Von Giesches Erben[7]. Przed II wojną światową mieściła się w nim Izba Przemysłowo-Handlowa, natomiast w latach 1952−1990 mieściło się tu Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej oraz kino "Przyjaźń". W piwnicach pałacu w latach 1960−1970 działał teatr awangardowy "12a" (nazwany od numeru budynku).Pózniej do 1982 był Klub studencki "PULS" w którym odbywały się m.in, pierwszy festiwal Rawa Blus. Wcześniej mieściła się tu również restauracja "Kolumb", od 2010 ma siedzibę urząd stanu cywilnego[8]. Właścicielem pałacu jest miasto[9].
Architekt pałacu jest nieznany, lecz historycy podejrzewają, że był to architekt z Berlina.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo śląskie (pol.). 2012-12-31. [dostęp 2011-08-15].
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Lokalny Program rewitalizacji miasta Katowice na lata 2007-2013 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-08-15].
- ↑ Michał Bulsa: Ulice i place Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2012, s. 228. ISBN 978-83-933-665-8-3. (pol.)
- ↑ Sklep Muzeum Śląskiego w Katowicach: Katarzyna Łakomy: Wille miejskie Katowic (pol.) www.sklep.muzeumslaskie.pl [dostęp 2011-08-15]
- ↑ Wojewódzki Program Opieki nad Zabytkami w województwie śląskim na lata 2010−2013 (pol.) www.slaskie.pl [dostęp 2011-08-15]
- ↑ Jadwiga Lipońska-Sajdak, Miasto pierwszego drapacza chmur, w: miasta.gazeta.pl/katowice/, dn. 2 maja 2007
- ↑ Joseph Chrust, The Goldstein Villa on Plac Wolnosci, w: www.jewishgen.org, dn. 2 maja 2007
- ↑ Otwarcie Urządu Stanu Cywilnego (pol.) www.katowice.eu [dostęp 2011-02-18]
- ↑ Pałac Goldsteinów czeka na gospodarza, w: serwisy.gazeta.pl/metroon, dn. 29 lipca 2005
Bibliografia [edytuj]
- Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice − Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 30. ISBN 83-85831-35-5.
- W co zainwestują Katowice w 2010 roku? (pol.) www.mmsilesia.pl [dostęp 2011-08-15]
- Katowice − Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 15.
|
||||||||||
