Mikołaj Trąba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mikołaj Trąba
Prymas Polski i Litwy
Mikołaj Trąba
Herb Mikołaj Trąba
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 1358
Sandomierz
Data i miejsce śmierci 2 grudnia 1422
Węgry
Arcybiskup gnieźnieński
Okres sprawowania 1412 - 1422
Prymas Polski i Litwy
Okres sprawowania 1417-1422
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Nominacja biskupia 1410
Sakra biskupia 1410

Mikołaj Trąba herbu Trąby (ur. ok. 1358 w Sandomierzu, zm. 2 grudnia 1422 w Lubicy na Spiszu[1]) – polski duchowny katolicki, notariusz królewski od 1390 roku, podkanclerzy koronny 14031412, arcybiskup halicki 1410-1412, arcybiskup gnieźnieński od 1412, pierwszy prymas Polski od 1417. Sprowadził tytuł prymasa dla siebie i swoich następców z soboru w Konstancji. Od roku 1417 każdy Arcybiskup Gnieźnieński jest nazywany Prymasem Polski.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Syn Jakuba scholastyka i dziekana kolegiaty sandomierskiej, szlachectwo i herb otrzymał w drodze adopcji (adoptowany przez męża swojej matki Wilhelma herbu Trąba – rządcy dóbr królewskich na ziemi sandomierskiej).

Doradca Władysława II Jagiełły, zwolennik aktywnej polityki antykrzyżackiej. Brał udział w bitwie grunwaldzkiej przy królu, a po bitwie przeglądał przywileje klasztorne i kierował notariuszami spisującymi łupy i wysyłającymi pisma. Z nadania królewskiego, przez kilka miesięcy po bitwie pod Grunwaldem - do czasu odbicia zamku przez inflanckie posiłki landmarszałka Bern von Hevelmann'a - pan na Kowalewie Pomorskim. W czasie trwania oblężenia Malborka w 1410 roku był - wbrew Jagielle - gorącym orędownikiem trwania przy wysiłkach zdobycia stolicy Zakonu.

Przewodniczył polskiej delegacji na soborze w Konstancji 14141418, został wysunięty jako kandydat na papieża[2]. Mając na celu uzyskanie pontyfikatu, zasilił antypolską koalicję, czym zraził do siebie mu współczesnych. W 1418 papież Marcin V ofiarowywał mu godność kardynalską, Mikołaj jednak odmówił, gdyż inaczej podporządkowałby się wyłącznej władzy papieży. Papież zadowolił się nadaniem Mikołajowi tytułu Primas Regni[3], który miał być już przechodni wśród arcybiskupów gnieźnieńskich[1]. Po powrocie do kraju prymas musiał tłumaczyć się z przybranej przez siebie postawy i składać przysięgę oczyszczającą go z zarzutu zdrady.

Z jego inicjatywy spisano "Cronica conflictus" i wydano tzw. Statuty Trąby w 1420 r. Zmarł 2 grudnia 1422 na Węgrzech, jego ciało sprowadził do Gniezna Jan z Tuliszkowa.

W 2008, z okazji 650-lecie urodzin Mikołaja Trąby odbyła się w Sandomierzu konferencja naukowa poświęcona tej postaci[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Mikołaj Trąba. www.archidiecezja.pl. [dostęp 2010-07-29].
  2. Kandydat na papieża. www.polskieradio.pl, 2010-02-26. [dostęp 2010-07-29].
  3. Mikołaj Trąba. dziedzictwo.ekai.pl. [dostęp 2010-07-29].
  4. Mikołaj Trąba - 650-lecie urodzin. www.mediewistyka.net, 2008-06-28. [dostęp 2010-07-29].

Literatura dodatkowa[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
zmiana tytułu
Template-Patriarch (Latin Rite) - Primate.svg Prymas Polski
14171422
Template-Patriarch (Latin Rite) - Primate.svg Następca
Wojciech Jastrzębiec (arcybiskup)